Teknolojik Direnç ve Havalimanı Deneyiminin Bibliyometrik Analiz ile İncelenmesi

Öz

Havalimanları günümüzde önemli birer iş merkezi haline dönüşmüştür. Bu yönüyle havalimanları, sadece havayolu ulaşım hizmeti vermenin yanı sıra birçok farklı iş modelini de bünyesinde barındırmakta ve yoğun bir rekabete sahne olmaktadır. İşletmeler rekabet üstünlüğü sağlayabilmek için yolculara sundukları havalimanı deneyiminin eşsiz olmasına önem vermektedirler. Bu kapsamda en çok yararlandıkları faktör ise teknolojidir. Havalimanlarının teknolojiye son derece duyarlı olmalarının sebeplerinden biri rekabet üstünlüğü sağlama amaçlarıdır. İşletmelerin sunulan teknolojiden maksimum fayda sağlayabilmesi yolcuların teknolojiyi benimseme ve kabul etme düzeylerine göre değişmektedir. Bu kapsamda yolcuların teknolojik dirençleri belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu çalışma, havalimanı deneyimi ve teknolojik dirence ilişkin mevcut literatürü bibliyometrik analiz yöntemiyle analiz etmeyi ve literatürün yönüne ilişkin bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Bu süreçte Web of Science (WoS) veri tabanında 1981-2024 yılları arasında indekslenen 6,188 çalışmanın incelenmesi için R tabanlı Bibliometrix yazılımı kullanılmıştır. Araştırma bulguları, Efsa Journal’ın yayın performansı açısından literatüre öncülük ettiğini göstermektedir. Amerika’dan araştırmacılar, ülke olarak literatüre en yüksek katkıyı sunmaktadır. Aynı zamanda sağlık ve genetik alanında teknolojik direnç ile ilişkili çalışmaların nispeten daha yoğunlukta olduğu bulunmuştur. Bilimsel haritalama tekniği vasıtasıyla ortaya çıkan araştırma temalarının ise araştırmacılara yol göstermesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Bibliyometrik analiz
• havalimanı
• teknolojik direnç
• havalimanı deneyimi

An Investigation of Technological Resistance and Airport Experience with Bibliometric Analysis

Öz

Airports have become important business centres today. In this respect, airports not only provide airline transport services but also incorporate many different business models and witness intense competition. In order to provide competitive advantage, businesses attach importance to the uniqueness of the airport experience they offer to passengers. In this context, the most utilised factor is technology. One of the reasons why airports are highly sensitive to technology is their aim to provide competitive advantage. The ability of businesses to gain maximum benefit from the technology offered varies according to the level of passengers' adoption and acceptance of technology. In this context, passengers' technological resistance plays a decisive role. This study aims to conduct a bibliometric analysis of the existing literature on airport experience and technological resistance, providing insights into the trends and direction of the field. The analysis involved using R-based Bibliometrix software to examine 6,188 studies indexed in the Web of Science (WoS) database from 1981 to 2024. The findings of the research indicate that the Efsa Journal stands out in terms of publication performance within this literature. Furthermore, researchers from the United States have made the most significant contributions to this field. Additionally, there appears to be a relatively higher concentration of studies focusing on technological resistance in the realms of health and genetics. The utilization of scientific mapping techniques is expected to provide valuable guidance for researchers by uncovering the prominent research themes.

Anahtar Kelimeler

• Bibliometric analysis
• airport
• technological resistance
• airport experience

Kaynakça

1. 2021-2039 IATA, 2021. Current trends [WWW Document]. URL. https://www.iata.org/ contentassets/e938e150c0f547449c1093239597cc18/pax-forecast-infographic-202 0-final.pdf.
2. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-Tool for Comprehensive Science Mapping Analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959-975.
3. Blackler, A., Mahar, D., & Popovic, V. (2009, September). Intuitive Interaction, Prior Experience and Aging: An Empirical Study. In Proceedings of HCI 2009, (s. 1-5).
4. Börner, K., Chen, C., & Boyack, K. (2003). Visualizing Knowledge Domains. Annual Review of Information Science and Technology, 37(1), 79-255.
5. Caetano, M., Alves, C. J. P., & Alves, L. B. D. O. (2021). Model for measuring airport innovation. Revista Brasileira de Inovação, 20, e21012.
6. Çelik, N. (2006). Küreselleşme sürecinde gelişmekte olan ülkelerde teknolojik gelişme ve devletin rolü: Yeni sanayileşen ülkeler deneyimi ve Türkiye örneği (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)).
7. Davis, F. D., Bagozzi, R. P., & Warshaw, P. R. (1989). User acceptance of computer technology: A comparison of two theoretical models. Management science, 35(8), 982-1003.
8. Doganis, R., (1992), The Airport Business. Routledge, New York.

