Dijital Evrende Toplumsal Cinsiyetin Değişen Kodları: Daire Youtube Programı Örneği

Öz

Bu çalışma, dijital platformların toplumsal cinsiyet normlarını nasıl dönüştürdüğünü, YouTube'da yayımlanan "Daire" programı örneği üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Dijitalleşmenin getirdiği yenilikçi iletişim olanakları aracılığıyla toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl yeniden şekillendiği ve bu süreçte ortaya çıkan demokratik, kadını güçlendiren söylemlerin etkileri ele alınmıştır. Geleneksel medya, çoğunlukla toplumsal normları pekiştiren bir işlev üstlenmiştir. Buna karşılık, dijital platformlar farklı ve daha eşitlikçi söylemler geliştirebilme kapasitesine sahiptir. Bu araştırma, dijital içeriklerin bu potansiyeli nasıl açığa çıkardığını ve cinsiyet rollerinin evriminde nasıl bir rol oynadığını anlamaya odaklanmaktadır. Çalışmanın temel amacı, YouTube gibi sosyal medya araçlarında üretilen içeriklerde, toplumsal cinsiyete ilişkin verilerin toplumsal anlamlarını ortaya koymak, YouTube içeriklerinin toplumsal cinsiyet eşitliği söylemlerine ilişkin nasıl bir model ortaya koyduğunu analiz etmek ve bu içeriklerin eşitlikçi bir söylem oluşturma potansiyelini belirli göstergeler aracılığıyla incelemektir. Bu bağlamda "Daire" programı, geleneksel ataerkil cinsiyet rollerini sorgulayan ve yeniden tanımlayan bir örnek olarak seçilmiştir. Çözümleme “Daire programı toplumsal cinsiyet kodlarını hangi spesifik bağlamda yeniden inşa ediyor?”, “Hangi toplumsal normlar sorgulanıyor ve nasıl bir dönüşüm sağlıyor?” şeklinde iki temel araştırma sorusu çerçevesi üzerine yapılandırılmıştır. Araştırmada nitel veri toplama yöntemlerinden söylem analizi kullanılmıştır. Söylem analizi, "Daire" programının içeriğinde yer alan cinsiyet temsillerini ve bu temsillerin izleyici tarafından ne şekilde alımlandığını anlamak amacıyla seçilmiştir. Programın en popüler beş bölümü, örneklem olarak belirlenmiştir. Bu seçim, içeriklerin geniş bir izleyici kitlesine ulaşarak anlam üretme potansiyeline vurgu yapmaktadır. Bulgular, "Daire" programının ev içi cinsiyet rollerini eşitlikçi bir şekilde yeniden yorumladığını göstermektedir. Kadın ve erkek karakterlerin, ev içi sorumlulukları paylaşma biçimleri ve estetik tercihlerde ortak karar alması gibi unsurlar, geleneksel patriarkal kalıpların dışına çıkıldığını göstermektedir. İzleyicilerin yorumları da, bu yeni cinsiyet söylemlerinin kabul gördüğünü ve desteklendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma, dijital platformların toplumsal cinsiyet eşitliğine olumlu katkılar sağladığını ve kadınların toplumsal rollerinde güçlenmelerine olanak tanıdığını vurgulamaktadır. Gelecekteki çalışmalar, bu tür dijital içeriklerin uzun vadeli etkilerini inceleyerek, dijital medyanın toplumsal dönüşümdeki rolünü daha kapsamlı bir şekilde ele alabilir.

Anahtar Kelimeler

• Dijitalleşme
• Siberfeminizm
• Toplumsal Cinsiyet Rolleri
• Mekan Tasarımı
• Kullanıcı Yorumları.

Changing Codes of Gender in the Digital Platforms: The Case of "Daire" YouTube Program

Öz

This study examines how digital platforms transform gender norms through the example of the program "Daire" broadcasted on YouTube. The effects of how gender roles are reshaped through the advanced communication opportunities offered by digitalization and the democratic, women-empowering discourses that emerge in this process are taken into account. Traditional media has undertaken a function that strengthens many social norms. In contrast, digital platforms have the ability to develop different and more liberal expressions. This research focuses on understanding how this potential of digital content emerges and what role it plays in the evolution of gender roles. The main purpose of the study is to reveal the social meanings of gender-related data in the content produced on social media tools such as YouTube, to analyze how YouTube content presents a model regarding gender equality discourses, and to examine the potential of these contents to create an egalitarian discourse through certain indicators. In this context, the program "Daire" has been selected as an example that questions and reconsiders traditional patriarchal gender roles. The analysis focuses on the frameworks of the two basic research frameworks in the figure: "In what specific way does the program restructure gender codes?" and "Which social norms are questioned and how does it transform?". The qualitative data collection method, descriptive analysis, was used in the research. The discourse analysis was selected to examine the gender representations in the content of "Daire" and how these representations are received by the audience. The five most popular episodes of the program were determined as their rates. This selection emphasizes the potential of the content to reach a wide audience and produce meaning. The findings show that "Daire" reinterprets domestic gender roles in a libertarian way. Elements such as the sharing of domestic responsibilities by female and male characters and joint decision-making in aesthetic preferences fundamentally reveal traditional patriarchal patterns. Viewers' examinations reveal that these new gender discourses are accepted and supported. The research emphasizes that digital platforms make positive contributions to gender equality and provide opportunities for women to become stronger in their social roles. Future studies can examine such digital content in the long term and address the role of digital media in social transformation more comprehensively.

