Yeşil Baskı Teknolojileri: Koşinil Doğal Boyası ile Sürdürülebilir Serigrafi Baskı Uygulamaları
Öz
Küresel iklim değişikliği sorunu, her alanda bazı değişikliklerin yapılmasını ve süreçlerin iyileştirilmesini zorunlu hâle getirmiştir. Geniş üretim hacmi ve hammadde aşamasından kullanım sonrası atık sürecine kadar uzanan etkisiyle tekstil sektörü, çevre kirliliği üzerinde ciddi baskı oluşturan ve öncelikli iyileştirme gerektiren başlıca sektörlerden biridir. Tekstil kumaşlarının renklendirilmesinde sıklıkla tercih edilen yöntemlerden biri olan serigrafi baskıda tercih edilen sentetik boya kullanımının olumsuz çevresel etkileri nedeniyle sürdürülebilir malzemelerin kullanımını teşvik etmeye yönelik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmada koşinil böceğinden elde edilen ekstrakt, serigrafi baskı mürekkebi yapımında doğal boya olarak kullanılmıştır. Çalışmada guar gum ve nişasta ile ayrı ayrı kıvamlaştırılan ekstrakt ile mordansız ve Potasyum Alüminyum Sülfat mordanının farklı konsantrasyonlarına sahip mürekkep ile pamuk ve viskoz kumaşlara baskı yapılmıştır. Baskıların spektrofotometrik ölçümleri yapılmış olup; ışık, sürtünme ve yıkama haslıkları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, koşinil esaslı doğal baskı patlarının serigrafi baskıda sürdürülebilir bir alternatif oluşturma potansiyeline sahip olduğunu; ancak ışık ve yıkama haslıklarının iyileştirilmesinin endüstriyel uygulanabilirlik açısından gerekli olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Bommineedi, L.K., Upadhyay, N., Minnes, R. (2023). Screen Printing: An Ease Thin Film Technique. In: Sankapal, B.R., Ennaoui, A., Gupta, R.B., Lokhande, C.D. (eds) Simple Chemical Methods for Thin Film Deposition. Springer, Singapore.
- [2] Hawkyard, C. J. (2003). Screen printing. In L. W. C. Miles (Ed.), Textile printing. Society of Dyers and Colourists.
- [3] Özomay, M., & Özomay, Z. (2021). The effect of temperature and time variables on printing quality in sublimation transfer printing on nylon and polyester fabric. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (23), 882-891.
- [4] Chen, N., Liu, Y., Shao, Y., Hu, X., Zhang, X., Liu, R., ... & Li, W. (2025). Review of the latest industrial progress in screen printing. Solar Energy Materials and Solar Cells, 290, 113734.
- [5] Keskin, B., Altay, B. N., Kurt, A., & Fleming, P. D. (2020). Sustainability in paper-based packaging. Gazi Journal of engineering sciences, 6(2), 129-137.
- [6] Keskin, B., Altay, B. N., Akyol, M., Meral, G., Uyar, O., & Fleming, P. D. (2018). Global Packaging Trends. 6. Uluslararası Matbaa Teknolojileri Sempozyumu, 01-03.
- [7] Zhara, H., Adeel, S., Özomay, Z., & Mia, R. (2024). Properties and performance relationship of biopolymers in textile industry. In Biopolymers in the textile industry: Opportunities and limitations (pp. 87-121). Singapore: Springer Nature Singapore.
- [8] Suresh, R.R., Lakshmanakumar, M., Arockia Jayalatha, J.B.B. et al. (2021). Fabrication of screen-printed electrodes: opportunities and challenges. J Mater Sci 56, 8951–9006.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Üretim ve Endüstri Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Bekir Keskin
*
0000-0001-9552-6272
Türkiye
Meral Özomay
0000-0003-0138-0060
Türkiye
Cengiz Şahin
0000-0002-8348-0913
Türkiye
Zafer Özomay
0000-0002-7650-733X
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
1 Ekim 2026
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
27 Ağustos 2026
Kabul Tarihi
21 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 3
