ASSESSMENT OF THE REGULATORY COMPLIANCE OF FAÇADE WORK SCAFFOLDS USED IN SMALL-AND MEDIUM-SCALE CONSTRUCTION WORKS BASED ON FIELD OBSERVATIONS

Öz

In this study, façade work scaffolds used in small- and medium-scale construction works were evaluated within the framework of the Occupational Health and Safety Regulation for Construction Works (2018) and TS EN 12810 and TS EN 12811 standards. Within the scope of the study, steel tubular façade scaffolds used for external thermal insulation, maintenance, repair, and cladding works were examined on site between 2020 and 2025 in nine different locations across two provinces in Türkiye. First, the minimum technical and structural requirements stipulated in the relevant legislation and standards for façade scaffolds (such as load capacity, platform width, edge protection systems, base plates, bracing members, grounding, and safe access systems) were outlined. Subsequently, the compliance of current practices with the provisions of the legislation was assessed based on on-site observations supported by photographs. As a result, various non-conformities with regulatory requirements were identified in all examined scaffolds. In particular, the absence of ladder access systems, the lack of adjustable base plates, insufficient platform widths, deficiencies in guardrails and toe boards, the absence of grounding, and the use of corroded components were notable findings. The results indicate that the level of regulatory compliance of façade scaffolds used in small- and medium-scale construction works is inadequate. Finally, recommendations were proposed to increase inspections, strengthen incentive and enforcement mechanisms, and explicitly incorporate certain technical provisions into the regulation.

Anahtar Kelimeler

• Façade work scaffold
• Facade Scaffolding
• Steel Pipe Scaffolding
• Occupational health and safety

Proje Numarası

Bu çalışma herhangi bir projeye bağlı değildir.

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ YAPI İŞLERİNDE KULLANILAN DIŞ CEPHE İŞ İSKELELERİNİN MEVZUATA UYGUNLUĞUNUN SAHA GÖZLEMLERİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışmada, küçük ve orta ölçekli yapı işlerinde kullanılan dış cephe iş iskeleleri, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (2018) ile TS EN 12810 ve TS EN 12811 standartları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında 2020–2025 yılları arasında Türkiye’nin iki farklı ilinde, dokuz farklı bölgede dış cephe mantolama, bakım, onarım ve kaplama işlerinde kullanılan çelik borulu cephe iskeleleri yerinde incelenmiştir. Öncelikle ilgili mevzuat ve standartlarda cephe iskeleleri için öngörülen asgari teknik ve yapısal gerekler (taşıma kapasitesi, platform genişliği, yan koruma sistemleri, taban plakaları, çapraz elemanlar, topraklama, güvenli erişim sistemleri vb.) ortaya konulmuş; ardından fotoğraflarla desteklenmiş yerinde gerçekleştirilen saha gözlemlerine dayanarak mevcut uygulamaların mevzuat hükümlerine uygunluğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, incelenen iskelelerin tamamında çeşitli mevzuat hükümlerine aykırılıklar tespit edilmiştir. Özellikle iskelelerde merdiven sisteminin bulunmaması, ayarlanabilir taban plakalarının kullanılmaması, platform genişliklerinin yetersizliği, yan koruma ve topuk levhası eksiklikleri, topraklama yapılmaması ve korozyona uğramış bileşenlerin kullanılması dikkati çekmiştir. Bulgular, küçük ve orta ölçekli yapı işlerinde kullanılan dış cephe iskelelerinin mevzuata uyum düzeyinin yetersiz olduğunu göstermiştir. Çalışmanın sonunda, denetimlerin artırılması, teşvik ve yaptırım mekanizmalarının güçlendirilmesi ve bazı teknik hususların yönetmeliğe açıkça eklenmesi yönünde öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Dış cephe iş iskelesi
• Cephe iskelesi
• Çelik borulu iskele
• İş sağlığı ve güvenliği

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Proje Numarası

Bu çalışma herhangi bir projeye bağlı değildir.

Etik Beyan

Bu makalenin yazarı, bu çalışmada kullanılan materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve / veya yasal-özel izin gerektirmediğini beyan etmektedir.

Teşekkür

Yazar, fotoğrafların çekilmesine izin verdikleri için çalışanlara ve işverenlerine teşekkür eder.

Kaynakça

1. [1] TS EN 12811-1. (2005). Geçici iş donanımları - Bölüm 1: İş İskeleleri - Performans Gerekleri ve Genel Tasarım. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
2. [2] Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, (2018). Resmî Gazete Tarihi 05.10.2013, Resmî Gazete Sayısı 28786 (Değişiklik tarihi: 31.12.2018). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ankara, Türkiye.
3. [3] TS EN 12810-1. (2005). Ön Yapımlı Bileşenlerden Oluşan Cephe İskeleleri - Bölüm 1: Mamul Özellikleri. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
4. [4] TS EN 12810-2. (2005). Ön Yapımlı Bileşenlerden Oluşan Cephe İskeleleri - Bölüm 2: Özel Yapısal Tasarım Metotları. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
5. [5] TS EN 12811-2. (2005). Geçici İş Donanımları - Bölüm 2 : Malzeme Bilgileri. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
6. [6] TS EN 12811-3. (2005). Geçici İş Donanımları - Bölüm 3: Yükleme Deneyleri. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
7. [7] Değirmencioğlu, G. (2021). Türkiye ve Avrupa Birliği Ülkelerindeki Yapı İş İskelelerinde İş Güvenliği Mevzuatının Karşılaştırmalı Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı.
8. [8] Hamid, G.S., (2022). Küçük ve Orta Ölçekli İnşaat Şantiyelerinde İş Ekipmanların Asgari Sağlık ve Güvenlik şartlarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı.

