-

Öz

Sultansazlığı Wetland is located at 70 km south of Kayseri city and it is placed at the center of Develi Closed Basin. South (Örtülüakar) and North (Kepir) Reedfields, Yay Lake and Çöl Lake are placed at Sultansazlığı Wetland. South and North reedfields have fresh water, Yay Lake has salty water, Çöl Lake which is placed at the Northwest of Sultansazlığı has very salty water. Aim of this study is to compare the evaporation from Sultansazlığı Wetland by using the different evaporation calculation methods and to compare the evaporation observations from fresh water and salty water. In the content of the study; evaporation from free water surface of Sultansazlığı had been computed by using Penman and Artificial Neural Network Model then the evaporation results were compared with the real evaporation observations. Additionally evaporations from salty and fresh water at Yay Lake (Yenihayat) Station are compared and it is determined that total annual evaporation of fresh water is 5.1% more than the total annual evaporation of salty water

Anahtar Kelimeler

• Sultansazlığı, evaporation, Penman, Class A Pan, Artificial Neural Network

SULTANSAZLIĞI SULAK ALANI İÇİN BUHARLAŞMA YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Sultansazlığı Sulak Alanı Kayseri ilinin 70 km güneyinde bulunmakta olup, Develi Kapalı Havzası’nın ortasında yer almaktadır.  Sultansazlığı Sulak Alanında; tatlı su içeren Güney (Örtülüakar) ve Kuzey (Kepir) Sazlık Alanları ile  yarı tuzlu Yay Gölü  ve sulak alanın kuzeybatı köşesinde yer alan, Yay Gölü ile bağlantılı, çok tuzlu su içeren Çöl Gölü bulunur. Bu çalışmanın amacı farklı buharlaşma hesabı yöntemleriyle Sultansazlığı Sulak Alanı’ndan gerçekleşen buharlaşmayı hesaplayarak hesap sonuçlarını karşılaştırmak ve Sultansazlığı Sulak Alanı’nda tuzlu ve yarı tuzlu sudan gerçekleşen buharlaşma miktarlarını karşılaştırmaktır. Çalışma kapsamında Sultansazlığı’nda serbest su yüzeyinden gerçekleşen buharlaşmanın hesabı için Penman ve Yapay Sinir Ağları Metotları kullanılmış olup hesaplanan buharlaşma değerleri gerçek buharlaşma gözlemleri ile karşılaştırılmıştır.  Ek olarak Yay Gölü (Yenihayat) istasyonunda ölçülmüş olan tuzlu ve tatlı su buharlaşma değerleri karşılaştırılmış ve gözlem süresi içinde yıllık toplam tatlı su buharlaşmasının yıllık toplam tuzlu su buharlaşmasından maksimum %5,1 daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

 

Anahtar Kelimeler

• Sultansazlığı, buharlaşma, Penman, Class A Tavası, Yapay Sinir Ağları

Kaynakça

1. Gürer, İ., Yıldız, F.E., Ünsal, N., “Kayseri – Develi Ovasının Klasik Su Bütçesi Hesabı”, II.Ulusal Su Mühendisliği Sempozyumu, İzmir- Gümüldür, 95- 105, 2005.
2. Bayarı, S., F.E. Yıldız, “Effects of the North Atlantic Oscillation and Groundwater Use on the Contraction Hydrogeology Journal, Cilt:20: 369-383, 2011. Wetland”,
3. Yıldız, F.E., Kayseri - Sultansazlığı Sulak Alanı’nda yeraltı ve yerüstü suları ilişkisinin belirlenmesi, Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2007.
4. Gürer, İ, Yıldız, F.E.,“Kayseri-Sultansazlığı Sulak Alanı İçin Buharlaşma ve Buharlaşma-Terleme Hesabı”, V. Ulusal Hidroloji Kongresi, Ankara, 429-438, 2007.
5. Keskin, M.E., Şorman, Ü., Terzi, Ö., “Aylık Tava Katsayılarının Belirlenmesi”, İMO Teknik Dergi, 3395-3403, Ankara, 2005. Metodu Kullanılarak
6. Özbek, T, Hidroloji, Gazi Üniversitesi Yayınları, Ankara, 1989.
7. Şahin, M., Karadeniz Bölgesindeki Yağış-Akış İlişkisinin Farklı Yapay Sinir Ağları Metotlarıyla Belirlenmesi, Y.Lisans Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, 2007.
8. Okkan, U., Serbeş Z.A., Dalkılıç H.Y., “Yapay Sinir Ağları ve Ampirik Yöntemler ile Aylık Tava Buharlaşmasının Tahmini”, DSİ Teknik Bülteni, Sayı: 111, 2011.

9. Kayabaşı, A., Biçer, M.B., Akdağlı, A., Toktaş, A., “Computing Resonant Frequency of H.Shaped Compact Microstrip Antennas Operating at UHF Band By Using Artificial Neural Network” Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University” Vol: 26, No:4,833-840, 2011.
10. Fausett L., Fundamentals of Neural Networks: Architectures Algorithms and Applications, Prentice Hall, sayfa: 461, New Jersey, 1994.
11. Terzi, Ö., Keskin, E.M., “Yapay Sinir Ağları Yaklaşımı Kullanılarak Günlük Tava Buharlaşması Tahmini”, İMO Teknik Dergi, 243: 3683-3693, 2005. [12] Öztemel, E., Yayıncılık, İstanbul, 2003. Ağları, Papatya
12. ENCON, Uluslararası Önemi Olan Sulak Alanların Biyolojik ve Ekolojik Yönden Araştırılması Projesi, Alt Proje II. Nihai Rapor, Çevre