Evaluation of the Regulatory Compliance of Façade Scaffolds Used in Construction Works Based on Field Observations

Öz

In this study, the compliance of façade scaffolds used in small-and medium-scale construction projects with the Occupational Health and Safety Regulation for Construction Works currently in force in Türkiye, as well as TS EN 12810 and TS EN 12811 standards, was evaluated through structured field observations supported by photographic documentation. Within the scope of the study, steel tubular façade scaffolds used in construction works such as external thermal insulation, maintenance and repair, and cladding were examined at nine construction sites located in two provinces in Türkiye between 2020 and 2025. The compliance of the scaffolds investigated was analyzed based on the technical and structural criteria defined in the relevant legislation and standards. As a result, non-compliant practices were identified in all examined scaffold systems. In particular, the absence of ladder access systems, lack of adjustable base plates, absence of sole boards for load distribution on soft ground, insufficient platform widths, deficiencies in guardrails and toe boards, lack of grounding, and the use of corroded scaffold components were prominent findings. The results indicate that the level of regulatory compliance of façade scaffolds used in small- and medium-scale construction works is inadequate. Finally, recommendations are provided to prevent non-compliant scaffold use, including strengthening inspection mechanisms, implementing incentive and enforcement measures, increasing training and awareness activities, and improving technical regulations.

Anahtar Kelimeler

• Façade work scaffold
• Facade Scaffolding
• Steel Pipe Scaffolding
• Occupational health and safety

Proje Numarası

Bu çalışma herhangi bir projeye bağlı değildir.

Yapı İşlerinde Kullanılan Cephe İskelelerinin Mevzuata Uygunluğunun Saha Gözlemleriyle Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, küçük ve orta ölçekli yapı işlerinde kullanılan cephe iskelelerinin Türkiye’de yürürlükte bulunan Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği ile TS EN 12810 ve TS EN 12811 standartlarına uygunluğu, yapılandırılmış saha gözlemleri ve fotoğraf temelli dokümantasyon yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında 2020–2025 yılları arasında Türkiye’nin iki farklı ilinde yer alan dokuz farklı yapı sahasında dış cephe mantolama, bakım-onarım ve kaplama gibi yapı işlerinde kullanılan çelik borulu cephe iskeleleri incelenmiştir. Mevzuat ve standartlarda tanımlanan teknik ve yapısal kriterler esas alınarak incelenen iskelelerin uygunluğu analiz edilmiştir. Sonuç olarak, incelenen tüm iskele sistemlerinde mevzuata aykırı uygulamalar tespit edilmiştir. Özellikle merdiven sistemlerinin bulunmaması, ayarlanabilir taban plakası eksikliği, yumuşak zeminlerde yükü yaymak için taban kalası eksikliği, yetersiz platform genişliği, yan koruma ve topuk levhası eksiklikleri, topraklama yapılmaması ve korozyona uğramış iskele bileşenlerin kullanımı öne çıkmıştır. Bulgular, küçük ve orta ölçekli yapı işlerinde kullanılan cephe iskelelerinin mevzuata uyum düzeyinin yetersiz olduğunu göstermiştir. Çalışma sonunda, mevzuata uymayan iskele kullanımının önüne geçilebilmesi için denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, teşvik ve yaptırım mekanizmalarının devreye sokulması, eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerinin artırılması ve teknik düzenlemelerin geliştirilmesi önerilmiştir. 

Anahtar Kelimeler

• Dış cephe iş iskelesi
• Cephe iskelesi
• Çelik borulu iskele
• İş sağlığı ve güvenliği

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Proje Numarası

Bu çalışma herhangi bir projeye bağlı değildir.

Etik Beyan

Bu makalenin yazarı, bu çalışmada kullanılan materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve / veya yasal-özel izin gerektirmediğini beyan etmektedir.

Teşekkür

Yazar, fotoğrafların çekilmesine izin verdikleri için çalışanlara ve işverenlerine teşekkür eder.

Kaynakça

1. [1] TS EN 12811-1. (2005). Geçici iş donanımları - Bölüm 1: İş İskeleleri - Performans Gerekleri ve Genel Tasarım. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
2. [2] Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, (2018). Resmî Gazete Tarihi 05.10.2013, Resmî Gazete Sayısı 28786 (Değişiklik tarihi: 31.12.2018). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ankara, Türkiye.
3. [3] TS EN 12810-1. (2005). Ön Yapımlı Bileşenlerden Oluşan Cephe İskeleleri - Bölüm 1: Mamul Özellikleri. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
4. [4] TS EN 12810-2. (2005). Ön Yapımlı Bileşenlerden Oluşan Cephe İskeleleri - Bölüm 2: Özel Yapısal Tasarım Metotları. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
5. [5] TS EN 12811-2. (2005). Geçici İş Donanımları - Bölüm 2 : Malzeme Bilgileri. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
6. [6] TS EN 12811-3. (2005). Geçici İş Donanımları - Bölüm 3: Yükleme Deneyleri. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
7. [7] Değirmencioğlu, G. (2021). Türkiye ve Avrupa Birliği Ülkelerindeki Yapı İş İskelelerinde İş Güvenliği Mevzuatının Karşılaştırmalı Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı.
8. [8] Hamid, G.S., (2022). Küçük ve Orta Ölçekli İnşaat Şantiyelerinde İş Ekipmanların Asgari Sağlık ve Güvenlik şartlarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı.

