Elektrikli Araç Şarj Ağı İşletmecilerinin Ortak Konut Şarj İstasyonu Yatırımları Değerlendirilmesine Yönelik Karar Destek Sistemi Tasarımı
Öz
Elektrikli araç (EA) kullanımının küresel ölçekte hızla yaygınlaşması, özellikle müstakil otoparkı ya da şarj istasyonu bulunmayan apartman ve site sakinleri için "ortak konut şarjı” altyapısının geliştirilmesini zorunlu bir ihtiyaç haline getirmiştir. Günümüzde şarj ağı işletmeci lisansı ile hizmet veren şirketler için apartman ve sitelere yapılacak şarj istasyonu kurulum yatırımları; artan talebe yanıt verirken kaynak tahsisini doğru yapmayı ve stratejik bir planlamayı gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı, şarj ağı işletmecilerinin site/apartman ölçeğindeki yatırım kararlarını rasyonel bir zemine oturtmak, finansal riskleri minimize etmek ve en uygun site/apartman alternatiflerini göreceli sıralamak üzere web tabanlı pratik bir Karar Destek Sistemi (KDS) tasarlamaktır. Geliştirilen KDS, model tabanı Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yaklaşımlarına dayanmaktadır. Model kapsamında belirlenen yedi temel yatırım kriteri, sektörde lisanslı olarak hizmet sunan lisans sahibi bir firmada çalışan uzmanların görüşlerine başvurularak tespit edilmiştir. Kriterlerin kendi içindeki göreceli önem ağırlıklarının hesaplanmasında Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemi kullanılmıştır. İstasyon kurulumu için başvuran site/apartman alternatiflerinin değerlendirilmesi ve nihai sıralamanın elde edilmesi aşamasında ise Multi Objective Optimization Method by Ratio Analysis (MOORA) yöntemi uygulanmıştır. Web tabanlı tasarlanan AHP-MOORA bütünleşik modeli, karmaşık matematiksel algoritmaları son kullanıcı olan şirket uzmanları için kolay erişilebilir hale getirmektedir. Sonuç olarak, geliştirilen karar destek sisteminin, şarj ağı işletmecilerine sınırlı bütçelerini en yüksek geri dönüş sağlayacak ve şarj talebini en iyi karşılayacak konut alanlarına yönlendirmede şeffaf ve analitik bir rehber sunması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] EPDK, “Şarj Hizmeti Piyasası Aylık İstatistikler Mayıs 2026,” May 2026. Accessed: Jun. 28, 2026. [Online]. Available: https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-222-1040/enerji-donusumusarj-hizmeti-piyasasi--istatistik
- [2] EPDK, “Elektrikli Araç ve Şarj Altyapısı Projeksiyonu,” 2024. [Online]. Available: https://lisans.epdk.gov.tr/epvys-
- [3] TeknoYatırım, “Elektrikli Araçlar Şarj Altyapı Desteği.” Accessed: Jun. 28, 2026. [Online]. Available: https://sarjdestek.sanayi.gov.tr/sss
- [4] A. Charly, N. J. Thomas, A. Foley, and B. Caulfield, “Identifying optimal locations for community electric vehicle charging,” Sustain. Cities Soc., vol. 94, p. 104573, Jul. 2023, doi: 10.1016/J.SCS.2023.104573.
- [5] EPDK, “Şarj Ağı İşletmeci Lisansları.” Accessed: May 19, 2026. [Online]. Available: https://lisans.epdk.gov.tr/epvys-web/faces/pages/lisans/elektrikSarjAgiIsletmeci/elektrikSarjAgiIsletmeciOzetSorgula.xhtml
- [6] EPDK, “Şarj Hizmeti Piyasası Aylık İstatistikleri Nisan 2026,” Apr. 2026. Accessed: Jun. 28, 2026. [Online]. Available: https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-222-1040/enerji-donusumusarj-hizmeti-piyasasi--istatistik
- [7] J. Banegas and J. Mamkhezri, “A systematic review of geographic information systems based methods and criteria used for electric vehicle charging station site selection,” Environmental Science and Pollution Research 2023 30:26, vol. 30, no. 26, pp. 68054–68083, May 2023, doi: 10.1007/S11356-023-27383-6.
- [8] M. J. Kłos and G. Sierpiński, “Siting of electric vehicle charging stations method addressing area potential and increasing their accessibility,” J. Transp. Geogr., vol. 109, p. 103601, May 2023, doi: 10.1016/J.JTRANGEO.2023.103601.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çok Ölçütlü Karar Verme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
4 Eylül 2026
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
30 Haziran 2026
Kabul Tarihi
14 Ağustos 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 3
