The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction

Emel Alatlı; Ragıp Terzi

TR EN

Öğretmenlerin İş Tatmini ve İşle Bağlı Duygusal Tükenmişliğinin Kariyer Basamağı Sınav Kaygısı Üzerindeki Etkisi: Yaşam Tatmini Aracı Rolü

Öz

Bu çalışma, öğretmenlere odaklanarak, yaşam tatmini aracı faktör olarak kullanarak, iş tatmini ve işle ilgili duygusal tükenmişliğin kariyer basamakları sınavına ilişkin kaygı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) yaklaşımı kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, Türkiye'nin güneydoğusundaki bir ilde çalışan 277 öğretmenden oluşturmuştur. Sonuçlar, iş tatmini ve işle bağlı duygusal tükenmişliğin öğretmenlerin kariyer basamakları sınavına ilişkin kaygıları üzerinde yalnızca doğrudan bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. İş tatmini yüksek olan öğretmenlerin kariyer basamakları sınavına ilişkin kaygı düzeylerinin de yüksek olduğu gözlenmiştir. Benzer şekilde, işle bağlı duygusal tükenmişlik düzeyi yüksek olan öğretmenlerin de kariyer basamakları sınavına ilişkin kaygı düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İş Tatmini, Yaşam Tatmini, İşe Bağlı Duygusal Tükenmişlik, Öğretmenlerin Kariyer Basamağı Sınav Kaygısı

The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction

Öz

This study, focusing on teachers, aims to examine the impact of job satisfaction and work-related emotional burnout on anxiety regarding the career ladder exam, using life satisfaction as a mediating factor. For this purpose, Structural Equation Modeling (SEM) approach was carried out. The sample consisted of 277 teachers working in a province in southeastern Türkiye. The results showed that job satisfaction and work-related emotional burnout had only a direct effect on teachers’ anxiety regarding the career ladder exam. Teachers with high job satisfaction also had high anxiety levels regarding the career ladder exam. Similarly, teachers with high levels of work-related emotional burnout also had high anxiety levels regarding the career ladder exams.

Anahtar Kelimeler

Job Satisfaction, Life Satisfaction, Job-Related Emotional Burnout, Teacher’ Anxiety for Career Ladder Examination

Kaynakça

İstediğiniz gibi bu kaynakça listesindeki tüm kaynakların da arasına birer satır boşluk eklenmiştir:
Adıgüzel, Z., Karadağ, M. ve Ünsal, Y. (2011). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin iş tatmin düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 49-74.
Akgün, A., Gönen, S. ve Aydın, M. (2007). İlköğretim fen ve matematik öğretmenliği öğrencilerin kaygı düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(20), 283-299.
Akkoç, İ. ve Çiftçi, A. F. (2016). Lider-üye etkileşiminin tükenmişliğe etkisinde iş doyumunun aracılık rolü: Eğitim sektöründe bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(2), 193-211.
Alatlı, E. ve Terzi, R. (2025). Öğretmenlerin kariyer basamakları sınavına yönelik kaygı ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Journal of Management Theory and Practices Research, 6(2), 311–28. https://doi.org/10.71284/jmtpr.2025610
Ardıç, K., ve Polatcı, S. (2009). Tükenmişlik sendromu ve madalyonun öbür yüzü: İşle bütünleşme. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (32), 21-46.
Aşan, Ö. ve Erenler, E. (2008). İş tatmini ve yaşam tatmini ilişkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 203-216.
Avşaroğlu, S., Engin Deniz, M. ve Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (14), 115-129.
Bayraktaroğlu, S. (2011). İnsan kaynakları yönetimi. Sakarya Yayıncılık.
Bekmezci, M ve Mert, İ. S. (2018). Yaşam Tatmini Ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenirlilik çalışması. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 5(8), 167-177.

