Araştırma Makalesi

SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 29 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ

Öz

Gri dökme demirler, üstün döküm ve mühendislik özellikleri ve kullanım alanlarında sergilediği üstün performans endüstride önemli bir yer tutmaktadır. Matris yapıda mevcut grafit lamelleri, çelik ve sfero malzemeye göre düşük sertlik, mukavemet, darbe direnci sergilemesine rağmen ısı iletkenliğinin ve titreşim söndürme kabiliyetinin yüksek olması gibi üstünlükleri sayesinde demir esaslı gurupta Dünyada ve ülkemizde en fazla kullanım alanı bulmuş malzemedir. Lamel grafitlerin neden olduğu zayıf özellikleri iyileştirmek için, aşılamaya ve diğer bileşime dayalı sıvı işlemelere yönelik çeşitli çalışmalar yürütülmüştür. Bu çalışmanın amacı, farklı aşılama işlemlerinin, gri dökme demir malzemelerin mikroyapısal ve mekanik özelliklere etkisini araştırmaktır. Deneysel çalışmalarda, sıvı metalin kalıba dökümü sırasında akışa aşılama yöntemi uygulanmış olup, çalışma kapsamında yeşil SiC, metalurjik SiC ve baryum içeren üç farklı aşılayıcı kullanılmıştır. Aşılanmamış ve farklı malzemeler ile aşılanmış olan bu numuneler; termal analiz, mikroyapı incelemesi ve mekanik testler gerçekleştirilerek değerlendirilmiştir. Uygulanan termal analiz verilerinden elde edilen sonuçlar, ötektik sıcaklık, geri ısınma miktarı ve grafitleşme eğiliminin, aşılama işlem parametreleri ile değişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Aşılama işlemi uygulanmamış numunelerde D ve E tipi grafit yapıları yoğun olarak gözlenirken, aşılanmış olan numunelerde A tipi grafit oluşumunun gerçekleştiği ve daha homojen bir yapının elde edildiği belirlenmiştir. Aşılama işlemi uygulanan malzemelerde, artan ferrit oranına bağlı olarak, sertlik değerlerinde azalma, çekme ve akma mukavemetinde artış sağlanmıştır. Çalışma sonuçları, aşılama işleminin, grafit morfolojisinin yanında mekanik özelliklerde önemli gelişme sağlayan bir etken olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Erkunt Sanayi A.Ş.

Proje Numarası

E24-019

Etik Beyan

Bu çalışma, bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkeleri gözetilerek hazırlanmıştır. Araştırma sürecinde kullanılan tüm kaynaklar doğru ve eksiksiz biçimde belirtilmiş, başka çalışmalardan alınan bilgiler ise uygun şekilde atıf yapılarak kullanılmıştır. Çalışmanın hiçbir aşamasında intihal, veri tahrifi, sahtecilik, tekrar yayın veya haksız yazarlık gibi etik dışı uygulamalara yer verilmemiştir. Yazar olarak, çalışmanın özgünlüğünü ve etik kurallara bağlı kalınarak tamamlandığını beyan ederim.

Teşekkür

Bu çalışma Erkunt Sanayi A.Ş. tarafından desteklenmiştir. Katkılarından dolayı Ar-Ge Merkezi Müdürlüğü’ne teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. [1] Dryden, J. R., & Purdy, G. R. (1989). The effect of graphite on the mechanical properties of cast irons. Acta Metallurgica, 37(7), 1999-2006.
  2. [2] Yakut, R. (2023). Investigation of mechanical properties of grey cast irons reinforced with carbon titanium nitride (TiNC). Lubricants, 11(10), 454.
  3. [3] Ana-Marija, H., Zoran, G., & Anita, S. (2022). Effect of inoculation, cooling rate and charge composition on gray iron microstructure. Materials Science. Non-Equilibrium Phase Transformations., 8(1), 3-6.
  4. [4] Sahu, S., Bhat, M. N., Kumar, A., Pratik, A., & Kumar, A. (2014). Effect of section thickness on the microstructure and hardness of gray cast iron (a simulation study). Int. J. Eng. Res. Technol, 3, 35-40.
  5. [5] Metzger M., Seifert T., (2015) Computational assessment of the microstructure-dependent plasticity of lamellar gray cast iron – Part II: initial yield surfaces and directions, International Journal of Solids and Structures, 66, 194-206,
  6. [6] Demin, D. (2017). Strength analysis of lamellar graphite cast iron in the" carbon (c)-carbon equivalent (Ceq)" factor space in the range of c=(3,425-3,563)% and Ceq=(4,214-4,372) %. Технологический аудит и резервы производства, 1(1 (33)), 24-32.
  7. [7] Hecht, R. L., Dinwiddie, R. B. and Wang, H. (1999). Effect of graphite flake morphology on thermal diffusivity of gray cast iron used in automotive brake discs. Journal of Materials Science, 34, 4775-4781.
  8. [8] Álvarez, L., Luis, C. J., & Puertas, I. (2004). Analysis of the influence of chemical composition on the mechanical and metallurgical properties of engine cylinder blocks in grey cast iron. Journal of materials processing technology, 153, 1039-1044.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Döküm Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

29 Temmuz 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

17 Eylül 2025

Kabul Tarihi

16 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Akkaya, B., Cebeci, T., Koparan, M., Durak, V., & Gül, F. (2026). SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.29109/gujsc.1785414
AMA
1.Akkaya B, Cebeci T, Koparan M, Durak V, Gül F. SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ. GUJS Part C. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.29109/gujsc.1785414
Chicago
Akkaya, Batuhan, Tarık Cebeci, Merve Koparan, Veysel Durak, ve Ferhat Gül. 2026. “SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.29109/gujsc.1785414.
EndNote
Akkaya B, Cebeci T, Koparan M, Durak V, Gül F (01 Temmuz 2026) SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji Advanced Online Publication
IEEE
[1]B. Akkaya, T. Cebeci, M. Koparan, V. Durak, ve F. Gül, “SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ”, GUJS Part C, sy Advanced Online Publication, Tem. 2026, doi: 10.29109/gujsc.1785414.
ISNAD
Akkaya, Batuhan - Cebeci, Tarık - Koparan, Merve - Durak, Veysel - Gül, Ferhat. “SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji. Advanced Online Publication (01 Temmuz 2026). https://doi.org/10.29109/gujsc.1785414.
JAMA
1.Akkaya B, Cebeci T, Koparan M, Durak V, Gül F. SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ. GUJS Part C. 2026. doi:10.29109/gujsc.1785414.
MLA
Akkaya, Batuhan, vd. “SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ”. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, sy Advanced Online Publication, Temmuz 2026, doi:10.29109/gujsc.1785414.
Vancouver
1.Batuhan Akkaya, Tarık Cebeci, Merve Koparan, Veysel Durak, Ferhat Gül. SiC MALZEMELERİN GRİ DÖKME DEMİRDE AŞILAYICI OLARAK KULLANIMI VE MEKANİK ÖZELLİKLERE ETKİSİ. GUJS Part C. 01 Temmuz 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.29109/gujsc.1785414

                                     16168      16167     16166     21432        logo.png   


    e-ISSN:2147-9526