Araştırma Makalesi

Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini

Öz

Hayvancılık, insanoğlunun köklü ekonomik faaliyetlerinden biri olup günümüzde artan dünya nüfusuyla birlikte protein ihtiyacının karşılanması, sanayiye hammadde temini ve istihdam alanlarının oluşturulması gibi kritik işlevleri üstlenmektedir. Sığırların performans takibi, sağlık durumu takibi, beslenme düzeni ve rasyon ayarlama ve etin kalitesi için ağırlık ölçümü elzemdir. Ayrıca, hayvan refahı günümüz işletmelerinin temel standartlarından birini oluştururken tüketicilerin de yakından takip ettiği bir konu haline gelmiştir. Ağırlık ölçüm yöntemlerinden biri olan kantar kullanımı, hayvanların strese girmesine ve yaralanmaların meydana gelmesine neden olmaktadır. Bu çalışma, hayvana temas etmeden fotoğraf çekilerek ve sığırların vücut bölümlerine dayalı bir model kullanarak canlı ağırlığının tahmin edilmesini sağlayan bir yöntem önerilmiştir. Önerilen yaklaşımda veri toplamak üzere anlaşmalı çiftlikte geliştirilen mobil uygulama vasıtasıyla fotoğraflar çekilmiş ve gerçek ağırlık değerleri kayıt altına alınmıştır. Fotoğraflar labelme etiketleme aracıyla etiketlenmiş, detectron2 kütüphanesinde faster R-CNN algoritması çalıştırılmıştır. Doğrusal regresyon modeli ile ağırlık tahmini MAPE ölçeğine göre %96 oranında başarılı olmuştur. Literatürde bu konudaki çalışmalarda genelde tek bir cins üzerine ya da cins belirtilmeden yapılan uygulamalarla karşılaşılmaktadır. Bu çalışma birden fazla ırk üzerinde hayvanın ağırlığını tahmin etmeye çalışan ilk çalışmadır. Yöntem olarak hayvana temas etmeden fotoğraf çekilerek ve sığırların vücut bölümlerine dayalı makine öğrenmesi yaklaşımlarını kullanır. Veri kümesi çalışma kapsamında teker teker fotoğraf çekimleri ile oluşturuldu. Yine bildiğimiz ve literatürden görebildiğimiz kadarıyla bu çalışma, aynı hayvan için yandan çekilmiş sadece tek bir fotoğraf kullanılarak ve vücut parçalarının fotoğraf üzerinde kapladığı alandan yola çıkarak yapılmış ilk çalışmadır. Gerek yurt içinde gerekse de yurt dışında, özellikle de pandemi sürecinden sonra tarım ve hayvancılığın dijital dönüşüm sürecinin hızlandığı günümüzde, bu çalışmada raporlanan sonuçların bu alanda çalışan diğer araştırmacılar için ve tarım ve hayvancılık sektörü için oldukça anlamlı olduğu değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Tübitak 1507 projesi (7220768)

Proje Numarası

7220768

Etik Beyan

Yukarıda bilgileri yer almakta olan çalışmamızın Araştırmada değinilen hayvanlara herhangi bir müdahalede bulunulmaması sebebiyle etik kurul izni gerektirmeyen çalışmalar arasında yer aldığını beyan ederiz.

Teşekkür

Bu çalışma Tübitak tarafından 7220768 proje numaralı 1507 projesi ile desteklenmiştir. Bu çalışmada kullanılan verinin etiketleme süreci OGZA Teknoloji AŞ tarafından yapılmış olup, elde edilen veriler hibe edilmiştir.

