Analysing The Financial Performance Of The Companies In The Borsa Istanbul (BIST) Information Technology Index With The MABAC Method

Öz

The information technology (IT) sector plays a significant role in the economic development of countries and in enhancing the competitiveness of businesses. Therefore, accurately analyzing the performance of the IT sector, identifying its weaknesses and deficiencies, and improving its financial performance are key factors in boosting both the sector's and the national economy's overall performance. This study aims to evaluate the financial performance of IT companies listed on Borsa Istanbul (BIST) between 2019 and 2021. To achieve this goal, data from 22 IT companies listed on BIST were used, and 13 financial ratios were selected as criteria. These criteria were weighted using the Entropy method, and the performance of the companies was analyzed through the MABAC method. The analysis revealed that the company with the highest financial performance was Link Bilgisayar Sistemleri Yazılımı ve Donanımı Sanayi ve Ticaret A.Ş. (LINK), while the company with the lowest financial performance was Smart Dönüşüm Teknoloji A.Ş. (SMART)

Anahtar Kelimeler

• Financial Performance
• Multi-Criteria Decision Making
• MABAC
• IT Sector

Borsa İstanbul (Bist) Bilişim Endeksinde Yer Alan Şirketlerin Finansal Performansının Mabac Yöntemi İle Analizi

Öz

Bilişim sektörü, ülke ekonomilerinin gelişmesi ve işletmelerin rekabet gücü kazanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu nedenle, bilişim sektörünün performansının doğru bir şekilde analiz edilmesi, zayıf ve eksik yönlerinin tespit edilmesi, sektörün finansal performansının iyileştirilmesi ve dolayısıyla ülke ekonomisinin gelişmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada, 2019-2021 yılları arasında Borsa İstanbul'a kayıtlı bilişim sektöründeki şirketlerin finansal performansını incelemek amaçlanmıştır. Bu bağlamda, BİST'e kayıtlı 22 bilişim şirketine ait veriler üzerinden 13 finansal oran kriter olarak belirlenmiştir. Belirlenen bu kriterler, Entropi yöntemiyle ağırlıklandırılarak, MABAC yöntemiyle şirketlerin performans analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, en yüksek finansal performansı Link Bilgisayar Sistemleri Yazılımı ve Donanımı Sanayi ve Ticaret A.Ş. (LINK) elde ederken, en düşük finansal performansa sahip şirket ise Smart Dönüşüm Teknoloji A.Ş. (SMART) olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Finansal Performans
• Çok Kriterli Karar Verme
• MABAC
• Bilişim Sektörü

Kaynakça

1. Acuner, E. & Yerdelen, K. C. (2021). Türkiye turizm verilerinin CRITIC ve MABAC yöntemleriyle testi: 2005-2019. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(4), 2403-2424.
2. Akbulut, O. Y. (2020). Finansal performans ile pay senedi getirisi arasindaki ilişkinin bütünleşik CRITIC ve MABAC ÇKKV teknikleriyle ölçülmesi: Borsa İstanbul çimento sektörü firmalari üzerine ampirik bir uygulama. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (40), 471-488.
3. Akgınel, S. (2019). Çok kriterli karar verme teknikleriyle bilişim sektöründe performans değerlendirmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
4. Apan, M. & Öztel, A. (2020). Bütünleşik entropi-edas yöntemi ile nakit akım odaklı finansal performans analizi: BIST orman, kâğıt, basım endeksi’nde işlem gören firmaların 2011-2018 dönem verisinden kanıtlar. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22(1), 170-184.
5. Arslan, H. M., Durak, İ. & Özdemir, Y. (2021). Entropi-ARAS hibrit yöntemi ile bilişim işletmeleri için en uygun teknopark bölgesinin belirlenmesi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 17(3), 734-753.
6. Aydın, İ. (2012). Bilişim sektörü ve Türkiye’nin sektördeki potansiyeli. International Journal of New Trends in Arts, Sports and Science Education, 1(1).
7. Aydın, Ş. N., & Sevinç, A. (2024). CRITIC ve MABAC Yöntemleri İle Türkiye’de Yazılım Sektörünün Performans Analizi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 17(4), 295-308. https://doi.org/10.17671/gazibtd.1500545
8. Çanakçıoğlu, M. & Küçükönder, H. (2020). Entropi ve TOPSIS bütünleşik yaklaşımı ile BIST gıda ve içecek endeksindeki şirketlerin finansal performanslarının değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 200-217.

