Okul Öncesi Öğretmenlerinin Bakış Açısından İstenmeyen Öğrenci Davranışları, Nedenleri ve Etkileri

Öz

Bu çalışmada, okul öncesi öğretmenlerinin bakış açısından istenmeyen öğrenci davranışları, nedenleri ve etkileri incelenmeye çalışılmıştır. Göreve yeni başlayan okul öncesi öğretmenlerine sınıf ortamında karşılaşabilecekleri istenmeyen öğrenci davranışları karşısında neler yapabilecekleriyle ilgili yol haritası çizmek çalışmanın amaçları arasındadır. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Çalışma, 10 okul öncesi öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Öğretmenlerin sınıf ortamında karşılaştıkları istenmeyen öğrenci davranışları, sebepleri ve etkileriyle ilgili görüşlerini ortaya koymak için 8 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularında en fazla vurgulanan; istenmeyen öğrenci davranışı ‘fiziksel şiddet’ (n=10, %45.55), bir davranışın istenmeyen olarak yorumlanabilmesi için ‘kendine ve başkalarına zarar vermesi’ (n=9,%42.9), bu davranışlar karşısında öğretmenlerin en çok kullandığı yöntem ‘aile ile işbirliği’ (n=5, %20), istenmeyen davranışlarla ilgili işe yarayan en etkili yöntem ‘problem davranışla ilgili konuşmak’ (n=9,%35.7), bu davranışların öğretmenler üzerindeki en önemli etkisi ‘dikkat dağınıklığı/motivasyon bozukluğu’ (n=5, %45.4), bu davranışların diğer öğrenciler üzerindeki en önemli etkisi ‘model olma’ (n=7, %70), Türk Milli Eğitim sisteminin istenmeyen davranışlar üzerinde etkisinin olup olmadığı ‘evet’ (n=9, %90) ve öğretmenlerin gözünden istenmeyen öğrenci davranışları üzerinde ailenin etkisi ‘ebeveynlerin çocuk yetiştirme tutumları’ (n=6, %37.5)’dır. Bulgular alanyazın çerçevesinde ele alınarak önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Okul öncesi
• İstenmeyen öğrenci davranışı
• Sınıf ortamı

Undesirable Student Behaviors, Causes and Effects from Preschool Teachers' Perspective

Öz

In this study, it was attempted to examine undesirable student behaviours, their causes and effects from the perspective of preschool teachers. Among the aims of the study is to draw a road map for new preschool teachers about what they can do in the face of unwanted student behaviours that they may encounter in the classroom environment. In the study, descriptive analysis technique, one of the qualitative research methods, was used. The study was conducted with 10 preschool teachers. An 8-question semi-structured interview form was used to reveal the views of the teachers about the undesirable student behaviours they encounter in the classroom environment, their causes and effects. The most emphasised undesirable student behaviour was 'physical violence' (n=10, 45.55%), for a behaviour to be interpreted as undesirable it must 'cause harm to self and others' (n=9, 42.9%), the most common method used by teachers in the face of these behaviours was 'cooperation with parents' (n=5, 20%), the most effective method that works on undesirable behaviours is 'talking about the problem behaviour' (n=9, 35. 7%), the most important effect of these behaviours on teachers is 'distraction/motivation disorder' (n=5, 45.4%), the most important effect of these behaviours on other students is 'modelling' (n=7, 70%), whether the Turkish National Education system has an effect on undesirable behaviours is 'yes' (n=9, 90%) and the effect of family on undesirable student behaviours from the teachers' perspective is 'parents' child rearing attitudes' (n=6, 37.5%). The findings were discussed within the framework of the literature and suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• Preschool
• Undesirable student behaviour
• Classroom environment

