SAĞLIK KURUMLARINDA PSİKOLOJİK SERMAYENİN ÇALIŞAN PERFORMANSINA ETKİSİ: META ANALİZ ÇALIŞMASI

Bu makale için 30 Haziran 2024 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/guiibd/article/1477316

Öz

Bu araştırmanın amacı, sağlık kurumlarında psikolojik sermayenin çalışan performansına etkisini tespit etmektir. Araştırmada sistematik derleme ve meta analiz yöntemi kullanılmıştır. Sistematik derleme sonucu, belirlenen dâhil etme ve dışlama kriterleri doğrultusunda 12 çalışmanın meta analiz için uygun olduğu görülmüştür. Meta analiz rastgele etkiler modeli kullanılarak yapılmıştır. Araştırmada heterojenlik analizi, etki büyüklüğü analizi ve yayın yanlılığı analizi yapılmıştır. Yapılan analiz sonucunda araştırmaya dâhil edilen çalışmaların heterojen bir yapıda olduğu ve yayın yanlılığının olmadığı görülmüştür. Araştırmada 12 çalışmanın standardize edilmiş etki büyüklükleri 0,69 (G.A: 0,55 – 0,84; p>0,05) olarak hesaplanmıştır. Bu değer ile sağlık kuruluşlarında psikolojik sermayenin çalışan performansı üzerinde pozitif yönlü güçlü bir etkiye sahip olduğu ve istatiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Sağlık kuruluşlarında psikolojik sermaye kavramı dikkate alınarak yapılacak çalışmalar sayesinde çalışan motivasyonu yükseltilerek hem örgüt içi refah düzeyi yükseltilecek hem de örgüt çıktıları olumlu yönde desteklenecektir.

Anahtar Kelimeler

• sağlık kurumu
• psikolojik sermaye
• çalışan performansı
• meta analiz

THE EFFECT OF PSYCHOLOGICAL CAPITAL IN HEALTH INSTITUTIONS ON EMPLOYEE PERFORMANCE: A META ANALYSIS STUDY

Bu makale için 30 Haziran 2024 tarihinde bir düzeltme yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/guiibd/article/1477316

Öz

The purpose of this research is to determine the effect of psychological capital on employee performance in health institutions. Systematic review and meta-analysis method was used in the research. As a result of the systematic review, 12 studies were found to be suitable for meta-analysis in line with the determined inclusion and exclusion criteria. Meta-analysis was conducted using a random effects model. Heterogeneity analysis, effect size analysis and publication bias analysis were performed in the study. As a result of the analysis, it was seen that the studies included in the research had a heterogeneous structure and there was no publication bias. In the research, the standardized effect sizes of 12 studies were calculated as 0.69 (G.A: 0.55 – 0.84; p>0.05). With this value, it has been determined that psychological capital has a strong positive effect on employee performance in healthcare organizations and is statistically significant. As a result of the research, it was determined that psychological capital in healthcare organizations has a strong positive effect on employee performance and is statistically significant. Thanks to the studies to be carried out in healthcare institutions by taking the concept of psychological capital into consideration, employee motivation will be increased, the level of welfare within the organization will be increased and the organizational outcomes will be supported positively.

Anahtar Kelimeler

• : healthcare institution
• psychological capital
• employee performance
• meta analysis

Kaynakça

1. Abramson, J. H., ve Abramson, Z. H. (2001), Making Sense of Data: A Self-İnstruction Manual on The İnterpretation of Epidemiological Data. Oxford University Press.
2. Bakırtaş, Tuğba (2020), "Psikoloji Ve Çağdaş Yaşam İnsan Uyumu". Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9 / 18 227-229.
3. Bakioğlu, A., & Özcan, Ş. (2016), Meta Analizi. Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti., Ankara. Barlow, K. M. (2013), A Meta-Analysis of Transformational Leadership and Subordinate Nursing Personnel Organizational Commitment, Job Satisfaction, and Turnover İntentions. UMI Dissertation Publishing, 2011, 293.
4. Begenirbaş, M. ve Çalışkan, A. (2014), “Duygusal Emeğin İş performansı ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisinde Kişilerarası Çarpıklığın Aracılık Rolü”, Business and Economics Research Journal, Cilt: 5, Sayı: 2, ss: 109-127.
5. Borenstein, M., Hedges, L, V., Higgins, J, P, T., Rosthstein, H, R. (. (2009), Introduction to Meta-Analysis. A John Wiley and Sons Ltd. Publication.
6. Borman, W. C. ve Motowidlo, S.J. (1997), “Task Performance And Contextual Performance: The Meaning For Personnel Selection Research”, Human Performance, 10, 99-109.
7. Bown, M. J., & Sutton, A. J. (2010), “Quality Control inSsystematic Reviews and Meta-Analyses”, European Journal of Vascular and Endovascular Surgery, 40(5), 669-677.
8. Card, N. A. (2012), Applied Meta-Analysis for Social Science Research. In The Guilford Press. New York: The Guilford Press A Division of Guilford Publications. Card.

