TMS/TFRS ve Muhasebe Meslek Mensuplarının Görüşleri Çerçevesinde Kripto Paraların Muhasebeleştirilmesi

Öz

Kripto paralar ile ilgili işlemler mali nitelikli olduğu için muhasebenin alanına girmektedir. Kripto paraların muhasebeleştirilmesine yönelik henüz ulusal düzeyde yasal bir düzenleme olmaması, kripto para işlemlerinin muhasebeye yansıtılmasına engel değildir. Bu çalışma Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) ve Türkiye Finansal Raporlama Standartları (TFRS) ile muhasebe meslek mensuplarının görüşleri çerçevesinde kripto paraların nasıl muhasebeleştirilebileceğini tespit etmeyi amaçlamıştır. Karma yöntem uygulanarak nicel verilerin anket, nitel verilerin ise görüşme tekniği ile elde edildiği çalışmada SPSS ve MAXQDA yazılım programları kullanılarak verilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre muhasebe sistemi açısından kripto paraların bir varlık kalemi olduğu üzerinde görüş birliği sağlanmış olsa da hangi varlık türü olduğu konusundaki belirsizlik devam etmektedir. TMS/TFRS kripto paraların stok ya da maddi olmayan duran varlık olarak sınıflandırılmasına işaret etse de muhasebe meslek mensupları kripto paraları nakit ve nakit benzeri ya da finansal araç olarak değerlendirmiştir. Kripto paraların muhasebeleştirilmesine yönelik yasal bir düzenleme olmaması işletmelerin kripto para işlemlerini farklı muhasebe hesapları kullanarak yevmiye kayıtlarına yansıtmalarına sebep olmaktadır. Bunun sonucunda işletmeler tarafından hazırlanan finansal tabloların karşılaştırılabilirlik özelliği bozulmaktadır. Kripto paraların muhasebeleştirilmesine yönelik yasal düzenlemeler yapılması ve denetim mekanizmasının oluşturulması, muhasebe kayıtlarının kontrolünü sağlamak ve kripto paraların güvenilirliğini artırmak açısından kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Kripto Para
• Muhasebe Meslek Mensupları
• Türkiye Muhasebe Standartları
• Finansal Raporlama Standartları

Accounting of Cryptocurrencies Within the Framework of TMS/TFRS and the Opinions of Accounting Professionals

Öz

Transactions related to cryptocurrencies are in the field of accounting because they are of a financial nature. The fact that there is not yet a national legal regulation for the accounting of cryptocurrencies does not prevent the reflection of crypto money transactions in the accounting. This study aims to determine how cryptocurrencies can be accounted within the framework of Turkish Accounting Standards (TMS) and Turkish Financial Reporting Standards (TFRS) and the opinions of professional accountants. In the study, in which quantitative data were obtained by questionnaire and qualitative data by interview technique by applying mixed method, data analysis was carried out using SPSS and MAXQDA software programs. According to the results of the study, although it is agreed that cryptocurrencies are an asset item in terms of the accounting system, the uncertainty about which asset type continues. Although TMS/TFRS refers to the classification of cryptocurrencies as stock or intangible assets, professional accountants have considered cryptocurrencies as cash and cash equivalents or financial instruments. The absence of a legal regulation for the accounting of cryptocurrencies causes businesses to reflect their crypto money transactions to their journal entries using different accounting accounts. As a result, the comparability feature of the financial statements prepared by the enterprises deteriorates. Making legal regulations and establishing an audit mechanism for the accounting of cryptocurrencies is critical in terms of controlling the accounting records and increasing the reliability of cryptocurrencies.

Anahtar Kelimeler

• Cryptocurrency
• Professional Accountants
• Turkish Accounting Standards
• Financial Reporting Standards

Kaynakça

1. Ağ, A. ve Gülhan, Ü. (2022). TMS/TFRS kapsamında kripto paraların muhasebeleştirilmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (1), 35-47.
2. Alıcı, M. ve Yanık, S. S. (2022). Kripto varlıkların muhasebeleştirilmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24 (MODAVICA Özel Sayısı), 256-297.
3. Alsalmi, N., Ullah, S. & Rafique, M. (2023). Accounting for digital currencies. Research in International Business and Finance, (64), 1-10.
4. Aslan, Ü. (2020). Kripto para muhasebesi üzerine yapılan tartışmalar ve finansal raporlama üzerindeki etkileri. TIDE AcademIA Research, 2 (2), 257-286.
5. Binici, F. Ö. ve Aslan, Y. (2022). Kripto paraların muhasebe ve raporlama sisteminde gösterimi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12 (1),344-354.
6. Çam, M. (2022). Kripto varlık işlemleri ve bitcoin muhasebesi. Journal of Politics Economy and Management, 5 (2), 202-220.
7. Çarkacıoğlu, A. (2016). Kripto-para bitcoin. Sermaye Piyasası Kurulu Araştırma Raporu.
8. Çetiner Y. (2020). Kripto paraların vergilendirilmesi ve muhasebeleştirilmesinin incelenmesi; bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Burdur.

9. Çokmutlu, M. E. ve Kılıç, M. (2022). Kripto varlıklar olarak tokenların muhasebeleştirmesi. International Journal of Applied Economic and Finance Studies, 7 (1), 19-36.
10. Dilek, Ş. ve Doğan, S. (2023). Kripto paralar ve muhasebeleştirilmesi üzerine bir inceleme. Uluslararası Bankacılık Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6 (1), 71-95.