Kaynakça

1. AAP (2001). American academy of pediatrics, committee on public education. American academy of pediatrics: children, adolescents, and television. Pediatrics, 107, 423 –426.
2. Adıgüzel, İ. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki. Yüksek lisans tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Rize.
3. Akgün, E., Yarar, M. & Dinçer, Ç. (2011). Okul öncesi öğretmenlerin sınıf içi etkinliklerde kullandıkları sınıf yönetimi stratejilerinin incelenmesi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(3), 1-9.
4. Akyol, T., Baydemir, G., Akman, B., Kükürtcü, S.K. & Arslan, A. Ç. (2011). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıfta karşılaşılan sorun davranışlara ilişkin düşünceleri. Education Sciences, 6(2), 1715-1731.
5. Anthony, B., Anthony, L. G., Morrel, T. M., & Acosta, M. C. (2005). Evidence for social and behavior problems in low-income, urban preschoolers: effects of site, classroom, and teacher. Journal of Youth and Adolescence, 34(1), 31-39. DOI:10.1007/s10964-005-1334-y
6. Babaoğlan, E. (2011). Sınıf öğretmenlerinin kullandığı sınıf yönetim modelleri. Education Sciences, 6(2), 1635-1650.
7. Balay, R. & Sağlam, M. (2008). Sınıf içi olumsuz davranışlara ilişkin öğretmen görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 1–24.
8. Başar, H. (2005). Sınıf yönetimi (12. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.