9. Carver, C. S., & Scheier, M. F. (2002), Optimism. Handbook of Positive Psychology (s. 231-243). Oxford: Oxford University Press.
10. Cochran, W. G. (1954), “The combination of estimates from different experiments”, Biometrics, 10(1), 101-129.
11. Cohen, L., Manıon, L., & Morrıson, K. (2007), Research Methods in Education. London: Routledge Taylor & Francis Cook, T. D., & Campbell, D. T. (1979), Quasi-Experimentation Design & Analysis Issues for Field Settings. In Chicago: Rand McNally.
12. Çavmak, D. & Acar, F. (2020), “Pozitif Psikolojik Sermaye İle Performans Algısı Arasındaki İlişki: Sağlık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”, İş Ve İnsan Dergisi, 7 (2).
13. Çetin, F. & Varoğlu, A. K. (2015), “Psikolojik Sermaye, Performans, Ayrılma Niyeti ve İş Tatmini Etkileşimi: Cinsiyetin Düzenleyici Rolü”, İş ve İnsan Dergisi, 2 (2) , 105-113.
14. Çetinkaya, F. F. & Ünsever, M. O. (2020), “Psikolojik Sermaye Düzeylerinin İş Tatmini Üzerine Etkisi: Üniversite Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (1), 137-158.
15. Çukurçayır, M. A. Ve Eroğlu, H.T (2005), Yerel Yönetimler ve Performans Denetimi. (Edt. H. Özgür-ve M. Kösecik). Yerel Yönetimler Üzerine Güncel Yazılar I. Ankara: Nobel Yayınları.
16. Dikbaş, T. ve Büyükbeşe, T. (2020), “Otantik Liderliğin Çalışan Performansına Etkisinde Psikolojik Sermayenin Aracı Rolü: Kamu Kurumunda Bir Alan Çalışması”, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (4) , 1213-1224.
17. Dinçer, S. (2014), Eğitim Bilimlerinde Uygulamalı Meta Analiz. Pegem Akademi, Ankara.
18. Doğan, Y ve Özdevecioğlu, M. (2005),” Pozitif Ve Negatif Duygusallığın Çalışanların Performansları Üzerindeki Etkisi”, Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 9(18): 165-190.
19. Durlak, J. A., Meerson, I., Meerson, I., & Loyola, C. J. E. F. (2012), Meta-Analysis. In J. C. Thomas & M. Hersen. (Eds.), Understanding Research in Clinical and Counseling Psychology. Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
20. Egger, M., Smith, G. ., Schneider, M., & Minder, C. (1997), “Bias in Meta-Analysis Detected by a Simple, Graphical Test. Graphical Test is Itself Biased”, BMJ (Clinical Research Ed.), 316(7129), 629–634.
21. Egger, M., & Smith, G. D. (1997), “Meta-Analysis: Potentials and Promise”, Bmj, 315(7119), 1371-1374.
22. Erkal, P. (2022), “Pozitif Psikolojik Sermayenin Örgütsel Sessizlik Ve İşgören Performansı Üzerine Etkisi”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (47) , 109-125.
23. Geylan, R. (2004), İnsan Kaynakları Yönetimi, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
24. Harms, P. D. & Luthans, F. (2012), “Measuring Implicit Psychological Constructs in Organizational Behavior: An Example Using Psychological Capital”, Journal of Organizational Behavior, 33(4), 589-594.
25. Hedges, L. V., Olkin, I. (1985), Statistical Methods for Meta-Analysis. CA: Academic Press.
26. Henry, J. (2004), Positive and Creative Organization. in Linley, P. A. and Joseph, S. (Eds.), Positive Psychology in Practice (p. 269-286). New Jersey, NJ: John Wiley & Sons, Inc.
27. Iraz, R. ve Ata, N. (2020), “Otantik Liderliğin Belediye Çalışanlarının Performansına Etkisinde Pozitif Psikolojik Sermayenin Rolü”, OPUS International Journal of Society Researches, 16 (27) , 288-318.
28. İçerli, L. & Bilen, G. (2022), “Psikolojik Sermaye Ve İş Performansı Arasındaki İlişkide Politik Yetinin Düzenleyici Etkisi”, Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (2) , 222-244 .
29. Jawahar, I.M. ve Carr D.(2007), “Conscientiousness And Contextual Performance The Compensatory Effects of Perceived Organizational Support And Leader-Member Exchange”, Journal of Managerial Psychology, 22, 330-349.
30. Kesken, J. ve Ayyıldız, N. A. (2008), “Liderlik Yaklaşımlarında Yeni Perspektifler: Pozitif Ve Otantik Liderlik”, Ege Akademik Bakış, Cilt: 8, Sayı: 2, Ss: 729-754.
