Araştırma Makalesi

Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma

Cilt: 16 Sayı: 2 31 Mayıs 2025
PDF İndir
TR EN

Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma, hem ekonomik hem de psikolojik olarak seçilen vergi uyum faktörlerine yönelik benzer tutumlara sahip vergi mükelleflerini kümelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Gümüşhane ilinde faaliyet gösteren 303 vergi mükellefinden oluşan örneklemden elde edilen veriler Açıklayıcı Faktör Analizi ve K- Ortalamalar Kümeleme Analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar; ekonomik ve psikolojik faktörlerin vergi uyumunu açıklamada etkili olduğu yönündedir. Öte yandan kümeleme analizinden elde edilen bulgular, vergi mükelleflerinin homojen bir grup olmadığını ve vergi yükümlülüklerini yerine getirmek için çok farklı mekanizmalarla uyarıldıklarını göstermektedir. Bu bağlamda vergi uyumluluğunu artırmak isteyen vergi otoritelerinin mükellef davranışlarını analiz etmesi ve vergi ile ilgili politikalarda mükellef davranışlarının dikkate alınması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbelen, Z., Arlı, N. B., Leba, R. & Aydemir, M. (2021). Sosyal normlar ve dağıtım adaleti algısının vergi uyumu üzerindeki etkileri. International Journal of Social Inquiry, 14 (1), 1 – 25. https://doi.org/10.37093/ijsi.950440.
  2. Alexander, P. & Balavac - Orlic, M. (2022). Tax morale: Framing and fairness. Economic Systems, 46 (1), https://doi.org/10.1016/j.ecosys.2021.100936.
  3. Ali, M. M., Cecil, H. W. & Knoblett, J. A. (2001). The effects of tax rates and enforcement policies on taxpayer compliance: a study of self-employed taxpayers. Atlantic Economic Journal, 29, 186 – 202. https://doi.org/10.1007/BF02299137.
  4. Allingham, M. G. & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: a theoretical analysis. Journal of Public Economics,1 (3 – 4), 323 – 338. https://doi.org/10.1016/0047-2727(72)90010-2.
  5. Alm, J. & Torgler, B. (2006). Culture differences and tax morale in the United States and in Europe. Journal of Economic Psychology, 27 (2), 224 – 246. https://doi.org/10.1016/j.joep.2005.09.002.
  6. Alm, J., Sanchez, I. & De Juan, A. (1995). Economic and noneconomic factors in tax compliance. Kyklos, 48, 3 - 18. https://doi.org/10.1111/j.1467-6435.1995.tb02312.x.
  7. Arslan, C. B. (2020). Vergilemede açıklık ve basitlik ilkesi: Kurumlar Vergisi Kanunu’nun okunabilirlik düzeyine ilişkin bir inceleme. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13 (4), 687 - 695.
  8. Avcı, A. (2019). Faktör analizinin sf-36 yaşam kalitesi ölçeğine uygulaması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Van.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Maliyesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

13 Kasım 2024

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz Uğur, C. (2025). Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma. Gümüşhane University Journal of Social Sciences, 16(2), 695-708. https://izlik.org/JA25CD88HM
AMA
1.Yılmaz Uğur C. Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma. GUSBID. 2025;16(2):695-708. https://izlik.org/JA25CD88HM
Chicago
Yılmaz Uğur, Candan. 2025. “Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16 (2): 695-708. https://izlik.org/JA25CD88HM.
EndNote
Yılmaz Uğur C (01 Mayıs 2025) Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16 2 695–708.
IEEE
[1]C. Yılmaz Uğur, “Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma”, GUSBID, c. 16, sy 2, ss. 695–708, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25CD88HM
ISNAD
Yılmaz Uğur, Candan. “Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16/2 (01 Mayıs 2025): 695-708. https://izlik.org/JA25CD88HM.
JAMA
1.Yılmaz Uğur C. Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma. GUSBID. 2025;16:695–708.
MLA
Yılmaz Uğur, Candan. “Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences, c. 16, sy 2, Mayıs 2025, ss. 695-08, https://izlik.org/JA25CD88HM.
Vancouver
1.Candan Yılmaz Uğur. Vergiye Uyum Sürecinde Mükellef Tipolojisi: Gümüşhane Vergi Mükellefleri Üzerine Bir Araştırma. GUSBID [Internet]. 01 Mayıs 2025;16(2):695-708. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25CD88HM