Analysis of Instptution of Reconciliation Perspectives of The Certified Public Accountants: The Chi-Square Test

Öz

Certified Public Accountants, whose duties, powers, and responsibilities are regulated in accordance with the professional law numbered 3568, carry out accounting transactions on behalf of taxpayers as well as calculating the tax assessments on behalf of the taxpayer and send these statements to the tax administration through the system. Certified Public Accountants may also attend reconciliation negotiations with the taxpayer and participate in the negotiation process conducted between the administration and the taxpayer regarding the amount of tax and/or tax penalty and express their opinions and considerations during the negotiations in accordance with Article 10 of the regulation on reconciliation issued based on the provisions of the Tax Procedure Law No. 213. The aim of this study is to measure the levels of perception of Certified Public Accountants regarding the institution of reconciliation in which they can be directly or indirectly involved. In line with this aim, Certified Public Accountants operating in Balıkesir province were addressed questions to answer through the application of a structured questionnaire, and the data collected in this way were analyzed through the Chi-Square test in the SPSS 22.0 program. It was determined in the conclusion of the analysis conducted that Certified Public Accountants had a high level of perception of the institution of reconciliation in tax law.

Anahtar Kelimeler

• Certified public accountants
• reconciliation in tax law
• effenciency analysis Chi-Square test

Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Uzlaşma Müessesesi Algılarının Analizi: Ki-Kare Testi

Öz

3568 sayılı meslek kanunu uyarınca görev, yetki ve sorumlulukları düzenlenen Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler, vergi mükellefleri adına muhasebe işlemlerini gerçekleştirmekte ve aynı zamanda mükellef adına vergi matrahlarını hesaplayarak, vergi idaresine bu beyannameleri sistem üzerinden göndermektedirler. Yine Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri dayanak alınarak çıkarılan uzlaşma yönetmeliğinin 10. maddesi uyarınca, vergi mükellefi ile birlikte uzlaşma görüşmelerine katılarak, idare ile mükellef arasında, vergi ve/veya vergi ceza miktarı üzerinden gerçekleştirilen pazarlık sürecine dâhil olabilmekte, yapılan görüşmelerde, görüş ve düşüncelerini paylaşabilmektedirler. Bu çalışmanın amacı; Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin, doğrudan veya dolaylı olarak içerisinde yer alabildikleri uzlaşma müessesesini algılama düzeylerini ölçmektir. Bunu sağlayabilmek için Balıkesir ilinde faaliyette bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlere yapılandırılmış anket uygulaması ile cevaplamaları için sorular yöneltilmiş ve bu yolla toplanan veriler SPSS 22.0 programında Ki-Kare testi ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarından, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin, vergi hukukunda uzlaşma müessesini algılama düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Serbest muhasebeci mali müşavirler
• vergi hukukunda uzlaşma
• etkinlik analizi Ki-Kare testi

Kaynakça

1. Akdoğan, A. (2019). Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi (Temel İlke Esaslar, Vergileme ve Vergiler Hukuku, Uygulama Örnekleri). Gazi Kitabevi, Ankara.
2. Akpınar, T. ve Küçükgöksel, N. Ç. (2020). “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin İş Yaşamlarında Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri”. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 06(01), 34-53.
3. Altay, Ö. (2021). “Vergi Hukukunda Uzlaşmanın Vergide Eşitlik İlkesi Bağlamında Anayasa’ya Uygunluğu”. Anayasa Yargısı Dergisi, 38(1), 285-316.
4. Armağan, R. (2007). “Vergi Uyuşmazlıklarının Çözümünde Uzlaşma Müessesesi ve Isparta İline İlişkin Bir Değerlendirme”. Maliye Dergisi, 153, 160-178.
5. Arslan, İ. (2022). “Muhasebe Mesleğinin Temel Sorunları ve Çözüm Önerileri”. Erciyes Akademi Dergisi, 36(1), 1-18.
6. Arslan, M. (2016). Vergi Hukuku. Dora Kitabevi, Bursa.
7. Arslaner, H. (2015). “Vergi Uyuşmazlıklarının İdari Aşamada Çözümünde Uzlaşma Müessesi ve Etkinliği Sorunu”. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 17, 273-300.
8. Batı, M. (2022). Vergi Hukuku (Genel Hükümler). Seçkin Yayıncılık, Ankara.

9. Clercq, B. D. (2021). “Tax Literacy: What Does It Mean?”. Meditari Accountancy Research, 1-23.
10. Çürük, T. (2000). An Analysis of Factors Influencing Accounting Disclosure in Turkey. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Exeter University.