Bentler, P. M., & Hu, P. (1995). EQS: Structural equations program manual. Los Angeles, CA: BMPD Statistical Software.
Brayfield, A., & Rothe, H. F. (1951). An index of job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 35(5), 307-311.
Çeçen, A. ve Örkün, Ü. (2012). Tekstil sektörü mavi yaka çalışanlarının yaşam doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin iş doyumu tarafından yordanması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(1), 323 – 338.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Çokluk, Ö. (2003). Örgütlerde tükenmişlik, yönetimde çağdaş yaklaşımlar, uygulamalar ve sorunlar. Ankara: Anı Yayıncılık.
Crehan, L. (2016). Exploring the impact of career models on teacher motivation. Paris: UNESCO.
Cüceloğlu, D. (2016). İnsan ve davranışı psikolojinin temel kavramları. (28. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
Deniz, B. (2009). Kariyer basamakları uygulamasının öğretmen motivasyonuna etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
DeVellis, R. F. (2014). Ölçek geliştirme kuram ve uygulamaları (Tarık Totan, Çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık. (Orjinal baskı, 2011).
Diener, E. D., Emmons, R. A., Larsen, R. J., & Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49(1), 71-75.
Dikmen, A. A. (1995). İş doyumu ve yaşam doyumu ilişkisi. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 50(3-4), 115-140.
Filiz, Z. (2014). Öğretmenlerin iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 10(23), 157-172.
Funder, D. C., & Ozer, D. J. (2019). Evaluating effect size in psychological research: Sense and nonsense. Advances in Methods and Practices in Psychological Science, 2(2), 156–168. https://doi.org/10.1177/2515245919847202
Gençer, A. (2002). Öğretmenlerin iş doyumu ile mesleki tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiler (Master’s thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Gömleksiz, N. (2004). Öğretmenlik mesleğinin nitelikleri. Öğretmenlik Mesleği, (Edt. Mehmet Taşpınar), Üniversite Kitabevi, 190-193.
Günay, A. (2021). İşe bağlı duygusal tükenmişlik: Bir ölçek uyarlama çalışması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(1), 142-149.
Gündüz, B., Çapri, B. ve Gökçakan, Z. (2013). Mesleki tükenmişlik, işle bütünleşme ve iş doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(1), 29-49.
Güngör, D. (2016). Psikolojide ölçme araçlarının geliştirilmesi ve uyarlanması kılavuzu. Türk Psikoloji Yazıları, 19(38), 104-112.
Haybron, D. (2007). Life satisfaction ethical reflection and the science of happiness. Journal of Happiness Studies, 8(1), 99-138.
Hayduk, L., Cummings, G., Boadu, K., Pazderka-Robinson, H., & Boulianne, S. (2007). Testing! Testing! One, two, three—Testing the theory in structural equation models! Personality and Individual Differences, 42(5), 841–850. https://doi.org/10.1016/j.paid.2006.10.001
Hodson, R. (1989). Gender differences in job satisfaction: Why aren’t women more dissatisfied?. The Sociological Quarterly, 30(3), 385-399.
Hulin, C. L., & Judge, T. A. (2003). Job attitudes. Handbook of Psychology, 255-276.
Judge, T. A., Locke, E. A., Durham, C. C., & Kluger, A. N. (1998). Dispositional effects on job and life satisfaction: The role of core evaluations. Journal of Applied Psychology, 83(1), 17-34.
Kaiser, H. F. (1960). The application of electronic computers to factor analysis. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 141-151. https://doi.org/10.1177/001316446002000116
Kantar, H. (2008). İşletmede motivasyon. İstanbul: Kum Saati Yayınları.
Karlıdağ, R., Ünal, S. ve Yoloğlu, S. (2000). Hekimlerde iş doyumu ve tükenmişlik düzeyi. Türk Psikiyatri Dergisi, 11(1), 49-57.
Keser, A. ve Bilir, B. Ö. (2019). İş Tatmini Ölçeğinin Türkçe güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(3), 229-239.
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford press.
Li, C. H. (2016). Confirmatory factor analysis with ordinal data: Comparing robust maximum likelihood and diagonally weighted least squares. Behavioral Researcher, 48, 936-949. https://doi.org/10.3758/s13428-015-0619-7
MacCallum, R. C., Browne, M. W., & Sugawara, H. M. (1996). Power analysis and determination of sample size for covariance structure modeling. Psychological Methods, 1(2), 130-149.
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Organizational Behavior, 2(2), 99-113.
Maslach, C., & Leiter, M. P. (2008). The truth about burnout: How organizations cause personal stress and what to do about it. San Francisco: John Wiley & Sons.
Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52(1), 397-422.
Miller, J. (1980). Individual and occupational determinants of job satisfaction: A focus on gender differences. Sociology of Work and Occupations, 7(3), 337-366.
Muthén, B., & Kaplan, D. (1985). A comparison of some methodologies for the factor analysis of non-normal likert variables. British Journal of Mathematical and Statistical Psychology, 38, 171-189. http://dx.doi.org/10.1111/j.2044-8317.1985.tb00832.x
Muthén, L. K., & Muthén, B. O. (2012). Mplus User's Guide (Seventh Edit.). Los Angeles, CA: Muthén & Muthén.
Örkün, Ü. (2011). Tekstil sektörü mavi yaka çalışanlarının yaşam doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin iş doyumu tarafından yordanması. Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Şahin, S. ve Şad, B. (2018). Otel çalışanlarının tükenmişlik düzeyinin yaşam doyumuna etkisi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 15(2), 461-480.
Şeker, B. D. ve Zırhlıoğlu, G. (2009). Van Emniyet Müdürlüğü kadrosunda çalışan polislerin tükenmişlik, iş doyumu ve yaşam dokumları arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi. Polis Bilimleri Dergisi, 11(4), 1-26.
Şenturan, Ş. ve Kamitoğlu, Z. (2007). Yönetsel etkinliğin artırılmasında güdülenmenin rolü. Yönetsel ve Örgütsel Açıdan İnsan Kaynakları içinde. İstanbul: Beta Yayınları, 37-55.
Sevencan, F. ve Çilingiroğlu, N. (2007). Sağlık alanındaki araştırmalarda kullanılan niteliksel veri toplama yöntemleri. Toplum Hekimliği Bülteni, 26(1), 1-6.
Sevimli, F. ve İşcan, Ö. F. (2005). Bireysel ve iş ortamına ait etkenler açısından iş doyumu. Ege Akademik Bakış Dergisi, 5(1-2). 55-64.
Şişman, M. (2005). Öğretmenliğe giriş (Sekizinci Baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
Sousa‐Poza, A., & Sousa‐Poza, A. A. (2000). Taking another look at the gender/job‐satisfaction paradox. Kyklos, 53(2), 135-152.
Spielberger, C. D. (1983). Manual for the State-Trait Anxiety Inventory (STAI). Consulting Psychologists Press.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (Fifth Edit.). USA: Pearson Education, Inc.
Tait, M., Padgett, M. Y., & Baldwin, T. T. (1989). Job and life satisfaction: A reevaluation of the strength of the relationship and gender effects as a function of the date of the study. Journal of Applied Psychology, 74(3), 502-507.
Taşdan, M. ve Tiryaki, E. (2008). Özel ve devlet ilköğretim okulu öğretmenlerinin iş doyumu düzeylerinin karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, (147), 33-58.
Tekin, İ. Ç. ve Akgemci, T. (2017). Tükenmişliğin iş tatmini üzerinde etkisinin araştırılması: Konya ili tekstil sektöründe bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 9(4), 400-418.
Tezbaşaran, A. (2008). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
Wharton, A. S. (1993). The affective consequences of service work: Managing emotions on the job. Work and Occupations, 20(2), 205-232.
Yu, C. Y. (2002). Evaluating cutoff criteria of model fit indices for latent variable models with binary and continuous outcomes (Doctoral dissertation). University of California, Los Angeles, USA. https://www.statmodel.com/download/Yudissertation.pdf
Zeidner, M. (1998). Test anxiety: The state of the art. Plenum Press.
Ziyalar, A. (2006). Erişkin psikopatolojisi. İstanbul: Yüce Yayın Dağıtım

