Avrupa’da Değişen Enerji Paradigmaları: AB Enerji Politikası Ne Kadar Yeşil?

Öz

Bu çalışma, yeşil enerji dönüşümünün ve yeşil normların küresel önderliğini yapan Avrupa Birliği’nin (AB) son dönemde enerji alanında yaşadığı sorunların, çelişkilerin ve üyeleri arasındaki ayrışmaların nedenlerini açıklamayı amaçlamaktadır. Jeopolitik gerginliklere ve çatışmalara bağlı olarak Avrupa’da enerji arzının kesintiye uğraması ve yeşil enerji dönüşümü sürecine ilişkin yaşanan çelişki ve sorunlar, AB enerji politikasının yeşil normlarını aşındırarak değişime uğratmakta ve ekonomik çıkar odaklı yaklaşımları görünür kılmaktadır. Rusya ile dengeli ilişkiler çerçevesinde arz güvenliğini sağlayarak üretim ve rekabet gücünü zayıflatmadan yeşil dönüşüm planlamasına dayanan AB enerji politikası, artık arz güvenliğinin tehlikeye düştüğü ve yenilenebilir enerjiye ilişkin problemlerin belirleyici olduğu bir paradigmatik değişimle yüzleşmektedir. Makale, AB’nin ortak enerji politikası inşasında görülen çelişkiler ve üyeler arasında yaşanan fosil yakıtlar ve nükleer enerji konularındaki ayrışmaların altında bu paradigma değişiminin olduğunu iddia etmektedir. Buradan hareketle de, AB enerji politikasının artık göründüğü kadar yeşil olmadığını öne sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• AB Enerji Politikası
• Enerji Arz Güvenliği
• Yeşil Enerji
• Yenilenebilir Enerji

Changing Energy Paradigms in Europe: How Green is EU Energy Policy?

Öz

This study aims to explain the reasons behind the recent energy problems, contradictions, and divergences among the members of the European Union (EU), the global leader of the green energy transition and green norms. The interruption of energy supply in Europe due to geopolitical tensions and conflicts, and the contradictions and problems related to the green energy transition process erode and change the green norms of EU energy policy and make economic interest-oriented approaches visible. EU energy policy, which is based on green transformation planning without undermining production and competitiveness by ensuring security of supply within the framework of balanced relations with Russia, is now facing a paradigmatic shift in which security of supply is jeopardized, and problems related to renewable energy are decisive. The article argues that this paradigm shift underlies the contradictions in the construction of the EU's common energy policy and the divisions among members on fossil fuels and nuclear energy. Hence, it argues that EU energy policy is no longer as green as it seems.

Anahtar Kelimeler

• EU Energy Policy
• Energy Supply Security
• Green Energy
• Renewable Energy

Kaynakça

1. Alizada, N. (2022). Yeşil enerji bağlamında Karabağ’ın enerji potansiyeli. Avrasya İncelemeleri Dergisi - Journal of Eurasian Inquiries 11, 1-15.
2. Aşan, D. (2022). Temiz enerji nedir?. Çevre ve Enerji, 172, 16-17.
3. Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu. (2016). AB’nin uzun vadeli iklim değişikliği hedefleri. Erişim adresi: https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/abn%C4%B1n-uzun-vadeli-i%CC%87klim-de%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi-hedefleri_tr, Erişim Tarihi: 28.03.2024.
4. Avrupa Komisyonu. (2024). Report From The Commission To The European Parliament, The Council, The European Economic And Social Committee And The Committee Of The Regions, COM(2024) 404 final.
5. Avrupa Komisyonu. (2024). Comission Recommendation of 26.4.2024 on The Draft updated integrated national energy and climate plan Of Poland covering the period C(2024) 2900 nal.
6. Avrupa Komisyonu. (2023). Report From The Commission To The European Parliament, The Council, The European Economic And Social Committee And The Committee Of The Regions, Brussels, 24.10.2023 COM (2023) 650 Final. Avrupa Komisyonu. (2023a). Critical raw materials: Ensuring secure and sustainable supply chains for EU's green and digital future. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_1661, Erişim Tarihi: 18.09.2024.
7. Avrupa Komisyonu. (2023b). European critical raw materials act. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/fs_23_1663, Erişim Tarihi: 18.09.2024.
8. Avrupa Komisyonu. (2023c). Commission approves €10.82 billion French State aid scheme to support offshore wind energy to foster the transition to a net-zero economy. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_24_3584, Erişim Tarihi: 20.09.2024.