9. Eaton, T. J., & Gasson, M. J. (2001). Molecular screening of Enterococcus virulence determinants and potential for genetic exchange between food and medical isolates. Applied and environmental microbiology, 67(4), 1628-1635.
10. Erten, P. (2019). Z Kuşağının Dijital Teknolojiye Yönelik Tutumları. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 190-202.
11. Garfield, E. (1972). Citation Analysis as a Tool in Journal Evaluation. Science, 178, 471-479.
12. Goetz, A.R., 2019. The airport as an attraction: the airport city and Aerotropolis concept. In: Graham, A., Dobruszkes, F. (Eds.), Air Transport: A Tourism Perspective. Elsevier, Amsterdam, pp. 217–232. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-812857-2.00016-6.
13. Graham, A. (2008), Managing Airports : An International Perspective. UK. Iacovou, C. L., Benbasat, I., & Dexter, A. S. (1995). Electronic data interchange and small organizations: Adoption and impact of technology. MIS quarterly, 465-485.
14. Kakaşçı, U., & Orhan, B. (2018). Türkiye Savunma Sanayii İhracatının Geliştirilmesine Yönelik Öneriler . Sürdürülebilir Havacılık Araştırmaları Dergisi, 78-87.
15. Karaoğlan, S. (2020). İslami Finans Literatürünün Retrospektifi: Geçmiş ve GElecek Öngörüleri Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(39), 1088-1106.
16. Kiili, K., De Freitas, S., Arnab, S., & Lainema, T. (2012). The design principles for flow experience in educational games. Procedia Computer Science, 15, 78-91.
17. Kulekci, M. K. (2008). Magnesium and its alloys applications in automotive industry. The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 39, 851-865.
18. Kumar, M., & Singh, J. (2016). Examining Technology Resistance: A Cognitive Load Perspective. 22nd Americas Conference on Information System (AMCIS).
19. Kumar, M., Singh, J., Chandwani, R., & Gupta, A. (2020). ''Context'' in Healthcare Information Technology Resistance: A Systematic Review Extant Literature and Agenda for Future Research. International Journal of Information Management.
20. Mincer, J. (1975). Education, experience, and the distribution of earnings and employment: an overview. Education, income, and human behavior, 71-94.
21. Morris, S., & Van der Veer Martens, B. (2008). Mapping Research Specialties. Annual Review of Information Science and Technology, 42(1), 213-295.
22. Polesel, J., Dulfer, N., & Turnbull, M. (2012). The experience of education: The impacts of high stakes testing on school students and their families. Sydney, Australia: The Whitlam Institute.
23. Schmitt, B., & Zarantonello, L. (2013). Consumer experience and experiential marketing: A critical review. Review of marketing Research, 25-61.
24. Scott, N., Laws, E., & Boksberger, P. (Eds.). (2010). Marketing of tourism experiences. New York: Routledge.
25. Small, H. (1973). Co‐citation in the scientific literature: A new measure of the relationship between two documents. Journal of the American Society for Information Science, 24(4), 265-269.
26. Small, H. (1997). Update on Science Mapping: Creating Large Document Spaces. Scientometrics, 38(2), 275-293.
27. Tynan, C., & McKechnie, S. (2009). Experience marketing: a review and reassessment. Journal of marketing management, 25(5-6), 501-517.
28. Woo, A., Park, B., Sung, H., Yong, H., Chae, J., & Choi, S. (2021). An Analysis of the Competitive Actions of Boeing and Airbus in the Aerospace Industry Based on the Competitive Dynamics Model. Journal of Open Innovation: Technology Market, and Complexity, 7(3), 192.
29. Xiao, Y., Fu, X., & Zhang, A. (2016). Airport Capacity Choice Under Airport-Airline Vertical Arrangements. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 92, 298-309.
30. Yakath Ali, N.S., Yu, C., See, K.F., 2021. Four decades of airline productivity and efficiency studies: a review and bibliometric analysis. J. Air Transport. Manag. 96, 102099 https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2021.102099.
31. Yalvaç, G., Atalık, Ö., 2024. The Investigation of the Relationship Between Technology Readiness and Technological Resistance: The Case of Istanbul Airport. New Innovations in AI, Aviation, and Air Traffic Technology, 77-98.
32. Yaşar, M. (1997). Teknoloji Ekonomi Politika I. Aydınlanma 1923, 30(30), 26-29.
33. Yazgan, E. (2018). İnternet Temelli Perakendecilik Sektöründe İnsan Kaynakları: Amazon Şirketi Tarafından İhtiyaç Duyulan Personelin Belirlenmesi. Ufuk Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi.
34. Young, S. B., & Wells, A. T. (2011). Airport Planning and Management. New York: McGraw-Hill.
35. Zhang, K., & Liang, Q. M. (2020). Recent Progress of Cooperation on Climate Mitigation: A Bibliometric Analysis. Journal of Cleaner Production, 277, 123495.