Meslek Lisesi 9. Sınıf Öğrencilerinin Ortaöğretim Matematik Öğretim Programındaki Cebir Konularına Ait Kavramsal ve İşlemsel Bilgi Yeterlilikleri / 9th Grade Vocational High School Students’ Competency of Conceptual and Procedural Knowledge in Algebra Topics in High School Curriculum
Öz
Araştırmanın amacı, meslek lisesi 9. sınıf öğrencilerinin ortaöğretim matematik öğretim programında gördükleri cebir konularındaki kavramsal ve işlemsel bilgilerinin yeterliliklerini tespit etmektir. Bu amaçla araştırmada örnek olay tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul’daki bir meslek lisesinin 9. sınıfında öğrenim gören 79 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilere 9. sınıf matematik öğretim programında yer alan “Gerçek sayılar kümesinde işlem yapma”, “Birinci dereceden eşitsizlikler ve aralık kavramı”, “Birinci dereceden bir bilinmeyenli denklem ve eşitsizlikler ve iki bilinmeyenli denklemler” ve “Üslü ifadeler” konularındaki 5 kazanımı hedefleyen 5 tane kavramsal ve 5 tane işlemsel soru olmak üzere 10 soruluk klasik sınav tipinde “Cebir Sınavı” uygulanmıştır. Bu sınav kavramsal ve işlemsel bilgi yeterliklerini belli kriterler çerçevesinde ölçmeyi hedeflemektedir ve “Kavramsal ve İşlemsel Bilgiyi Karakterize Eden Ölçek” referans alınarak hazırlanmıştır (Baki ve Kartal, 2000). Verilerin analizi üç aşamalı bir süreçte yapılmıştır. Öncelikle cebir sınavının kavramsal ve işlemsel sorularının cevap anahtarına göre puan ortalamaları hesaplanmıştır. İkinci olarak, cebir sınavındaki her soru “yanlış” ve “boş” kategorilerine göre analiz edilmiştir. Üçüncü olarak, her sorunun ölçmeyi hedeflediği kavramsal ve işlemsel kriterlere göre öğrencilerin cevapları analiz edilmiştir. İkinci ve üçüncü analiz yaklaşımında frekans ve yüzde oranları hesaplanarak betimsel istatistik kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, kavramsal ve işlemsel soruların puan ortalamaları birbirlerine yakın olmakla birlikte her iki türün de puan ortalaması düşük bulunmuştur. Özellikle öğrencilerin temel matematiksel işlem becerilerinin yetersiz olduğu görülmüştür. Öğrencilerin dört işlem yapma ve işlemsel soruları anlamlandırma noktasında zorlandıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca bu çalışma kapsamında literatürde de yer alan cebir konularına ait bazı kavram yanılgıları tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Baki, A. (2008). Kuramdan Uygulamaya Matematik Eğitimi. Ankara: Harf Yayıncılık.
- Baki, A. ve Kartal, T. (2000). Kavramsal Ve İşlemsel Bilgi Bağlamında Lise Öğrencilerinin Cebir Bilgilerinin Karakterizasyonu. (Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi. Fen Bilimleri Enstitüsü.
- Baki, A. ve Kartal, T. (2004). Kavramsal Ve İşlemsel Bilgi Bağlamında Lise Öğrencilerinin Cebir Bilgilerinin Karakterizasyonu. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(1), 27-46.
- Berberoğlu, G. ve Kalender, İ. (2005). Öğrencı̇ Başarısının Yıllara, Okul Türlerine, Bölgelere Göre İncelenmesi: ÖSS ve PISA Analizi, Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 4, (7), 21-35.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Özcan E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi. Cohen,L., Manion, L. ve Morrison, K. (2007). Research methods in education. New York: Routledge.
- Dede, Y. ve Argün, Z. (2003). Cebir Öğrencilere Niçin Zor gelmektedir? Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 180-185. Duatepe Paksu, A. (2013). “Üslü ve Köklü Sayılar Konularındaki Öğrenme Güçlükleri”. M. F. Özmantar, E. Bingölbali, H. Akkoç (Eds), Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri (91-119). Ankara. Pegem Akademi.
- Erbaş, Kürşat A.. Çetinkaya, B. ve Ersoy, Y. (2009). Öğrencilerin Basit Doğrusal Denklemlerin Çözümünde Karşılaştıkları Güçlükler ve Kavram Yanılgıları, Eğitim ve Bilim, Cilt 34, Sayı 152.
- Ersoy, Y. ve Erbaş, Kürşat A. (2005). “Kassel Projesi Cebir sınavınde Bir Grup Türk Öğrencinin Genel Başarısı ve Öğrenme Güçlükleri”. İlköğretim-Online, 4(1), 18-39, [Online]: http:// ilkoğretim-online. org.tr.
- Hiebert, J., & Lefevre, P. (1986). “Conceptual and procedural knowledge in mathematics: an introductory analysis”. In J. Hiebert (Ed.), Conceptual and Procedural Knowledge: The Case of Mathematics (pp. 1–27). Hillsdale: Lawrence Erlbaum Associates.
- Loggins, W. H. (1994). Enhancing Student Acquistion of Functions via Connections, Modeling and Technology. Unnpublished Doctoral Thesis. Georgia State University.