9. Avrupa Komisyonu. (2023d). Poland’s energy transition in the spotlight. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/regional_policy/whats-new/panorama/2023/09/13-09-2023-poland-s-energy-transition-in-the-spotlight_en, Erişim Tarihi: 31.03.2024.
10. Avrupa Komisyonu. (2022). Communication from The Commission To The European Parliament, The European Council, The Council, The European Economic And Social Committee And The Committee Of The Regions Repowereu: Joint European action for more affordable, secure and sustainable energy, Strasbourg. 8.3.2022 COM (2022) 108 Final.
11. Avrupa Komisyonu. (2022). EU taxonomy: Commission presents complementary climate delegated act to accelerate decarbonisation. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_22_711, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
12. Avrupa Komisyonu. (2021). Communication From The Commıssıon To The European Parliament, The Council, The European Economic And Social Committee And The Committee Of The Regions 'Fit for 55': delivering the EU's 2030 Climate target on the way to climate neutrality, COM (2021) 550 Final.
13. Avrupa Komisyonu. (t.y., a). Renewable energy targets. Erişim adresi: https://energy.ec.europa.eu/topics/renewable-energy/renewable-energy-directive-targets-and-rules/renewable-energy-targets_en, Erişim Tarihi: 28.03.2024.
14. Avrupa Komisyonu. (t.y., b). The European Green Deal. Erişim adresi: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en, Erişim Tarihi: 28.03.2024.
15. Avrupa Komisyonu. (t.y., c). Delivering the European Green Deal. Erişim adresi: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal/delivering-european-green-deal_en, Erişim Tarihi: 28.03.2024.
16. Avrupa Komisyonu. (t.y., d). REPowerEU. Erişim adresi: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal/repowereu-affordable-secure-and-sustainable-energy-europe_en, Erişim Tarihi: 29.03.2024.
17. Avrupa Komisyonu. (t.y., e). The EU and the United Nations – common goals for a sustainable future. Erişim adresi: https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/sustainable-development-goals/eu-and-united-nations-common-goals-sustainable-future_en, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
18. Avrupa Komisyonu. (t.y., f). EU taxonomy for sustainable activities. Erişim adresi: https//finance.ec.europa.eu/sustainable-finance/tools-and-standards/eu-taxonomy-sustainable-activities_en, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
19. Avrupa Komisyonu. (t.y., g). EU coal regions in transition. Erişim adresi: https://energy.ec.europa.eu/topics/oil-gas-and-coal/eu-coal-regions-transition_en, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
20. Avrupa Konseyi. (t.y., a). Fit For 55. Erişim adresi: https://www.consilium.europa.eu/en/policies/green-deal/fit-for-55/#what, Erişim Tarihi: 28.03.2024.
21. Avrupa Çevre Ajansı. (2024). How is renewable energy helping us to reach the EU’s climate and energy targets?. Erişim adresi: https://www.eea.europa.eu/en/about/contact-us/faqs/how-is-renewable-energy-helping-us-to-reach-the-eus-climate-and-energy-targets, Erişim Tarihi: 28.03.2024.
22. Avrupa Çevre Ajansı. (2023). How is the EU addressing climate change?. Erişim adresi: https://www.eea.europa.eu/en/about/contact-us/faqs/how-is-the-eu-addressing-climate-change, Erişim Tarihi: 28.03.2024.
