Araştırma Makalesi

TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ

Cilt: 12 Sayı: 2 29 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ

Öz

Enerji sistemlerinin çevresel etkilerinin azaltılması ve enerjinin verimli kullanımı ekolojik denge açısından önemlidir. Soğutma sistemlerindeki standartlar ve yönetmelikler, enerji tüketerek ısıyı hapseden ve sera etkisiyle küresel ısınmayı artıran soğutucu akışkanların kullanımını sınırlamaktadır. Teşhir tipi soğutucularda (TTS), son zamanlarda çevresel etkileri azaltmak amacıyla doğal soğutucu akışkanlar, özellikle karbondioksit, amonyak, hidrokarbonlar vb. kullanımına yönelik çalışmalar artmıştır. Gelişen soğutma ve kimya endüstrileriyle birlikte, düşük küresel ısınma potansiyeli (KIP) ve ozon delme potansiyeli (ODP) değerlerine sahip farklı akışkanlar kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde çevre dostu soğutucu akışkanlar tercih edilmekte olup, özellikle karbon dioksit CO2 (R744), KIP değerinin 1, ODP değerinin 0 olması aynı zamanda yanma ve tutuşma özelliğine sahip olmamakla birlikte toksit içerikli herhangi bir madde içermemesi nedeniyle önemli bir alternatif haline gelmiştir. Bu anlamda çalışmada, pozitif sıcaklık (PS) (-1 °C / +5 °C ) ve negatif sıcaklık (NS) (-15 °C / -30 °C ) sınıflarındaki teşhir tipi soğutucular için çevre dostu doğal soğutucu akışkan olan CO2 (R744) kullanılarak, birden fazla kompresörü içeren eko-tasarıma uygun kompakt bir dış ünite tasarlanmıştır. Tasarlanan dış ünite, süpermarketlerde birden fazla farklı sıcaklık sınıfındaki TTS’leri senkronize olarak çalıştırabilme özelliğine sahiptir. Tasarlanan dış üniteli merkezi (remote) soğutucu TS EN ISO 23953-2: 2017 standardı kapsamında test odalarında test edilmiş ve PS-NS kompresörleri ve multi-ejektör sistemi kullanılarak performansı analiz edilmiştir. PS ve NS sınıflarındaki soğutucular (iç üniteler) için toplam enerji tüketimleri sırasıyla 27,86 kWh/gün ve 36,1 kWh/gün olarak hesaplanmış ve enerji sınıfları ise sırasıyla C ve E sınıfıdır. Bu soğutucular için maksimum ve minimum paket sıcaklıkları sırasıyla -0,8 / +5 °C ve -16 / -27 °C aralığındadır. Yapılan analizler neticesinde istenilen farklı sıcaklıklardaki soğutma yükleri karşılanmış ve kabin içinde soğutulan ürünlerin standart kapsamında belirtilen sıcaklık sınıfını sağlanmıştır. Böylece, bu tasarım ile süpermarket vb. satış alanlarında teşhir tipi soğutucularda farklı her bir sıcaklık için bir dış ünitenin önüne geçilerek, tek bir sistem ile farklı sıcaklık sınıflarını sağlayan CO2 soğutkanlı bir soğutma sistemi ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Kasap, F., Acül, H., Canbaz, H., & Erbil, S. (2011). R744 (CO2) soğutucu akışkanlı soğutma sistemleri, kanatlı borulu R744 (CO2) evaporatör ve gaz soğutucu tasarım esasları. X. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, 1, 369-389.
  2. [2] Dai, B., Cao, Y., Zhou, X., Liu, S., Fu, R., Li, C., & Wang, D. (2024). Exergy, carbon footprint and cost lifecycle evaluation of cascade mechanical subcooling CO2 commercial refrigeration system in China. Journal of Cleaner Production, 434, 140186.
  3. [3] Sengupta, A., & Dasgupta, M. S. (2023). Energy and advanced exergoeconomic analysis of a novel ejector-based CO2 refrigeration system and its optimization for supermarket application in warm climates. Thermal Science and Engineering Progress, 44, 102056.
  4. [4] Chi, W., Yang, Q., Chen, X., Li, L., Liu, G., & Zhao, Y. (2023). Advanced exergy analysis of NH3/CO2 cascade refrigeration system with ejector. International Journal of Refrigeration, 145, 185-195.
  5. [5] Li, L., Tian, H., Liu, K., Wu, Y., Wang, X., Liang, X., & Shu, G. (2024). Optimum pressure control with three controllable ejectors of a CO2 multi-ejector refrigeration system. International Journal of Refrigeration, 157, 172-185.
  6. [6] Yang, D., Zhu, J., Wang, N., & Xie, J. (2023). Experimental study on the performance of trans-critical CO2 two-stage compression refrigeration system with and without an ejector at low temperatures. International Journal of Refrigeration, 154, 231-242.
  7. [7] Leerbeck, K., Bacher, P., Heerup, C., & Madsen, H. (2023). Grey box modeling of supermarket refrigeration cabinets. Energy and AI, 11, 100211.
  8. [8] Yilmaz, D., Mancuhan, E., & Yılmaz, B. (2020). Experimental investigation of PCM location in a commercial display cabinet cooled by a transcritical CO2 system. International Journal of Refrigeration, 120, 396-405.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Enerji, Makine Tasarımı ve Makine Elemanları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

28 Şubat 2024

Kabul Tarihi

25 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Erten, S., Öder, M., Temür, B. C., & Koç, B. (2024). TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 12(2), 792-805. https://doi.org/10.29109/gujsc.1444507
AMA
1.Erten S, Öder M, Temür BC, Koç B. TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ. GUJS Part C. 2024;12(2):792-805. doi:10.29109/gujsc.1444507
Chicago
Erten, Süleyman, Melis Öder, Burak Can Temür, ve Buğra Koç. 2024. “TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 12 (2): 792-805. https://doi.org/10.29109/gujsc.1444507.
EndNote
Erten S, Öder M, Temür BC, Koç B (01 Haziran 2024) TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 12 2 792–805.
IEEE
[1]S. Erten, M. Öder, B. C. Temür, ve B. Koç, “TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ”, GUJS Part C, c. 12, sy 2, ss. 792–805, Haz. 2024, doi: 10.29109/gujsc.1444507.
ISNAD
Erten, Süleyman - Öder, Melis - Temür, Burak Can - Koç, Buğra. “TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 12/2 (01 Haziran 2024): 792-805. https://doi.org/10.29109/gujsc.1444507.
JAMA
1.Erten S, Öder M, Temür BC, Koç B. TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ. GUJS Part C. 2024;12:792–805.
MLA
Erten, Süleyman, vd. “TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, c. 12, sy 2, Haziran 2024, ss. 792-05, doi:10.29109/gujsc.1444507.
Vancouver
1.Süleyman Erten, Melis Öder, Burak Can Temür, Buğra Koç. TEŞHİR TİPİ SOĞUTUCULAR İÇİN CO2 SOĞUTKANLI EKO-TASARIM DIŞ ÜNİTE GELİŞTİRİLMESİ. GUJS Part C. 01 Haziran 2024;12(2):792-805. doi:10.29109/gujsc.1444507

                                     16168      16167     16166     21432        logo.png   


    e-ISSN:2147-9526