9. Bayar, A., & Kerns, H. J. (2015). Undesired behaviors faced in classroom by physics teachers in high schools. Eurasian Journal of Physics and Chemistry Education, 7(1), 37-45.
10. Bayata, G. & Yalçın, S. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında yaşadıkları istenmeyen davranışlar ve bu davranışlar ile başa çıkma yöntemleri. International Social Sciences Studies Journal, 6(74), 5223-5231.
11. Bilir, A. (2014). Sınıf yönetiminde başarının aracı: Önlemsel model. Folklor/Edebiyat, 20(78), 203-214.
12. Cameron, R. (1998). School discipline in the United Kingdom: Promoting classroom behaviour which encourages effective teaching and learning. School Pscyhology Review, 33-44. https://doi.org/10.1080/02796015.1998.12085895
13. Dönmez, Ö., Aşantoğrul, S., Karasulu, M. & Bal, E. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetiminde istenmeyen davranışlara karşı kullandığı stratejilerin incelenmesi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 3(2), 75-97.
14. Dinçer, F. Ç. & Akgün, E. (2015). Okul öncesi öğretmenleri için sınıf yönetimi becerileri ölçeğinin geliştirilmesi ve öğretmenlerin sınıf yönetimi becerilerinin çeşitli değişkenlerle ilişkisi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 40(177), 187-201.
15. Duran, M. & Taştekin, A.N. (2020). Finlandiya Erken Çocukluk Eğitimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 600-624. DOI: 10.33437/ksusbd.721284
16. Eleser, G. (2008). İlköğretim birinci kademede görev yapan sınıf öğretmenlerinin karşılaştıkları disiplin problemleri ve bunlarla bas etme yolları. Yüksek lisans tezi, Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
17. Engdahl, A. (2004). Implementing a national curriculum in Swedish preschools. International Journal of Early Childhood Education, 10(2), 53-78.
18. Eroğlu, E. & Dikici Sığırtmaçlı, A. (2019). Finlandiya İsveç ve Norveç’te, okul öncesi dönemde özel gereksinimli çocuklara sunulan kaynaştırma eğitimi uygulamaları. Kastamonu Education Journal, 27(4), 1705-1712. doi:10.24106/kefdergi.3262
19. Eurydice. (2020). Finland: Organisation of early childhood education and care. https://eacea.ec.europa.eu/national-policies/eurydice/content/organisation-early-childhood-education-and-care-other-pre-primary-education_en adresinden erişildi.
20. Evertson, C. M., Emmer, E. T., & Worsham, M. E. (2003). Classroom management for elementary teachers. Boston: Allyn and Bacon.
21. Evertson, C. M., & Emmer, E. T. (2013). İlkokul öğretmenleri için sınıf yönetimi. (A. Aypay, Çev.). Ankara: Nobel.
22. Gangal, M. & Öztürk Y. (2019).Okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında istenmeyen davranışlar ve başa çıkma yolları. Egitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 27(3), 1100-1118. doi: 10.14689/issn.2148-624.1.7c.3s.9m
23. Gökyer, N. & Doğan, B. (2016). İstenmeyen öğrenci davranışları ve nedenlerine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 93-106. https://doi.org/10.18069/fusbed.82121
24. Hayber, B. (2002). Okul öncesi öğretmenlerinin kurumlarında yaşadıkları sorunlar. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi 2022, 2(1): 16-25.
25. Kara Çamdibi, K. (2023). Okul öncesi öğretmenlerinin öğrencilerin istenmeyen davranışlarına yönelik görüşleri. Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
26. Kızılkaya, A. (2021). Türkiye, Amerika ve Finlandiya okul öncesi eğitim sistemlerinin karşılaştırılması. Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
27. McGoey, K. E., Rispoli, K. M., Schneider, D. L., Clark, B., & Novak, K. J. P. (2013). Improving behavior with preschool consultation: A pilot study of the TOTS Model. Journal of Educational and Psychological Consultation, 23(3), 185-199. DOI:10.1080/10474412.2013.785180
28. Nourt, P. M. (2009). Historical perspectives on early childhood education. In J Roopnarine and J. Johnson, (Eds.), Approaches to Early Childhood Education (5 ed. pp.3-48). Upper Saddle River, NJ: Merrill/Prentice Hall.
29. Milli Eğitim Temel Kanunu (1973). https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf sayfasından erişilmiştir.
30. O’Brien, P., & Goddart, R. (2006). Beginning Teachers: Easing the Transition to the Classroom. The Australian Educational Leader, 28(1), 28-31.
31. Özdemir, M. B. (2023). Modernizm’den postmodernizme ebeveynlik tutumları (Sosyal Bilimlerde Güncel Tartışmalar-12, 1. baskı (ed) Meryem Bulut ve Zeynel Karacagil, 1301-1318.
32. Öztürk, B. (2002). Sınıf yönetimi. (Ed. Emin Karip). Sınıfta istenmeyen davranışların önlenmesi ve giderilmesi. Ankara: Pegema Yayıncılık.
33. Öztürk, O. M. & Uluşahin, A. (2016). Ruh sağlığı ve bozukluğu (14.basım). Ankara: Nobel Tıp Kitapevleri.
34. Sadık, F. (2006). Öğrencilerin istenmeyen davranışları ve bu davranışlarla baş edilme stratejilerinin öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre incelenmesi ve güvengen disiplin modeli temele alınarak uygulanan eğitim programının öğretmenlerin bas etme stratejilerine etkisi. Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
35. Salminen, J. (2017). Early childhood education and care system in Finland. Nauki O Wychowanıu Studia Interdyscypkınarne, 5(2), 135-154. DOI:10.18778/2450-4491.05.09
36. Sarıtaş, M. (2006). Öğretmen adaylarının değerlendirmelerine göre sınıfta istenmeyen öğrenci davranışlarını değiştirmek ve düzeltmek amacıyla yararlanılan stratejiler. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1),167-187.
37. Sayan, H. (2016). Okul öncesi eğitimde teknoloji kullanımı. 21. Yy Eğitim ve Toplum 5(13).
38. Şentürk, H., (2006). Öğretmen adaylarının uygulama liselerindeki rehber öğretmenlerin kullandıkları sınıf yönetimi modellerine ilişkin algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 48(48), 585- 603.
39. Tauber, R. (2007). Classroom management: Sound theory and effective practice. London: Praeger.
40. Temiz, S. (2020). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıflarında karşılaştıkları öğrenci davranış problemleri, bu problemlerin öğretme-öğrenme sürecine etkileri ve bunları yönetme stratejileri. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 1(1), 1-10.
41. Tertemiz, N. (2011). ‘Sınıf yönetimi ve disiplin modelleri’. Sınıf Yönetimi (5.bölüm). Ankara: Pegem Akademi
42. Türnüklü, A. & Galton, M. (2001). Students’ misbehaviors in Turkish and English primary classrooms. Educational Studies, 27(3), 291-305. DOI:10.1080/03055690120076574
43. Uysal, H., Akbaba Altun, S. & Akgün, E. (2010). Okulöncesi öğretmenlerinin çocukların istenmeyen davranışları karşısında uyguladıkları stratejiler. İlköğretim Online, 9(3), 971-979.
44. Yaşar Ekici, F., Günhan, G. & Anılan, Ş. (2017). Okul öncesi öğretmenleri sınıf yönetimi becerileri. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 48-58. https://doi.org/10.21733/ibad.2092
45. Yavuzer, H. (2006). Çocuk eğitimi el kitabı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
46. Yeşilyurt, E. & Çankaya, İ. (2008). Sınıf yönetimi açısından öğretmen niteliklerinin belirlenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(23), 274-295.
47. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı). Seçkin Yayıncılık