Anahtar Kelimeler

• Digitalization
• Cyberfeminism
• Gender Roles
• İnterior Design
• User Comments.

Kaynakça

1. Barker, C., & Galasinski, D. (2001). Cultural studies and discourse analysis: A dialogue on language and identity. Sage.
2. Birleşmiş Milletler. (2021). Gender equality in digitalization. Regional Hub Regional Bureau for Europe and the CIS, Istanbul Regional Hub.
3. Bozok, N. (2019). Herkesle ve kimsesiz, türler arasında ve kökensiz siborg: Donna Haraway’in düşüncesinde feminist bir beden politikasının imkânları. ViraVerita E-Journal: Interdisciplinary Encounters, 9, 128–148.
4. Braidotti, R. (2009). Feminist post-postmodernizmin eleştirel bir kartografyası. Cogito: Feminizm Dergisi, 58, 227– 244.
5. Butler, J. (2016). Cinsiyet belası: Feminizm ve kimliğin altüst oluşu (İ. B. Dönmez, Çev.). Metis Yayınları.
6. Chambers, A. (2018, August 13). There’s a reason Siri, Alexa and AI are imagined as female—Sexism. The Conversation. https://theconversation.com/theres-a-reason-sirialexa-and-ai-are-imagined-as-female-sexism- 96430.
7. Cornwall, A., & Rivas, A. M. (2015). From “gender equality” and “women’s empowerment” to global justice: Reclaiming a transformative agenda for gender and development. Third World Quarterly, 36(2), 396–415. https://doi.org/10.1080/01436597.2015.1013341
8. Erkuş, A. (2013). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci. Seçkin Yayıncılık.

9. European Institute for Gender Equality. (2020). Gender pay gap in ICT and platform work. https://eige.europa.eu/publications-resources/toolkits-guides/gender-equality-index-2020-report/gender-pay- gap-ict-and-platform-work
10. Haraway, D. J. (1991). Simians, cyborgs, and women: The reinvention of nature. Routledge.
11. Haraway, D. J. (2009). Başka yer (G. Pusar, Çev.). Metis Yayınevi.
12. Knappe, H., & Lang, S. (2014). Between whisper and voice: Online women's movement outreach in the UK and Germany. European Journal of Women's Studies, 21(4), 361–381. https://doi.org/10.1177/1350506814542519
13. Lefebvre, H. (1991). The production of space (D. Nicholson-Smith, Çev.). Blackwell.
14. Lupton, D. (2015). The digital cyborg assemblage: Haraway’s cyborg theory and the new digital health technologies. In F. Collyer (Ed.), The handbook of social theory for the sociology of health and medicine (pp. 567–581). Palgrave Macmillan.
15. Marcuse, H. (2008). Estetik boyut: Marksist estetiğin eleştirisi (A. Bülbül, Çev.). İdea Yayınları.
16. Morley, D., & Robins, K. (1997). Kimlik mekânları (E. Zeybekoğlu, Çev.). Ayrıntı Yayınları. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2018). Bridging the digital gender divide. https://www.oecd.org/digital/bridging-the-digital-gender-divide.pdf
17. Popaa, D., & Gavriliub, D. (2014). Gender representations and digital media. The 6th International Conference Edu World 2014: Education Facing Contemporary World Issues, 7th-9th November 2014.
18. Rani, U., Castel-Branco, R., Satija, S., & Nayar, M. (2022). Women, work, and the digital economy. Gender & Development, 30(3), 421–435. https://doi.org/10.1080/13552074.2022.2151729
19. Sadowski, H. (2016). Digital intimacies: Doing digital media differently. Linköping University Electronic Press.
20. Sözen, E. (1999). Söylem. Paradigma.
21. Sutko, D. M. (2020). Theorizing femininity in artificial intelligence: A framework for undoing technology’s gender troubles. Cultural Studies, 34(4), 567–592. https://doi.org/10.1080/09502386.2019.1671469
22. Taylor, C. M. (2018). Racial technological bias and the white, feminine voice of AI VAs. Communication and Critical/Cultural Studies, 18(1), 19–36. https://doi.org/10.1080/14791420.2020.1820059
23. Turkle, S. (1997). Life on the screen: Identity in the age of the Internet. Simon & Schuster. Verveer, M. ve Di Meco, L. (2021). Gendered disinformation, democracy and the need for a new digital social contract. Council on Foreign Relations.
24. https://www.youtube.com/watch?v=6-H674NDzLM
25. https://www.youtube.com/watch?v=B3J2LCYgZnA
26. https://www.youtube.com/watch?v=4sdrM6XPDrc
27. https://www.youtube.com/watch?v=khMON7k5kWk
28. https://www.youtube.com/watch?v=y1cfSFU8Hss.