Araştırma Makalesi

Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi

Cilt: 12 Sayı: 2 29 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi

Öz

Kanserin tam nedeni bilinmemekle birlikte, yaşam tarzı, çevresel faktörler, beslenme ve genetik gibi birçok faktörün kanser gelişimine katkıda bulunabileceği bilinmektedir. Kanser türleri arasında özellikle göğüs kanseri, dünya genelinde kadınlar arasında görülme sıklığı yüksek olan bir hastalıktır. Göğüs kanserinin teşhisinde fiziksel muayene ve mamografi görüntülerinin incelenmesi gibi yöntemler kullanılmaktadır. Gelişen teknolojiyle birlikte makine öğrenmesi uygulamalarının tıp alanında kullanımı giderek artmaktadır. Bu sayede göğüs kanserinin daha erken aşamada ve hızlı şekilde teşhisi konusunda doktorlara yardımcı olabilecek umut verici çalışmalar giderek artmaktadır. Bu çalışmada, göğüs kanserinin erken teşhisinde kullanmak için 4 farklı öznitelik seçimi ve 5 farklı makine öğrenme yönteminin performansları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, Principal Component Analysis (PCA), Recursive feature elimination, Variance inflation factors (VIF) ve Univariate feature selection yöntemleri ile veri kümesinde hedef özniteliğe en çok etki eden öznitelikler seçilerek veri kümesindeki öznitelik sayısı azaltılmıştır. İkinci aşamada, K Nearest Neighbors (KNN), Naive Bayes, Decision Tree, Support Vector Machine (SVM) ve Random Forest makine öğrenme algoritmaları orijinal ve öznitelik seçimi yapılmış veri kümelerine dayalı olarak eğitilmiş ve test edilmiştir. Test sonuçlarına göre %98,83 doğruluk, %99 kesinlik ve %99 duyarlılık değerleri ile Variance inflation factors (VIF) öznitelik seçimi ve Random Forest algoritması kullanılarak elde edilmiştir. Daha az öznitelik kullanımı sayesinde eğitim ve test aşamalarında benzer başarı değerleri, kaynak kullanımı ile sağlanmıştır. Çalışmada eğitilip test edilen makine öğrenme modeli Flask framework kullanılarak bir web ara yüzüne sahip uygulama haline getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, Bray F. Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries. CA A Cancer Journal for Clinicians. 2021; 2021: 209–249.
  2. [2] Koçak HS, Olçar E, Güngörmüş Z. Birinci Derece Yakını Meme Kanserli Kadınların Korku Düzeyinin Erken Tanı Davranışlarına Etkisi. Hemşirelik Bilimi Dergisi. 2022; 6: 22-29.
  3. [3] Altındağ Bayrak E, Kırcı P, Ensari T, Seven E, Dağtekin M. Göğüs Kanseri Verileri Üzerinde Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması. Journal of Intelligent Systems: Theory and Applications. 2022; 5: 35-41.
  4. [4] Pantel P. Breast cancer diagnosis and prognosis. https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=78266df15a9754b7661f1f01722f9f4aea4244fb
  5. [5] McMorran J, Crowther DC. Fine needle aspiration cytology (breast), https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-031-26900-4
  6. [6] Lavanya D, Rani DKU. Analysis of feature selection with classification: Breast cancer datasets. Indian Journal of Computer Science and Engineering (IJCSE). 2011; 2: 756-763.
  7. [7] Tamer HY. Akıllı Şehirlerde Veri Yönetimi Yaklaşımları. Abant Sosyal Bilimler Dergisi. 2022; 22: 519-534.
  8. [8] Koçak A, Ergün PMA. Sağlıkta veri kalitesi ve veri madenciliği uygulamaları. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi. 2023; 3: 23-30.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri Geliştirme Metodolojileri ve Uygulamaları, Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

13 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

7 Aralık 2023

Kabul Tarihi

1 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akyel, C., Polat, H., & Ciylan, B. (2024). Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 12(2), 675-690. https://doi.org/10.29109/gujsc.1400991
AMA
1.Akyel C, Polat H, Ciylan B. Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi. GUJS Part C. 2024;12(2):675-690. doi:10.29109/gujsc.1400991
Chicago
Akyel, Cihan, Hüseyin Polat, ve Bünyamin Ciylan. 2024. “Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 12 (2): 675-90. https://doi.org/10.29109/gujsc.1400991.
EndNote
Akyel C, Polat H, Ciylan B (01 Haziran 2024) Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 12 2 675–690.
IEEE
[1]C. Akyel, H. Polat, ve B. Ciylan, “Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi”, GUJS Part C, c. 12, sy 2, ss. 675–690, Haz. 2024, doi: 10.29109/gujsc.1400991.
ISNAD
Akyel, Cihan - Polat, Hüseyin - Ciylan, Bünyamin. “Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 12/2 (01 Haziran 2024): 675-690. https://doi.org/10.29109/gujsc.1400991.
JAMA
1.Akyel C, Polat H, Ciylan B. Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi. GUJS Part C. 2024;12:675–690.
MLA
Akyel, Cihan, vd. “Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, c. 12, sy 2, Haziran 2024, ss. 675-90, doi:10.29109/gujsc.1400991.
Vancouver
1.Cihan Akyel, Hüseyin Polat, Bünyamin Ciylan. Öznitelik Seçimi ile Desteklenen Makine Öğrenmesine Dayalı Göğüs Kanserinin Erken Tespiti ve Teşhisi. GUJS Part C. 01 Haziran 2024;12(2):675-90. doi:10.29109/gujsc.1400991

Cited By

                                     16168      16167     16166     21432        logo.png   


    e-ISSN:2147-9526