Aristoteles'in Penceresinden Adaletin Neliği: "Eudaimonia" ve Siyaset Bağlamında Bir Değerlendirme

Öz

Yaşamda hemen her alan erdem ile ilişkilidir. Özellikle iktisadi, toplumsal ve siyasal düzlemde erdemin olmasına yönelik güçlü bir inanç vardır. Bu inançla paralel bir şekilde Antik Dönemden günümüze kadar siyasal düşünceler tarihi külliyatında adil bir toplumsal düzenin ve adil bir siyasal yönetimin nasıl olması gerektiği hususu sıkça tartışılmıştır. Erdem ile siyasetin birbirinden ayrılmaz görüldüğü Antik Dönemin ünlü filozofu Aristoteles, bu bağlamda, adalet kavramına dair önemli argümanlar ortaya koymuştur. Aristoteles, adaleti, tıpkı diğer erdemler gibi, mutluluğa (“Eudaimonia”) giden yolda bir araç olarak görmüştür. Bununla birlikte, onun adalet kavramına ilişkin bazı argümanlarının, kendi içinde tutarlı gibi görünse de, ne kadar “adil” olduğu tartışmalıdır. Makalede Aristoteles’in toplumsal ve siyasal düzlemde adalet arayışına ilişkin felsefi argümanları bütüncül bir açıdan incelenmiş, konuyla ilgili genel açıklamaların ötesinde ona eleştirel bir yaklaşımla literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Erdem
• Adalet
• Aristoteles
• Eudaimonia
• Siyaset

What Is Justice From Window Of Aristoteles: An Evaluation In The Context Of "Eudaimonia" And Politics

Öz

Almost every area of life is related to virtue. There is a strong belief that virtue should exist especially in economic, social and political levels. In parallel with this belief, in the history of political thought from the Ancient Period to the present day, the issue of how a just social order and a just political administration should be has been frequently discussed. In this context, Aristoteles, the famous philosopher of the Ancient Period, when virtue and politics were seen as inseparable, put forward important arguments regarding the concept of justice. Aristoteles approaches justice, just like other virtues, as a means to happiness (“Eudaimonia”). However, it has been concluded that some of his arguments regarding the concept of justice, although seem to be consistent within themselves, it is debateable how “fair” they are. In this article, his philosophical arguments regarding the search for justice in the social and political levels are examined from a holistic perspective, and it is aimed to contribute to the literature with a critical approach to him beyond general explanations on the subject.

Anahtar Kelimeler

• Virtue
• Justice
• Aristoteles
• Eudaimonia
• Politics

Kaynakça

1. Aristoteles. (2012), Nikomakhos’a Etik, (Çev. Saffet Babür), Ankara: Bilgesu Yayıncılık
2. Aristoteles. (2020), Eudemos’a Etik, (Çev. Saffet Babür), Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
3. Aristoteles. (2021), Politika, (Çev. Ö. Orhan), İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
4. Bravo, I. (2022), “Aristoteles: Emeğin Sorumlusu Olarak Köle, Mülkiyetin Sahibi Olarak Efendi”, Emek ve Mülkiyet, (Ed. I. Bravo ve H. Bravo), Ankara: Fol Kitap, 23-44.
5. Birlik, V. (2023), Ahlak ve Devlet: Platon ve Aristoteles’in Ahlak Felsefelerinin Devlet Teorilerine Yansıması, Ankara: Eskiyeni Yayınları.
6. Cohen, M. (2020), Platon’dan Mao’ya Siyaset Felsefesi, (Çev. H. Bravo), Ankara: Fol Kitap.
7. Comte-Sponville, A. (2019), Büyük Erdemler Risalesi, (Çev. I. Ergüden), İstanbul: İletişim Yayınları.
8. Çilingir, L. (2023), “Aristoteles’te Ahlak ve Siyaset İlişkisi”, Tabula Rasa Felsefe & Teoloji Dergisi, (41), 21-44.

9. Küçük, A. B. (2022), Siyasal Ahlakın Soykütüğü, Ankara: Orion Kitabevi.
10. Lloyd, G. E. R. (2014), Aristoteles, (Çev. A. Kayapalı), İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
11. Macintyre, A. (2023), Kimin Adaleti? Hangi Rasyonellik?, (Çev. A. E. Pilgir), İzmir: Livera Yayınevi.
12. Özlem, D. (2010), Etik: Ahlak Felsefesi, İstanbul: Say Yayınları.
13. Ross, W. D. (1993), Aristoteles (Haz. A. Arslan), İzmir: Ege Üniversitesi.
14. Tannenbaum, D. G. (2021), Siyasi Düşünce Tarihi: Filozoflar ve Fikirleri, (Çev. Ö. Orhan), Ankara: Serbest Akademi.
15. Topakkaya, A. (2008), “Adalet Kavramı Bağlamında Aristoteles – Platon Karşılaştırması”, FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, (6), 27-46.
16. Uslu, A. (2022), Siyasal Düşüncelerin Toplumsal Tarihi: İktidarı Tanrılaştırmak (Eskiçağ’dan Feodalizmin Krizine), İstanbul: Yordam Kitap.
17. Zabcı, F. (2015), “Aristoteles: Yüce Bir Amaç Olarak Siyaset”, Sokrates’ten Jakobenlere Batı’da Siyasal Düşünceler, (Ed. M. A. Ağaoğulları), İstanbul: İletişim Yayınları, 125-152.