Araştırma Makalesi

Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması

Cilt: 14 Sayı: 1 6 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması

Öz

Robotik gazaltı ark kaynaklarında kullanılan bakır alaşımlı kontak tiplerin uçları (kontak meme), kayar temas ve termomekanik yüklere maruz kalmasından dolayı aşınarak çapları genişlemektedir. Genişleyen çaplar kullanılan kaynak telinin konumlandırmasını güçleştirdiğinden, kaynak hassasiyetini etkilemektedir. Bundan dolayı farklı alaşımlardan üretilen kontak tip kullanımı arayışı doğmaktadır. Bu çalışmada, bakır alaşımlı (CuCr1Zr) kontak tiplerin kullanımına alternatif olarak tungsten alaşımlı (W80-Cu20) kontak tip geliştirilerek robotik ark kaynağı uygulamasında test edilmiştir. Geliştirilen kontak tipte, bakırın (Cu) elektriksel iletkenliğinden faydalanılırken, tungstenin (W) mekanik aşınma direncinden faydalanılması amaçlanmıştır. Referans parça olarak 600 MPa dayanımlı düşük karbonlu çelik seçilmiştir. Yapılan uygulamalarda, her iki alaşımlı kontak tip bu referans parça üzerinde denenmiştir. Denemede 25’er adet parça üretilmiştir. Her iki kontak tip denemelerinde de aynı kaynak parametreleri kullanılmıştır. Ark kaynak işlemi öncesi ve sonrası her iki kontak tipin uç çapları ölçülerek aşınma dayanım performansları incelenmiştir. CuCr1Zr alaşımlı kontak tip ucunda, yapılan ölçümler sonucunda yaklaşık 12.86% oranında bir çap aşınması tespit edilmiştir. Tungsten alaşımlı kontak ucunda ise çap aşınma oranı oldukça düşük seviyede, yaklaşık 1.43% olarak belirlenmiştir. Bu hesaplamalara göre, W80-Cu20 alaşımlı kontak tip tasarımının CuCr1Zr alaşımlı kontak tipten aşınma dayanımı olarak daha üstün olduğu görülmüştür. Kaynak işlemiyle birleştirilen parçalara kesme testi ve mikroyapı analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda, yeni geliştirilen W80-Cu20 alaşımlı kontak tipin üzerinden geçen elektriği daha az ilettiği, buna bağlı olarak akımın da doğru orantıda azalarak daha güçsüz ark oluşturduğu ve CuCr1Zr alaşımlı kontak tipe göre daha az kaynak nüfuziyeti sağladığı görülmüştür. CuCr1Zr kontak tip kullanılarak yapılan kaynak işlemlerinde, W80-Cu20 ile üretilen parçalara kıyasla ısıdan etkilenen bölgelerin daha geniş ancak mikroyapı açısından daha düzenli olduğu, ayrıca tane büyümesinin daha sınırlı gerçekleştiği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Toyotetsu Otomotiv Parçaları A.Ş

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Kaynakça

  1. [1] Altesa Mühendislik, https://www.altesa.com.tr/blog/7/gazalti_kaynagi_nedir (Haziran, 2025). (web)
  2. [2] Singh R. Welding Automation, Applied Welding Engineering (Third Edition), (2020). https://doi.org/10.1016/B978-0-12-821348-3.00016-1 (kitap)
  3. [3] American Welding Society, Welding Handbook, Ninth Edition, Volume 2. (kitap)
  4. [4] Li L., Chen S., Lin T. The modeling of welding pool surface reflectance of aluminum alloy pulse GTAW. Materials Science and Engineering: A, 394, (2005): https://doi.org/10.1016/j.msea.2004.11.063 (makale)
  5. [5] Yaskawa Motoman, Arc Welding. https://www.motoman.com/en-us/applications/arc-welding, (Haziran, 2025). (web)
  6. [6] Han Y., Chen J., Ma H., Zhao X., Wu C., Gao J. Numerical simulation of arc and droplet behaviors in TIG-MIG hybrid welding. Metals, 10(11), (2020), 1479. https://doi.org/10.3390/met10111479 (makale)
  7. [7] Quinn T. P., Madigan R. B., Mornis M. A., Siewert T. A. Contact Tube Wear Detection in Gas Metal Arc Welding. Welding Research Supplement, (April, 1995), 115-121. (makale)
  8. [8] Fronius. Save with contact tips, gas nozzles and inner liners. https://blog.perfectwelding.fronius.com/en/save-with-contact-tips-gas-nozzles-and-inner-liners/ (Haziran, 2025). (web)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kaynak Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

6 Mart 2026

Yayımlanma Tarihi

6 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

16 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

16 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Has, M., Atabek, D., & Muratal, O. (2026). Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 14(1), 57-68. https://doi.org/10.29109/gujsc.1728541
AMA
1.Has M, Atabek D, Muratal O. Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması. GUJS Part C. 2026;14(1):57-68. doi:10.29109/gujsc.1728541
Chicago
Has, Mehmet, Diğdem Atabek, ve Onur Muratal. 2026. “Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 14 (1): 57-68. https://doi.org/10.29109/gujsc.1728541.
EndNote
Has M, Atabek D, Muratal O (01 Mart 2026) Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 14 1 57–68.
IEEE
[1]M. Has, D. Atabek, ve O. Muratal, “Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması”, GUJS Part C, c. 14, sy 1, ss. 57–68, Mar. 2026, doi: 10.29109/gujsc.1728541.
ISNAD
Has, Mehmet - Atabek, Diğdem - Muratal, Onur. “Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji 14/1 (01 Mart 2026): 57-68. https://doi.org/10.29109/gujsc.1728541.
JAMA
1.Has M, Atabek D, Muratal O. Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması. GUJS Part C. 2026;14:57–68.
MLA
Has, Mehmet, vd. “Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, c. 14, sy 1, Mart 2026, ss. 57-68, doi:10.29109/gujsc.1728541.
Vancouver
1.Mehmet Has, Diğdem Atabek, Onur Muratal. Robotik Ark Kaynağında CuCr1Zr ve W-Cu Alaşımlı Kontak Tiplerin Aşınma Direncinin ve Kaynak Dikişi Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması. GUJS Part C. 01 Mart 2026;14(1):57-68. doi:10.29109/gujsc.1728541

                                     16168      16167     16166     21432        logo.png   


    e-ISSN:2147-9526