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Emel Alatlı
0000-0001-8305-5119
Türkiye

Ragıp Terzi ^*
0000-0003-3976-5054
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

27 Nisan 2026

Kabul Tarihi

11 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA76SK65UC

APA

Alatlı, E., & Terzi, R. (2026). The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 53-65. https://izlik.org/JA76SK65UC

AMA

1.Alatlı E, Terzi R. The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction. GAUN-JES. 2026;10(1):53-65. https://izlik.org/JA76SK65UC

Chicago

Alatlı, Emel, ve Ragıp Terzi. 2026. “The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 10 (1): 53-65. https://izlik.org/JA76SK65UC.

EndNote

Alatlı E, Terzi R (01 Temmuz 2026) The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 10 1 53–65.

IEEE

[1]E. Alatlı ve R. Terzi, “The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction”, GAUN-JES, c. 10, sy 1, ss. 53–65, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76SK65UC

ISNAD

Alatlı, Emel - Terzi, Ragıp. “The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi 10/1 (01 Temmuz 2026): 53-65. https://izlik.org/JA76SK65UC.

JAMA

1.Alatlı E, Terzi R. The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction. GAUN-JES. 2026;10:53–65.

MLA

Alatlı, Emel, ve Ragıp Terzi. “The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction”. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 1, Temmuz 2026, ss. 53-65, https://izlik.org/JA76SK65UC.

Vancouver

1.Emel Alatlı, Ragıp Terzi. The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction. GAUN-JES [Internet]. 01 Temmuz 2026;10(1):53-65. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76SK65UC

Bu eser, Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0).

Öğretmenlerin İş Tatmini ve İşle Bağlı Duygusal Tükenmişliğinin Kariyer Basamağı Sınav Kaygısı Üzerindeki Etkisi: Yaşam Tatmini Aracı Rolü

Öz

Anahtar Kelimeler

The Effect of Teachers’ Job Satisfaction and Work-Related Emotional Burnout on Career Ladder Examination Anxiety: The Mediating Role of Life Satisfaction

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster