EN
TR
Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar
Öz
Doğrudan yabancı yatırımların (FDI) çevre kalitesi üzerindeki etkisi, son yıllarda çevre ekonomisi literatüründe artan bir ilgiyle ele alınmaktadır. Bu kapsamda, Kirlilik Cenneti Hipotezi, FDI’nın gelişmekte olan ülkelerde çevresel bozulmaya yol açabileceğini savunmaktadır. Hipoteze göre, gelişmiş ülkelerdeki sıkı çevre politikaları ve yüksek uyum maliyetlerinden kaçınmak isteyen firmalar, daha esnek çevre düzenlemelerine sahip ülkelere yönelmektedir. Bu bağlamda, çalışma Türkiye’de 1989-2022 dönemi için söz konusu hipotezin geçerliliğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ampirik analizde Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, uzun dönemde FDI’daki artışın EF üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Uzun dönem tahminlerinde ARDL ile FMOLS, DOLS ve CCR yöntemleri tutarlı ve benzer sonuçlar vermiştir. Bu sonuçlar, Türkiye özelinde kirlilik cenneti hipotezinin geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Politik olarak, çevre dostu FDI girişlerini teşvik eden düzenlemelerin hayata geçirilmesi, sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından önem arz etmektedir. Ayrıca, çevre standartlarını düşürmeden uluslararası yatırımları çekebilecek yapısal dönüşümlerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbasi, M. A., Nosheen, M., & Rahman, H. U. (2023). An approach to the pollution haven and pollution halo hypotheses in asian countries. Environ. Sci. Pollut. Res. 30, 49270-49289.
- Achuo, E., & Ojong, N. (2025). Foreign direct ınvestment, economic growth and environmental quality in africa: revisiting the pollution haven and environmental kuznets curve hypotheses. Journal of Economic Studies, 52(4), 673-691.
- Antweiler, W., Copeland, B. R., & Taylor, M. S. (2001). Is free trade good for the environment? American Economic Review, 91(4), 877–908. Apergis, N., Pinar, M., & Unlu, E. (2023). HOw do foreign direct ınvestment flows affect carbon emissions in brıcs countries? revisiting the pollution haven hypothesis using bilateral fdı flows from oecd to brıcs countries. Environ. Sci. Pollut. Res., 30, 14680-14692.
- Balsalobre-Lorente, D., Gokmenoglu, K. K., Taspinar, N., & Cantos-Cantos, J. M. (2019). An approach to the pollution haven and pollution halo hypotheses in MINT countries. Environmental Science and Pollution Research, 26, 23010-23026.
- Bulut, U., Ucler, G., & Inglesi-Lotz, R. (2021). Does the pollution haven hypothesis prevail in Turkey? Empirical evidence from nonlinear smooth transition models. Environmental Science and Pollution Research, 28, 38563-38572.
- Cole, M. A., & Elliott, R. J. R. (2005). FDI and the capital intensity of "dirty" sectors: a missing piece of the pollution haven puzzle. Review of Development Economics, 9(4), 530–548.
- Destek, M. A., Yıldırım, M., & Manga, M. (2024). High-income developing countries as pollution havens: can financial development and environmental regulations make a difference?. Journal of Cleaner Production, 436, 140479.
- Dickey, D. A., & Fuller, A. W. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. econometrica, 49(4), 1057-1072.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevre Ekonomisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
7 Şubat 2025
Kabul Tarihi
23 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 16 Sayı: 3
APA
Atılgan, D., & Dallı, T. (2025). Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar. Gümüşhane University Journal of Social Sciences, 16(3), 1082-1095. https://doi.org/10.36362/gumus.1634985
AMA
1.Atılgan D, Dallı T. Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar. GUSBID. 2025;16(3):1082-1095. doi:10.36362/gumus.1634985
Chicago
Atılgan, Dilek, ve Tuğçe Dallı. 2025. “Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16 (3): 1082-95. https://doi.org/10.36362/gumus.1634985.
EndNote
Atılgan D, Dallı T (01 Eylül 2025) Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16 3 1082–1095.
IEEE
[1]D. Atılgan ve T. Dallı, “Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar”, GUSBID, c. 16, sy 3, ss. 1082–1095, Eyl. 2025, doi: 10.36362/gumus.1634985.
ISNAD
Atılgan, Dilek - Dallı, Tuğçe. “Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 16/3 (01 Eylül 2025): 1082-1095. https://doi.org/10.36362/gumus.1634985.
JAMA
1.Atılgan D, Dallı T. Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar. GUSBID. 2025;16:1082–1095.
MLA
Atılgan, Dilek, ve Tuğçe Dallı. “Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences, c. 16, sy 3, Eylül 2025, ss. 1082-95, doi:10.36362/gumus.1634985.
Vancouver
1.Dilek Atılgan, Tuğçe Dallı. Türkiye’de Kirlilik Cenneti Hipotezi Geçerli Mi? Ekolojik Ayak İzinden Kanıtlar. GUSBID. 01 Eylül 2025;16(3):1082-95. doi:10.36362/gumus.1634985