9. Çetin, Ö. O., & Karataş, M. (2024). BİST'te işlem gören otomotiv şirketlerinin kârlılıklarının LOPCOW ve MABAC yöntemleriyle analizi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(3), 1470-1496.
10. Çilek, A. (2022). Portfolio optimization with SD based MABAC MCDM techniques: an empirical application in BIST real estate investment sector. Trends in Business and Economics, 36(4), 374-386.
11. Gökdemir, T. (2023). COVID-19 Pandemi Dönemi BİST’te İşlem Gören Bankaların Finansal Performansının Farklı Kriter Ağırlıklandırma Yöntemleri İle Çok Kriterli Karar Analizi. Yayımlanmamış doktora tezi, Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
12. Huang, S., Chang, J., Leng, G., & Huang, Q. (2015). Integrated index for drought assessment based on variable fuzzy set theory: a case study in the Yellow River basin, China. Journal of Hydrology, 527, 608-618.
13. Kablan, A. & Altuk, V. E. (2021). Kamu denetçiliği kurumunun finansal performansının TOPSIS ve MABAC yöntemleri ile analizi. Ombudsman Akademik, 7(14), 95-114.
14. Karaman, R. (2009). İşletmelerde performans ölçümünün önemi ve modern bir performans ölçme aracı olarak balanced scorecard. Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16, 411-427
15. Karcıoğlu, R., & Yalçın, S. (2022). Sezgisel Bulanık TOPSİS Yöntemiyle Portföy Seçimi: Borsa İstanbul’da Bir Uygulama. The Journal of Accounting and Finance(94), 151-184. https://doi.org/10.25095/mufad.1037322
16. Liu, H.-C., You, J.-X. & Duan, C. Y. (2019). An integrated approach for failure mode and effect analysis under interval-valued intuitionistic fuzzy environment. International Journal of Production Economics, 207, 163-172.
17. Lukic, R. (2021). Application of MABAC method in evaluation of sector efficiency in Serbia. Review of International Comparative Management, 22 (3), 400-418.
18. Nurhidayat, D., & Tharmin, H. (2023). The impact of working capital management on financial performance, evidence from automotive & components industry. Journal of Economics, Finance and Management Studies, 6(2), 993-1004.
19. Pamucar, D. & Cirovic, G. (2015). The selection of transport and handling resources in logistics centers using Multi-Attributive Border Approximation area Comparison (MABAC). Expert Systems With Applications, 42(6), 3016-3028.
20. Shaverdi, M., Ramezani, I., Tahmasebi, R. & Rostamy, A. A. A. (2016). Combining fuzzy AHP and fuzzy TOPSIS with financial ratios to design a novel performance evaluation model. International Journal of Fuzzy Systems, 18(2), 248-262.
21. Shi, H., Liu, H. C., Li, P. & Xu, X. G. (2017). An integrated decision making approach for assessing healthcare waste treatment technologies from a multiple stakeholder. Waste management, 59, 508-517.
22. Sueyoshi, T. & Goto, M. (2013). A use of DEA–DA to measure importance of R and D expenditure in Japanese information technology industry. Decision Support Systems, 54(2), 941-952.
23. Sun R.X., Hu J.H., Zhou J.D. & Chen X.H. (2017) A hesitant fuzzy linguistic projection-based MABAC method for patients’ prioritization. Int J Fuzzy Syst 20:2144–2160.
24. Şahin, R. & Altun, F. (2020). Decision making with MABAC method under probabilistic single-valued neutrosophic hesitant fuzzy environment. Journal of Ambient Intelligence and Humanized Computing, 11, 4195-4212. Topal, B. (2024). Entropi ve AHP Ağırlıklı TOPSIS Yöntemiyle Firmaların Performans Sıralaması: BİSt’te Bir Uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 98-125. https://doi.org/10.16953/deusosbil.1380809 Ulutaş, A. (2019). Entropi ve MABAC yöntemleri ile personel seçimi. OPUS International Journal of Society Researches, 13(19), 1552-1573.
25. Yavuz, S., & Sönmez, A. R. (2023). Crıtıc-Mabac Ve Entropi-Mabac Yöntemleri İle Finansal Performans Değerlendirmesi: Bıst Kurumsal Yönetim Endeksi Üzerine Bir Araştırma. EKEV Akademi Dergisi(94), 278-300. https://doi.org/10.17753/sosekev.1215740.