9. [9] Gözüak, M. H., & Ceylan, H. (2021). Türkiye’de inşaat sektöründe meydana gelen iş kazalarının iş sağlığı ve güvenliği bağlamında analizi: Güncel eğilimlere genel bir bakış. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 8(2), 133-143. https://izlik.org/JA44KB94GM
10. [10] Olcay, Z. F., Sakalli, A. E., Temur, S., & Yazici, A. (2022). A study of the shift in fatal construction work-related accidents during 2012–2019 in Turkey. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 28(3), 1522–1532. https://doi.org/10.1080/10803548.2021.1900503
11. [11] Doğan, E., Yurdusev, M. A., Yildizel, S. A. and Calis, G. (2021). Investigation of scaffolding accident in a construction site: A case study analysis. Engineering Failure Analysis, 120, 1-13, https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2020.105108
12. [12] Karademir, M. S., & Ekici, B. (2025). Türkiye’de İşin Durdurulması Yaptırımının Ölümlü İş Kazaları ile İlişkisi. Turkish Journal of Civil Engineering, 36(4), 35-66. https://doi.org/10.18400/tjce.1551603
13. [13] Bayraktar, E.A., Bayraktar D., (2017). Yapım İşlerinde Dış Cephe İş İskelelerine Yönelik Yasal Düzenlemeler ve Uygulama Örnekleri, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 8(1): 8-18.
14. [14] Layher. (2018). Uygulamalı Güvenli İskele Kurma ve Denetleme Teknikleri Eğitimi [Powerpoint slaytları]. (yayımlanmamış).
15. [15] Çelebioğlu, B. (2019). Güvenli iskele tanımı, projelendirilmesi ve İSG uygulamaları [Powerpoint slaytları]. İskele Kalıp Sanayicileri Derneği Sunumları. https://eski.imo.org.tr/resimler/dosya_ekler/80cb1b5304177ac_ek.pdf?tipi= 79&turu=X&sube=15
16. [16] İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (2022). Resmî Gazete Tarihi 25.04.2013, Resmî Gazete Sayısı 28628 (Değişiklik tarihi: 18.02.2022). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Ankara, Türkiye.
17. [17] Galmetsan. (2025, Mart 31). Sıcak daldırma galvanizleme işlemleri. https://galmetsan.com.tr/sicak-daldirma-galvanizleme-islemleri/
18. [18] İntekkalip. (2025, Mart 31). Multitek flanşlı iskele sistemi. https://www.intekkalip.com.tr/multitek-flansli-iskele-sistemi
19. [19] İŞGÜM. (t.y). Yüksekte güvenli çalışma ve cephe iskeleleri [Powerpoint slaytları]. İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü. https://guvenliinsaat.csgb.gov.tr/media/xumjcdat/yuksekte_guvenli.pdf
20. [20] ÇSGB Yayın No.44. (t.y). Yapı sektörü iş güvenliği el kitabı (dijital baskı). T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. ISBN: 978-975-455-166-2. https://www.csgb.gov.tr/Media/bprjzj1i/yap%C4%B1-sekt%C3%B6r%C3%BC-i%C5%9F-g%C3%BCvenli%C4%9Fi-el-kitab%C4%B1.pdf
21. [21] Rehber. (2018). Cephe İskelelerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Rehberi. T.C. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Çankaya, ANKARA. https://guvenliinsaat.csgb.gov.tr/media/aqzfj03c/cephe_iskeleleri.pdf
22. [22] Dursun, A. F. (2014). Mevzuatta Yüksekte Çalışma ve Cephe İskeleleri [Powerpoint slaytları]. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü. http://www.tekniksafety.com/insaat/guvenlik/ images/sertifikalar/dokumanlar/Mevzuatta-yuksekte-calisma-ve-cephe-iskeleleri.pdf
23. [23] TS EN 131-1. (2012). Merdivenler - Bölüm 1: Terimler, Tipler, Fonksiyonel Boyutlar. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
24. [24] TS EN 131-2. (2012). Merdivenler - Bölüm 2: Gerekler, Deneyler, İşaretleme. Türk Standartları Enstitüsü. Bakanlıklar-Ankara.
25. [25] Asyapielemanlari. (2025, Mart 31). Güvenlikli dış cephe iskelesi. https://www.asyapielemanlari.com.tr/urunlerimiz/insaat-iskele-sistemleri/guvenlikli-dis-cephe-iskelesi/
26. [26] Kanun. (2006). 5544 Sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu. Resmî Gazete Tarihi 07.10.2006, Resmî Gazete Sayısı 26312. Bakanlar Kurulu, Ankara, Türkiye.
27. [27] MYK (2013). 12UY0056-3 İskele Kurulum Elemanı (Seviye 3) Ulusal Yeterliliği, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, T.C. Mesleki Yeterlilik Kurumu, Balgat, Ankara.