Kaynakça

  1. [1] Koç, A., & Akman, N. (2003). Farklı Ağırlıkta Besiye Alınan Ithal Edilmiş Siyah-Alaca Tosunların Besi Gücü Ve Karkas Özellikleri. Hayvansal Üretim, 44(1), 26-36.
  2. [2] Kumlu, S. (2000). Damızlık Ve Kasaplık Sığır Yetiştirme. Ankara: Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği Yayınları. Yayın No: 3.
  3. [3] Demir, C., & Aydın, A. (2021). Büyükbaş Hayvancılıkta Görüntü Işleme Ile Sağlık Ve Refah Tespiti. Lapseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 2(4), 1-15. Https://Dergipark.Org.Tr/En/Pub/Ljar/Issue/67817/1015944
  4. [4] Gjergji, M., Weber, V. A. M., Silva, L. O. C., Gomes, R. C., Araújo, T. L. A. C., Pistori, H., & Alvarez, M. (2020). Deep Learning Techniques For Beef Cattle Body Weight Prediction. In Ieee Computational Intelligence Society, 2020 International Joint Conference On Neural Networks (Ijcnn 2020). Glasgow, Scotland, United Kingdom, 1–11.
  5. [5] Zehender, G., Cordella, L. P., Chianese, A., Ferrara, L., Del Pozzo, A., Barbera, S., Tonielli, R. (1996). Image Analysis In Morphological Animal Evaluation: A Group For The Development Of New Techniques In Zoometry. Animal Genetic Resources/Resources Génétiques Animales/Recursos Genéticos Animales, 20, 71-79.
  6. [6] Akman, N. (1998). Pratik Sığır Yetiştiriciliği. Ankara: Türkiye Ziraat Mühendisleri Birliği Vakfı Yayını.
  7. [7] Heinrichs, A. J., Rogers, G., & Cooper, J. (1992). Predicting Body Weight And Wither Height In Holstein Heifers Using Body Measurements. J. Dairy Sci., 75, 3576–3581.
  8. [8] Pena, H. C., Machado, F. S., Campos, M. M., Tomich, T. R., Pereira, L. G. R., & Jayme, C. G. (2015). Prediçao Do Peso Vivo A Partir De Medidas Corporais Em Animais Girolando. In Embrapa Gado De Leite-Resumo Em Anais De Congresso (Alice), 15.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

1 Eylül 2024

Kabul Tarihi

19 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Gürbüz, M. Z., Kıvrak, O., Altınel Girgin, A. B., & Değirmencioğlu, A. (2025). Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 13(3), 968-980. https://doi.org/10.29109/gujsc.1541362
AMA
1.Gürbüz MZ, Kıvrak O, Altınel Girgin AB, Değirmencioğlu A. Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini. GUJS Part C. 2025;13(3):968-980. doi:10.29109/gujsc.1541362
Chicago
Gürbüz, Mustafa Zahid, Oğuzhan Kıvrak, Ayşe Berna Altınel Girgin, ve Ali Değirmencioğlu. 2025. “Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13 (3): 968-80. https://doi.org/10.29109/gujsc.1541362.
EndNote
Gürbüz MZ, Kıvrak O, Altınel Girgin AB, Değirmencioğlu A (01 Eylül 2025) Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13 3 968–980.
IEEE
[1]M. Z. Gürbüz, O. Kıvrak, A. B. Altınel Girgin, ve A. Değirmencioğlu, “Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini”, GUJS Part C, c. 13, sy 3, ss. 968–980, Eyl. 2025, doi: 10.29109/gujsc.1541362.
ISNAD
Gürbüz, Mustafa Zahid - Kıvrak, Oğuzhan - Altınel Girgin, Ayşe Berna - Değirmencioğlu, Ali. “Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 13/3 (01 Eylül 2025): 968-980. https://doi.org/10.29109/gujsc.1541362.
JAMA
1.Gürbüz MZ, Kıvrak O, Altınel Girgin AB, Değirmencioğlu A. Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini. GUJS Part C. 2025;13:968–980.
MLA
Gürbüz, Mustafa Zahid, vd. “Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, c. 13, sy 3, Eylül 2025, ss. 968-80, doi:10.29109/gujsc.1541362.
Vancouver
1.Mustafa Zahid Gürbüz, Oğuzhan Kıvrak, Ayşe Berna Altınel Girgin, Ali Değirmencioğlu. Tarım ve Hayvancılık Alanında Dijital Dönüşüm: Evrişimsel Sinir Ağları ve Regresyon Modelleri Kullanılarak Sığırlarda Canlı Ağırlık Tahmini. GUJS Part C. 01 Eylül 2025;13(3):968-80. doi:10.29109/gujsc.1541362

                                     16168      16167     16166     21432        logo.png   


    e-ISSN:2147-9526