Kentsel Donatı Tasarımı Sürecinde İşlem Basamaklarının Kimlik Kavramı Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Öz

Bir mekanın, içinde yaşayan topluluklar tarafından benimsenebilmesi ve "kentsel mekan" sıfatını kazanarak içinde yaşayanlar tarafından aidiyet hissini oluşturması açısından ortak kullanım alanları olan kamusal mekanların kullanıcı ve kent etkileşimine ne kadar elverişli olduğu önem taşımaktadır. İnsanlar beşeri faaliyetler olan sosyo-kültürel ilişkilerini, geleneklerini, ortak değerlerine dair etkileşimlerini kentsel mekanlarda sürdürmektedir. Bu açıdan, kentlerin kullanıcılara sunduğu işlevsel yapı ve donatılar, içinde yaşayan topluluklarda oluşturacağı kentlilik bilincine katkı sunmaktadır. Bireylerin kentli bilincine ulaşması ve kenti sahiplenme duygusunun oluşabilmesi için kent ile kurduğu ilişkiler büyük önem taşımaktadır. Kimlik kavramı bu noktada hem bireyleri hem de sosyal grupları analiz edebilme, bireysel ve toplumsal oluşumları irdeleyebilme ve bu çıktılar üzerinden kent ve mekanı tasarım araçları bağlamında değerlendirebilme açıcından bir çıkış noktası olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda kimliğin sosyal gruplar ve toplumsal dinamikler içerisinde yapılanma biçimini de doğru anlayabilmek önem arz etmektedir. Bu çalışmada kimliğin oluşum ve alt gruplara ayrılma sürecini ortaya koyan çalışmalar arasında olan Tajfel ve Turner'ın "Sosyal Kimlik Teorisi" üzerinden kimlik ve alt gruplarının yapılanma biçimleri değerlendirilerek kentsel mekan nesneleri olan kent donatılarının tasarım süreçlerinde kimlik kavramının etkileri ve sürece yansımaları incelenmiştir. Bu kapsamda belirlenen ve görüşme gerçekleştirilen kentlerin ilgili birim yetkililerinin verdiği dönütler çalışmanın veri grubunu oluşturmuş olup, sonuç kısmında elde edilen bulgular kentsel mekan nesneleri olan kent donatılarının tasarım süreçlerinde kimlik kavramının etkileri çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kent
• Tasarım
• Donatı
• Ürün

Evaluating How the Concept of Identity Influences Urban Furniture Design: A Case Study

Öz

The extent to which public spaces—shared areas of communal use—facilitate interaction between users and the city plays a critical role in enabling a place to be embraced by its inhabitants, thereby attaining the status of an "urban space" and fostering a sense of belonging among its users. Individuals maintain human activities within urban spaces, including socio-cultural relations, traditions, and interactions concerning shared values. In this regard, cities' functional structures and amenities contribute significantly to cultivating urban consciousness among their communities. Individuals' relationships with the city are paramount for developing a sense of ownership and fostering urban identity. At this juncture, the concept of identity emerges as a pivotal analytical instrument for scrutinizing both individuals and social groups, facilitating an understanding of individual and collective formations, and assessing these findings within the framework of urban and spatial design methodologies. Consequently, it is imperative to accurately comprehend how identity is structured within social groups and the broader societal dynamics. This study explores the processes of formation and differentiation of identity and subgroups through the lens of Tajfel and Turner's "Social Identity Theory"—a foundational framework in this domain. The research examines how identity influences the design processes of urban elements, particularly urban furnishings, and how these influences manifest in practice. The data collected for this investigation comprises responses from officials in relevant departments across selected cities, with whom interviews were conducted. In conclusion, the findings about the impact of identity on the design processes of urban furnishings as components of urban space are assessed.

Anahtar Kelimeler

• Urban
• Design
• Furniture
• Product

Kaynakça

1. [1] Bengtsson, M. (2016). How to Plan and Perform a Qualitative Study Using Content Analysis. Nursing Plus Open, 2, 8-14.
2. [2] Cömertler, S. (2003). Kentsel Dönüşümde Bir Araç Olarak Kullanılan Kentsel Tasarım Yarışmaları Üzerine Bir Tartışma. Kentsel Dönüşüm Sempozyumu (s. 216-234). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
3. [3] Demirtaş, H.A. (2003). “Sosyal Kimlik Kuramı, Temel Kavramlar ve Varsayımlar”, İletişim Araştırmaları,1(1):123-144.
4. [4] Eraydın, Z. (2016). Kentsel Markalaşma Stratejilerinin Kent Belleği ve Kent İmgesi Üzerine Etkileri: Ankara Örneği. İdealkent, 7(20), 830-855.
5. [5] Guba, E. G. and Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. Handbook of qualitative research, 2(105), 163-194.
6. [6] Kavruk, H, Anakente Bakış, Türkiye’de Anakent Belediyeciliği ve Kent Hizmetlerinin Yönetimi, Hizmet-İş, Ankara, 2002
7. [7] Kellert, S. R. (1993). The Biological Basis for Human Values of Nature. In S. R. Kellert & E. O. Wilson (Eds.), The Biophilia Hypothesis. Washington: Island Press.
8. [8] Lang, J. (2002). Global Local Conditions and Urban Design. 1. Uluslararası Kentsel Tasarım Buluşması Bildiriler Kitabı (s. 40-48). İstanbul: MSÜ Yayınları.

9. [9] Le Bon, G. (2009)., "Kitleler psikolojisi", Alter Yayıncılık.
10. [10] Loos, A., ve Stuiber, P. (2012). Adolf Loos - ornament und verbrechen. Wien: Metroverlag.