23. Avrupa Parlamentosu. (2024a). Environment policy: General principles and basıc framework. Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/71/environment-policy-general-principles-and-basic-framework, Erişim Tarihi: 27.03.2024.
24. Avrupa Parlamentosu. (2024b). Briefing, Fit for 55 package. Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2022/733513/EPRS_BRI(2022)733513_EN.pdf, Erişim Tarihi: 28.03.2024. Avrupa Parlamentosu. (2023). Nuclear energy in the European Union. 2023. Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2023/751456/EPRS_BRI(2023)751456_EN.pdf. ErişimTarihi: 30.03.2024.
25. Avrupa Parlamentosu. (2022). EU ban on the sale of new petrol and diesel cars from 2035 explained. Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/economy/20221019STO44572/eu-ban-on-sale-of-new-petrol-and-diesel-cars-from-2035-explained, Erişim Tarihi: 31.03.2024.
26. BBC. (2022, 20 Eylül). Avrupa'da enerji krizi: Rusya Kuzey Akımı'nı kesti, AB ne yapacak?. Erişim adresi: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-62971871, Erişim Tarihi: 29.03.2024.
27. Beyond Fossil Fuels. (2024). Europe’s coal exit. Erişim adresi: https://beyondfossilfuels.org/europes-coal-exit/, Erişim Tarihi: 31.03.2024.
28. Beyond Fossil Fuels. (2024). Tracking Europe’s fossil gas plants reveals major rift. Erişim adresi: https://beyondfossilfuels.org/2024/03/27/tracking-europes-fossil-gas-plants-reveals-major-rift/, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
29. BM Çevre Programı. (t.y.). Green economy. Erişim adresi: https://www.unep.org/explore-topics/green-economy/why-does-green-economy-matter, Erişim Tarihi: 28.03.2024.
30. Bostanoğlu, N.M. (2022). Doğal gaz ve nükleer enerjinin net sıfır hedefinde yeri var mı?, İKV, 263. Erişim adresi: https://www.ikv.org.tr/images/files/Dogal_Gaz_%20ve_%20Nukleer_Enerjinin_Net_Sifir_Hedefinde_Yeri_Var_mi.pdf, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
31. Brundtland Report. (1987). Report of the World Commission on environment and development: Our Common Future. Erişim adresi: https://www.are.admin.ch/are/en/home/media/publications/sustainable-development/brundtland-report.html, Erişim Tarihi: 27.03.2024.
32. Conference of the Parties. (2023). The UAE consensus negotiatıons outcome. Erişim adresi: https://www.cop28.com/en/the-uae-consensus-negotiations-outcome, Erişim Tarihi: 31.03.2024.
33. Connolly, K. (2022, 8 Temmuz). Germany to reactivate coal power plants as Russia curbs gas flow. The Guardian. Erişim adresi: https://www.theguardian.com/world/2022/jul/08/germany-reactivate-coal-power-plants-russia-curbs-gas-flow, Erişim Tarihi: 31.03.2024.
34. De Beaupuy, F. (2023, 20 Eylül). France may have to keep coal-power plants for security of supply. Bloomberg. Erişim adresi: https://www.bloomberg.com/news/articles/2023-09-20/france-may-have-to-keep-coal-power-plants-for-security-of-supply, Erişim Tarihi: 31.03.2024.
35. Dünya Ekonomik Forumu. (2024) Securing critical minerals for energy transition requires collective action. Erişim adresi: https://www.weforum.org/agenda/2024/02/securing-critical-minerals-energy-transition-collective-action/, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
36. Eckersley, R. (2007). Green Theory. In T. Dunne, M. Kurki, & S. Smith (Eds.), Internatıonal Relations Theories, (1), Oxford University Press, 247-265.
37. Eckersley, R. (2004). The Green state rethinking democracy and sovereignty, Cambridge, The MIT Press.
38. Eriş, Ü. Ö. (2014). Enerji Politikası. İçinde B. Akçay & İ. Göçmen, (Ed.), Avrupa Birliği tarihçe, teoriler, kurumlar ve politikalar. Ankara: Seçkin Yayınları.
