Araştırma Makalesi

BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı

Cilt: 13 Sayı: 2 30 Haziran 2025
PDF İndir
TR EN

BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı

Öz

Günümüzde yüksek enerji performansına sahip binaların tasarımı, erken tasarım aşamalarında alınan kararların önemini artırmış ve bu bağlamda Bina Bilgi Modellemesi (BIM) tabanlı Bina Enerji Modellemesi (BEM) yaklaşımlarının benimsenmesini teşvik etmiştir. Bu çalışma, yüksek enerji performanslı bina tasarımı sürecinde BIM (Bina Bilgi Modellemesi) tabanlı BEM (Bina Enerji Modellemesi) ile entegre edilen üretken tasarım yaklaşımını incelemektedir. Soğuk-kuru iklim koşullarına uygun olarak geliştirilen önerilen yöntem, erken tasarım aşamasında mimarların farklı bina formlarını üretmesini, bu formları enerji performansı açısından analiz etmesini ve optimize edilmiş çözümleri belirlemesini mümkün kılmaktadır. Revit-Dynamo ortamında geliştirilen algoritmalar aracılığıyla, öncelikle biçim faktörü ve kat alanı kriterlerine göre bina formları oluşturulmuş; ardından, cephe tasarımı özelinde pencere yerleşimleri ve WWR (Window-to-Wall Ratio) oranları parametrik olarak tanımlanmıştır. Elde edilen alternatifler, Green Building Studio ile enerji simülasyonlarına tabi tutularak EUI (Enerji Kullanım Yoğunluğu) değerlerine göre değerlendirilmiştir. Tasarım alternatifleri, mimarın hedeflerine göre sıralanabilir şekilde görselleştirilmiş ve karar verme süreci desteklenmiştir. Bulgular, düşük biçim faktörüne sahip kompakt formların ve cephe bazlı pencere optimizasyonlarının enerji verimliliği üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu kapsamda, geliştirilen çerçeve, erken tasarım aşamasında sürdürülebilir ve veri odaklı bina tasarımı için etkili bir araç olarak öne çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] AlAnzi, A., Seo, D., & Krarti, M. (2009). Impact of building shape on thermal performance of office buildings in Kuwait. Energy Conversion and Management, 50(3), 822-828.
  2. [2] Boumaraf, H. (2022). A System Proposal for Generative Design Processes and Space Analysis in Architecture. Anadolu University (Turkey),
  3. [3] Cagan, J., Campbell, M. I., Finger, S., & Tomiyama, T. (2005). A framework for computational design synthesis: model and applications.
  4. [4] Chase, S. C. (2005). Generative design tools for novice designers: Issues for selection. Automation in construction, 14(6), 689-698. [5] Chen, J., Wang, D., Shao, Z., Zhang, X., Ruan, M., Li, H., & Li, J. (2023). Using artificial intelligence to generate master-quality architectural designs from text descriptions. Buildings, 13(9), 2285.
  5. [6] Chen, Z., Deng, Z., Chong, A., & Chen, Y. (2023). AutoBPS-BIM: A toolkit to transfer BIM to BEM for load calculation and chiller design optimization. Paper presented at the Building Simulation.
  6. [7] Chien, S.-F., & Flemming, U. (2002). Design space navigation in generative design systems. Automation in construction, 11(1), 1-22.
  7. [8] Cho, C.-S., Chen, D., & Woo, S. (2012). Building information modeling (BIM)-Based design of energy efficient buildings. Journal of KIBIM, 2(1), 1-6.
  8. [9] Demir, G., & Tanyıldızı, E. (2017). Optimizasyon Problemlerinin Çözümünde Sinüs Kosinüs Algoritması (SKA)’nın Kullanılması. Fırat Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(1), 225-236.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapı Bilgi Modelleme ve Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2025

Kabul Tarihi

23 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Nanvai Farkhad, N., & Beyhan, F. (2025). BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı. Gazi University Journal of Science Part B: Art Humanities Design and Planning, 13(2), 263-277. https://izlik.org/JA68LL36RA
AMA
1.Nanvai Farkhad N, Beyhan F. BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı. GUJSPB. 2025;13(2):263-277. https://izlik.org/JA68LL36RA
Chicago
Nanvai Farkhad, Nahide, ve Figen Beyhan. 2025. “BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı”. Gazi University Journal of Science Part B: Art Humanities Design and Planning 13 (2): 263-77. https://izlik.org/JA68LL36RA.
EndNote
Nanvai Farkhad N, Beyhan F (01 Haziran 2025) BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı. Gazi University Journal of Science Part B: Art Humanities Design and Planning 13 2 263–277.
IEEE
[1]N. Nanvai Farkhad ve F. Beyhan, “BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı”, GUJSPB, c. 13, sy 2, ss. 263–277, Haz. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68LL36RA
ISNAD
Nanvai Farkhad, Nahide - Beyhan, Figen. “BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı”. Gazi University Journal of Science Part B: Art Humanities Design and Planning 13/2 (01 Haziran 2025): 263-277. https://izlik.org/JA68LL36RA.
JAMA
1.Nanvai Farkhad N, Beyhan F. BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı. GUJSPB. 2025;13:263–277.
MLA
Nanvai Farkhad, Nahide, ve Figen Beyhan. “BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı”. Gazi University Journal of Science Part B: Art Humanities Design and Planning, c. 13, sy 2, Haziran 2025, ss. 263-77, https://izlik.org/JA68LL36RA.
Vancouver
1.Nahide Nanvai Farkhad, Figen Beyhan. BIM tabanlı BEM Süreci ile Yüksek Enerji Performanslı Bina Tasarımının İlk Aşamasında Üretken Tasarım Yaklaşımı. GUJSPB [Internet]. 01 Haziran 2025;13(2):263-77. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68LL36RA