SOCIAL MEDIA APPLICATIONS WITHIN THE FRAMEWORK OF USES AND GRATIFICATIONS APPROACH

Öz

People's expectations from mass media are being differentiated along with the developing digital media platforms. In addition to the personal characteristics, content expectations of the individual are changing based on the social media applications they use. Individuals are able to meet their daily needs through digital platforms and social media. This article examines the purposes of social media usage of individuals who frequently use social media applications such as Youtube, Twitter, Facebook, Instagram within the framework of uses and gratifications theory. Through digital applications, individuals can be involved in interactions such as playing games, staying abreast with the political agenda, following discussion groups, sending political messages or commenting on posts. When digital platforms are examined in terms of uses and gratifications, it is observed that social media meets the needs of users effectively with its interactive use feature. Although the uses and gratifications approach is first considered within the framework of traditional media, it covers the digital media more effectively because it corresponds to the needs of individuals in a multidimensional way in virtual environments within the scope of the its characteristics and possibilities. Examination of social media applications within the framework of uses and gratifications approach is important in terms of observing the social effects of developing communication tools.

Anahtar Kelimeler

• Uses and Gratifications Approach
• Social Media Applications
• Sociology Communication
• Digital Platforms

KULLANIMLAR VE DOYUMLAR YAKLAŞIMI ÇERÇEVESİNDE SOSYAL MEDYA UYGULAMALARI

Öz

Gelişen dijital medya platformları ile birlikte insanların kitle iletişim araçlarından beklentileri de farklılaşmaktadır. Bireyin kişisel özelliklerinin yanı sıra kullandığı sosyal medya uygulamalarına göre içerik beklentileri de değişim göstermektedir. Dijital platformlar ve sosyal medya aracılığıyla bireyler gündelik yaşama ait ihtiyaçlarını karşılayabilmektedir. Bu makale ile Youtube, Twitter, Facebook, Instagram gibi sosyal medya uygulamaları sıklıkla kullanan bireylerin sosyal medyayı kullanım amaçları; kullanımlar ve doyumlar kuramı çerçevesinde incelenmiştir. Bireyler dijital uygulamalar aracılığıyla; oyun oynamak, siyasi gündemi takip etmek, tartışma gruplarını takip etmek, siyasi mesajlar atmak ya da paylaşımlara yorum yapmak gibi etkileşimlerde bulunabilmektedirler. Kullanımlar ve doyumlar açısından dijital platformlar incelendiğinde sosyal medyanın interaktif kullanım özelliği ile kullanıcıların gereksinimlerini etkin bir biçimde karşıladığı gözlemlenmektedir. Kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı ilk olarak geleneksel medya çerçevesinde düşünülse de dijital medyanın özellikleri ve imkanları ölçüsünde bireylerin ihtiyaçlarına sanal ortamlarda çok boyutlu bir biçimde karşılık gelmesi nedeniyle daha etkin bir biçimde kapsamaktadır. Sosyal medya uygulamalarının kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinde incelenmesi gelişen iletişim araçlarının toplumsal etkilerini gözlemlemek açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Kullanımlar ve Doyumlar Yaklaşımı
• Sosyal Medya Uygulamaları
• İletişim Sosyolojisi
• Dijital Platformlar

Kaynakça

1. Bal, H. (2018). İletişim Sosyolojisi. Bursa: Sentez.
2. Başhan, E. (2018). İnteraktif Belgeseller Üzerinden Enformasyon ve Kitle İletişim Araçlarının İncelenmesi. S. Gezgin (Ed.) Dijital Çağda İletişim. Konya: Eğitim.
3. Dijk, J. V. (2018). Ağ Toplumu (Çev. Ö. Sakin). İstanbul: Kafka.
4. Güngör, N. (2011). İletişim Kuramlar ve Yaklaşımlar. İstanbul: Siyasal Kitabevi.
5. Gere, C. (2018). Dijital Kültür (Çev. A. Akın ve N. Pembecioğlu). İstanbul: Salon.
6. Maıgret, E. (2011). Medya ve İletişim Sosyolojisi (Çev. H. Yücel). İstanbul: İletişim.
7. Mcquaıl, D., ve Windahl, S. (2010). İletişim Modelleri (Çev. K. Yumlu). Ankara: İmge Kitapevi.
8. Netchitailova, E. (2018). Flaneur, Aylak ve Empatik İşçi, Yeni Medya Kuramları (Çev. F. Aydoğan). İstanbul: Der.

9. Punch, K. F. (2005). Sosyal Araştırmalara Giriş ‘Nitel ve Nicel Yaklaşımlar’ (Çev. D. Bayrak). Ankara: Siyasal Kitapevi.
10. Toprak, A. G. (2021). Dijital Medya ve Mekânın Dönüşümü, Ankara: Ütopya.
11. Wasko, J., ve Erickson, M. (2020). YouTube’un Ekonomi Politiği. F. Aydoğan (Ed.) Yeni Medya Kuramları II. İstanbul: Der.
12. Yazıcı, F. (2020). Dijital Çağda Bilginin Doğruluğu ve Sahte Haber. H. Aydın ve F. Yazıcı, (Ed.) Yeni Medya Çağında Popüler Dijital Sorunlar. Ankara: Nobel.