39. Euronews. (2022, 2 Şubat). AB Komisyonu, nükleer enerji ve doğal gazı sürdürülebilir enerji yatırımı olarak sınıflandırıyor. Erişim adresi: https://tr.euronews.com/2022/02/02/ab-komisyonu-nukleer-enerji-ve-dogal-gaz-surdurulebilir-enerji-yat-r-m-olarak-s-n-fland-r-, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
40. Eurostat. (2022). Renewable energy statistics. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Renewable_energy_statistics#Share_of_renewable_energy_more_than_doubled_between_2004_and_2022, Erişim Tarihi: 29.03.2024.
41. Eurostat. (2022). EU overachieves 2020 renewable energy target. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/ddn-20220119-1, Erişim Tarihi: 19.09.2024.
42. Eurostat. (Nisan 2024). Greenhouse gas emission statistics - emission inventories. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Greenhouse_gas_emission_statistics_-_emission_inventories, Erişim Tarihi: 19.09.2024.
43. Eurostat. (Ağustos 2024). Electricity and heat statistics. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Electricity_and_heat_statistics#Production_of_electricity, Erişim Tarihi: 19.09.2024.
44. Eurostat. (2024). Shedding light on energy in Europe – 2024 edition. Erişim adresi: https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/energy-2024#eu-energy-production, Erişim Tarihi: 19.09.2024.
45. Farina, A. & Anctil, A. (2022). Material consumption and environmental ımpact of wind turbines in the USA and globally. Resources, Coservation & Recyling, 176, 1-13. Gayet. A. (2023). Belgium opposes construction of French offshore wind farm at its border. Euractive. Erişim adresi: thttps://www.euractiv.com/section/politics/news/belgium-remains-opposed-to-french-offshore-wind-farm-construction/ (Erişim Tarihi: 20.09.2024).
46. Gouardères, F. (2024). Just transition fund. Erişim adresi: https://www.europarl.europa.eu/factsheets/en/sheet/214/just-transition-fund, Erişim Tarihi: 17.09.2024.
47. Hafner, M. & Raimondi, Pier P. (2020). Priorities and Challenges of the EU Energy Transition: From the European Green Package to the New Green Deal, Russian Journal of Economics, 6, 374-389.
48. Homeyer, I. V., Oberthür, S. & Dupont, C. (2022). Implementing the European Green Deal during the evoloving energy crisis. Journal of Common Market Studies, 60, 125-136.
49. Independent Türkiye. (2023). Almanya'nın son üç nükleer santrali yarın kapanıyor. Erişim adresi: https://www.indyturk.com/node/624231/d%C3%BCnya/almanyan%C4%B1n-son-%C3%BC%C3%A7-n%C3%BCkleer-santrali-yar%C4%B1n-kapan%C4%B1yor, Erişim Tarihi: 30 Mart 2024.
50. International Energy Agency. (2021). The Role of critical world energy outlook special report minerals in clean energy transitions. Erişim adresi: https://www.iea.org/reports/the-role-of-critical-minerals-in-clean-energy-transitions, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
51. İktisadi Kalkınma Vakfı. (2022). AB taksonomisinde yeni dönem. Erişim adresi: https://bulten.ikv.org.tr/?ust_id=11381&id=11385, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
52. İstanbul Modern Metaller ve İhracatçılar Birliği, (2024). Enerji geçişinde kritik mineral ve metallerin önemi. Erişim adresi: https://immib.org.tr/tr/enerji-gecisinde-kritik-mineral-ve-metallerin-onemi, Erişim Tarihi: 29.03.2024.
53. Kemp-Benedict, E. (2018). Investing in a green transition, Ecological Economics, 153, 218-236.