9. [9] Gözüak, M. H., & Ceylan, H. (2021). Türkiye’de inşaat sektöründe meydana gelen iş kazalarının iş sağlığı ve güvenliği bağlamında analizi: Güncel eğilimlere genel bir bakış. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(2), 133-143. https://izlik.org/JA44KB94GM
10. [10] Olcay, Z. F., Sakalli, A. E., Temur, S., & Yazici, A. (2022). A study of the shift in fatal construction work-related accidents during 2012–2019 in Turkey. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 28(3), 1522–1532. https://doi.org/10.1080/10803548.2021.1900503
11. [11] Doğan, E., Yurdusev, M. A., Yildizel, S. A. and Calis, G. (2021). Investigation of scaffolding accident in a construction site: A case study analysis. Engineering Failure Analysis, 120, 1-13, https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2020.105108
12. [12] Karademir, M. S., & Ekici, B. (2025). Türkiye’de İşin Durdurulması Yaptırımının Ölümlü İş Kazaları ile İlişkisi. Turkish Journal of Civil Engineering, 36(4), 35-66. https://doi.org/10.18400/tjce.1551603
13. [13] Bayraktar, E.A., Bayraktar D., (2017). Yapım İşlerinde Dış Cephe İş İskelelerine Yönelik Yasal Düzenlemeler ve Uygulama Örnekleri, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8(1): 8-18.
14. [14] Layher. (2018). Uygulamalı Güvenli İskele Kurma ve Denetleme Teknikleri Eğitimi [Powerpoint slaytları]. (yayımlanmamış).
15. [15] Çelebioğlu, B. (2019). Güvenli iskele tanımı, projelendirilmesi ve İSG uygulamaları [Powerpoint slaytları]. İskele Kalıp Sanayicileri Derneği Sunumları. https://eski.imo.org.tr/resimler/dosya_ekler/80cb1b5304177ac_ek.pdf?tipi= 79&turu=X&sube=15
16. [16] İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (2022). Resmî Gazete Tarihi 25.04.2013, Resmî Gazete Sayısı 28628 (Değişiklik tarihi: 18.02.2022). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ankara, Türkiye.
17. [17] Galmetsan. (2025, Mart 31). Sıcak daldırma galvanizleme işlemleri. https://galmetsan.com.tr/sicak-daldirma-galvanizleme-islemleri/
18. [18] İntekkalip. (2025, Mart 31). Multitek flanşlı iskele sistemi. https://www.intekkalip.com.tr/multitek-flansli-iskele-sistemi
19. [19] İŞGÜM. (t.y). Yüksekte güvenli çalışma ve cephe iskeleleri [Powerpoint slaytları]. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü. https://guvenliinsaat.csgb.gov.tr/media/xumjcdat/yuksekte_guvenli.pdf
20. [20] ÇSGB Yayın No.44. (t.y). Yapı sektörü iş güvenliği el kitabı (dijital baskı). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. ISBN: 978-975-455-166-2. https://www.csgb.gov.tr/Media/bprjzj1i/yap%C4%B1-sekt%C3%B6r%C3%BC-i%C5%9F-g%C3%BCvenli%C4%9Fi-el-kitab%C4%B1.pdf
21. [21] Rehber. (2018). Cephe İskelelerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Çankaya, ANKARA. https://guvenliinsaat.csgb.gov.tr/media/aqzfj03c/cephe_iskeleleri.pdf
22. [22] Dursun, A. F. (2014). Mevzuatta Yüksekte Çalışma ve Cephe İskeleleri [Powerpoint slaytları]. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü. http://www.tekniksafety.com/insaat/guvenlik/ images/sertifikalar/dokumanlar/Mevzuatta-yuksekte-calisma-ve-cephe-iskeleleri.pdf
23. [23] TS EN 131-1. (2012). Merdivenler - Bölüm 1: Terimler, Tipler, Fonksiyonel Boyutlar. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
24. [24] TS EN 131-2. (2012). Merdivenler - Bölüm 2: Gerekler, Deneyler, İşaretleme. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
25. [25] Asyapielemanlari. (2025, Mart 31). Güvenlikli dış cephe iskelesi. https://www.asyapielemanlari.com.tr/urunlerimiz/insaat-iskele-sistemleri/guvenlikli-dis-cephe-iskelesi/
26. [26] Kanun. (2006). 5544 Sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu. Resmî Gazete Tarihi 07.10.2006, Resmî Gazete Sayısı 26312. Bakanlar Kurulu, Ankara, Türkiye.
27. [27] MYK (2013). 12UY0056-3 İskele Kurulum Elemanı (Seviye 3) Ulusal Yeterliliği, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, T.C. Mesleki Yeterlilik Kurumu, Balgat, Ankara.