31. Korkmazer, F. , Ekingen, E. ve Yıldız, A. (2016), “Psikolojik Sermayenin Çalışan Performansına Etkisi: Sağlık Çalışanları Üzerinde Bir Araştırma”, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19 (3).
32. Luthans, F. and Youssef, C. M. (2004), “Human, Social, and Now Positive Psychological Capital Management: Investing in People for Competitive Advantage”, Organizational Dynamics, 33(2), 143-160.
33. Luthans, Fred (2002), “The Need for and Meaning of Positive Organizational Behavior”, Journal of Organizational Behavior, Vol: 23, pp: 695-706.
34. Luthans, Fred; Norman, M. Steven; Avolio, J. Bruje and Avey, B. James (2008), “The Mediating Role of Psychological Capital in the Supportive Organizational Climate-Employee Performance Relationship”, Journal of Organizational Behavior, Vol: 29, pp: 219- 238.
35. Mittlböck, M., & Heiznl, H. (2006), A “Simulation Study Comparing Properties of Heterogeneity Measures in Meta-Analyses”. Statistics in Medicine, 25(April), 4267–4278.
36. Moher, D., Shamseer, L., Clarke, M., Ghersi, D., Liberati, A., Petticrew, M., Shekelle, P., Stewart, L. A., Estarli, M., Barrera, E. S. A., Martínez-Rodríguez, R., Baladia, E., Agüero, S. D., Camacho, S., Buhring, K., Herrero-López, A., Gil-González, D. M., Altman, D. G., Booth, A., … Whitlock, E. (2015), “Preferred Reporting İtems For Systematic Review and Meta-Analysis Protocols (PRISMA-P) 2015 Statement”, Revista Espanola de Nutricion Humana y Dietetica, 20(2), 148–160.
37. Özdevecioğlu, M. ve Kanıgür, S. (2009), “Çalışanların İlişki ve Görev Yönelimli Liderlik Algılamalarının Performansları Üzerindeki Etkileri”, KMU İİBF Dergisi,11, 53-82.
38. Özkalp, Enver (2009), “Örgütsel Davranışta Yeni Bir Boyut: Pozitif (Olumlu) Örgütsel Davranış Yaklaşımı Ve Konuları”, 17. Ulusal Yönetim Ve Organizasyon Kongresi Bildiriler Kitabı, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir, 21-23 Mayıs, Ss: 491-497.
39. Richardson, G. E. (2002), The Metatheory of Resilience and Resiliency. Journal of Clinical Psychology, 58(3), 307-321.
40. Seligman, M. E. P. (1998), Learned Optimism. New York: Pocket Books.
41. Taşlıyan, M. ve Hırlak, B. (2016), Otantik Liderlik, Psikolojik Sermaye, İşten Ayrılma Niyeti Ve Çalışan Performansı Arasındaki İlişki: Hemşireler Üzerinde Bir Araştırma , Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi , (56), 92-115.
42. Thompson, S. G., & Higgins, J. P. (2002), How Should Meta‐Regression Analyses be Undertaken and İnterpreted?”, Statistics in Medicine, 21(11), 1559-1573.
43. Topakkaya Karakaya, A. E. (2015), “Psikoloji Dünyasında Yeni Bir Yaklaşım: Hermeneutik”, Felsefe Dünyası , (61) , 16-37 . Türesin Tetik, H. , Oral Ataç, L. & Köse, S. (2018), “Psikolojik Sermaye ile İş Doyumu ve Performans İlişkisi: Türkiye’de Yapılan Araştırmalar Üzerinden Bir Meta Analizi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 32 (2) , 289-314.
44. Valentine, J. C. (2009), Judging the Quality of Primary Research. in H. Cooper & L. V. Hedges (Eds.) (pp. 129–146). New York: Russell Sage Foundation.
45. Viechtbauer, W. (2010). “Conducting Meta-Analyses in R With the Metafor Package”, Journal of Statistical Software, 36, 1-48.
46. Vogelsegang, G., Smith, R. C., (2014), “The Relationship Between Positive Psychological Capital and Global Mindset in The Context of Global Leadership”, Journal of Leadership & Organizational Studies: JLOS; Official Journal of the Midwest Academy of Management, 21(2), 165-178.
47. Wilkes, G. A. (1979), Collins Dictionary of the English Language. Sydney: Collins.
48. Wortman, P. M. (1994), Judging research quality. In H. Cooper & L. V. Hedges (Eds.) (pp. 97–109). New York: Russell Sage.
49. Zhao, Z., Hou, J. (2009), “The Study on Psychological Capital Development on Intreprenurial Team”, International Journal of Psychological Studies, 1, (2), 35-40.