54. Lafrance, C. & Wehrmann B. (2023). Lingering nuclear dissent between Paris and Berlin obstacle for EU renewables push. Clean Energy Wire. Erişim adresi: https://www.cleanenergywire.org/news/lingering-nuclear-dissent-between-paris-and-berlin-obstacle-eu-renewables-push, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
55. Masili, A. (2018, 16 July). The true carbon footprint of photovoltaic energy. One Only Naturel Energy. Erişim adresi: https://www.onlynaturalenergy.com/the-true-carbon-footprint-of-photovoltaic-energy/, Erişim Tarihi: 01.04.2024.
56. Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J., Behrens, W. W. (1972). The Limits to growth, New York: Potomac, Universe Books. Erişim Adresi: https://www.donellameadows.org/wp-content/userfiles/Limits-to-Growth-digital-scan-version.pdf
57. Official Journal of the European Union. (2022, 15 July). Commission Delegated Regulation (EU) 2022/1214. Erişim adresi: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_del/2022/1214/oj
58. Paris Anlaşması. (2015). Erişim adresi: https://iklim.gov.tr/db/turkce/dokumanlar/paris-anlasmasi-13-20220808231948.pdf
59. Paterson, M. (2013). Yeşil siyaset. (A. Aslan ve M. A. Ağcan, Çev.). İçinde A. Linklater (Ed.), Uluslararası ilişkiler teorileri. İstanbul: Küre Yayınları.
60. Payne, Richard J. (2013). Global Issues: Politics, economics, and culture. New Jersey: Pearson.
61. Pierre, B. (2023, 18 Haziran). EU has to come clean on costs of green transition. Reuters. Erişim adresi: https://www.reuters.com/breakingviews/eu-has-come-clean-costs-green-transition-2023-07-18/, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
62. Portakal, C., Tamcı, I., & Acar, S. (2024). Adil geçişi planlamak: yeşil dönüşümü adil kılmak için bir çerçeve önerisi. Ekonomi-Tek, 13(2), 160-182.
63. Siddi, M. (2020). The European Green Deal: Assessing ıts current state and future implementation. Finnish Institute of international affairs, working paper, 114. Erişim adresi: https://iris.unica.it/bitstream/11584/313484/1/WP114_European%20Green%20Deal.pdf, Erişim Tarihi: 30.03.2024. Straus, S.& Driscoll, B. (2019). International studies: Global forces, interactions, and tensions. Thousand Oaks, CA: Sage.
64. Türkiye Cumhuriyeti Dış İşleri Bakanlığı (t.y.). Çevre, iklim değişikliği ve suya dair sürdürülebilir kalkınma hedefleri. Erişim adresi: https://www.mfa.gov.tr/surdurulebilir-kalkinma.tr.mfa#:~:text=5%2D16%20Haziran%201972%20tarihleri,%C4%B0nsan%20%C3%87evresi%20Bildirisi%20kabul%20edilmi%C5%9Ftir, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
65. Tsoutsos, T., Frantzeskaki N. & Gekas V. (2005). Environmental impacts from the solar energy Technologies. Energy Policy, 33, 289-296.
66. UNEP. (2011). Towards a green economy: pathways to sustainable development and poverty eradication - A Synthesis for Policy Makers. Erişim adresi: www.unep.org/greeneconomy, Erişim Tarihi: 30.03.2024.
67. U.S. Departman of State. (2023). The United states joins multinational declaration to triple nuclear energy capacity by 2050 to support global climate and energy security goals. Erişim adresi: https://www.state.gov/the-united-states-joins-multinational-declaration-to-triple-nuclear-energy-capacity-by-2050-to-support-global-climate-and-energy-security-goals/, Erişim Tarihi: 31.03.2024.
68. WWF-Türkiye. (2013). Yenilenebilir enerjinin sürdürülebilirliği ve HES'ler. Erişim adresi: https://www.wwf.org.tr/?1801/surdurulebiliryasamicinsurdurulebilirhesler, Erişim Tarihi: 29.03.2024.