Reklam Etkinliğinin Ölçümlenmesinde Geleneksel ve Nörobilimsel Yöntemler: Karşılaştırmalı Bir Literatür İncelemesi

Öz

Bu çalışma, tüketicilerin bir reklamı beğenip beğenmediklerini ve dikkatlerini çekip çekmediklerini ölçmek amacıyla kullanılan geleneksel yöntemlerle nöropazarlama yöntemlerini karşılaştırmaktadır. Geleneksel yöntemler, anketler, odak grupları ve hatırlama testleri gibi tekniklerle tüketici geri bildirimlerini doğrudan toplamaya odaklanırken, nöropazarlama yöntemleri, tüketicilerin bilinçdışı tepkilerini analiz etmek için nörobilimsel ölçümler kullanır. Geleneksel yöntemlerin maliyet açısından uygun olması ve kolay uygulanabilirliği avantaj sağlasa da yanlılık ve öznel değerlendirme gibi eksiklikleri bulunmaktadır. Nöropazarlama yöntemleri ise, daha objektif ve derinlemesine veri sağlayarak tüketicilerin reklamlara yönelik gerçek tepkilerini açığa çıkarmaktadır. Ancak, bu tekniklerin yüksek maliyeti ve uygulama zorlukları nedeniyle sınırlamaları vardır. Bu çalışmada, her iki yöntemin artı ve eksileri ele alınmakta; tüketici davranışını anlamada etkinliklerini karşılaştırmalı bir yaklaşımla değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• reklam
• reklam etkinliği
• nöropazarlama
• nörobilim

Traditional and Neuroscientific Methods in Measuring Advertising Effectiveness: A Comparative Literature Review

Öz

This study compares traditional methods and neuromarketing methods used to assess whether consumers like an advertisement and whether it captures their attention. Traditional methods focus on directly gathering consumer feedback through techniques such as surveys, focus groups, and recall tests, while neuromarketing methods utilize neuroscientific measurements to analyze consumers' subconscious responses. Although traditional methods offer advantages in terms of cost-effectiveness and ease of implementation, they have limitations, such as bias and subjective evaluations. Neuromarketing methods, on the other hand, provide more objective and in-depth data, revealing consumers' genuine reactions to advertisements. However, these techniques are limited by high costs and implementation challenges. This study examines the pros and cons of each approach and evaluates their effectiveness in understanding consumer behavior through a comparative approach.

Anahtar Kelimeler

• advertising
• advertising effectiveness
• neuromarketing
• neuroscience
• cognitive science

Kaynakça

1. Adalarasu, K., Begum, K. G., Priyan, M. V., Devendranath, C., & Sriram, G. V. (2025). Neuro-signaling techniques in advertisement endorsements: Unveiling consumer responses and behavioral trends. Journal of Retailing and Consumer Services, 84, 104175. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2024.104175
2. Ariely, D., & Berns, G. S. (2010). Neuromarketing: The hope and hype of neuroimaging in business. Nature Reviews Neuroscience, 11(4), 284-292. https://doi.org/10.1038/nrn2795
3. Ayar Şentürk, H., & Akkök, S. (2025). Traces of TOGG's social media ads in the brain: A neuromarketing study with EEG. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 68, 72-94. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2025-1474143
4. Burke, R. R., & Srull, T. K. (1988). Competitive interference and consumer memory for advertising. Journal of Consumer Research, 15(1), 55-68. https://doi.org/10.1086/209145
5. Casado-Aranda, L.-A., & Sánchez-Fernández, J. (2023). The application of neuromarketing tools in communication research: A comprehensive review of trends. Psychology & Marketing, 40(9), 1737-1756. https://doi.org/10.1002/mar.21832