Araştırma Makalesi

Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı

Cilt: 17 Sayı: 1 30 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı

Öz

Bu çalışma, 1996-2023 dönemini kapsayan panel veri kullanarak Avrupa (32 ülke), Asya-Pasifik (9 ülke) ve Amerika (9 ülke) için enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Analizde, toplam enerji tüketimi (totec) ve toplam petrol tüketimi (oil) bağımsız değişkenler olarak belirlenirken, kontrol değişkenleri ihracat (exp) ve gayri safi sabit sermaye oluşumu (gfc) kontrol değişkenleri olarak dahil edilmiştir. Kişi başına düşen reel GSYİH (gdp) bağımlı değişken olarak kullanılmıştır. Kesitsel bağımlılık için test edildikten sonra, değişkenlerin durağanlık özellikleri Pesaran CIPS testi kullanılarak incelenmiştir. Tahmin edilen modeller için, değişen varyans ve otokorelasyon sorunları ele alınmıştır; parametre tahminleri, sabit etkili modeller için Driscoll-Kraay yöntemi ve rastgele etkili modeller için Panel Düzeltilmiş Standart Hatalar (PCSE) yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Bulgular hem toplam enerji hem de petrol tüketiminin Avrupa ve Asya-Pasifik ülkelerinde ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Amerikan ülkelerinde, toplam enerji tüketimi büyüme için istatistiksel olarak anlamlı değildir, ancak petrol tüketiminin anlamlı ve pozitif yönde etkisi vardır. Ayrıca, her üç bölgede de ihracat ve brüt sabit sermaye oluşumu ekonomik büyümeyi önemli ölçüde desteklemektedir. Sonuçlar enerji-büyüme hipotezleri bağlamında değerlendirilmiş ve enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerinde bölgesel olarak farklı etkiler gösterdiğini, enerji politikalarının büyüme hedefleriyle uyumlu hale getirilmesinin gerekliliğini vurgular.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akarca, A. T., & Long, T. V. (1980). On the relationship between energy and GNP: A reexamination. Journal of Energy and Development, 5(2), 326–331.
  2. Apergis, N., & Payne, J. E. (2009). Energy consumption and economic growth in Central America: evidence from a panel cointegration and error correction model. Energy economics, 31(2), 211-216.
  3. Appiah, M. O. (2018). Investigating the multivariate Granger causality between energy consumption, economic growth and CO2 emissions in Ghana. Energy Policy, 112, 198-208.
  4. Azam, M., Khan, A. Q., Bakhtyar, B., & Emirullah, C. (2015). The causal relationship between energy consumption and economic growth in the ASEAN-5 countries. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 47, 732-745.
  5. Azubuike, N. C., Ikiensikimama, S. S., & Osokogwu, U. Modelling the impact of total energy consumption on economic growth and carbon emissions in sub-saharan africa. Available at SSRN 5234134.
  6. Beck, N., & Katz, J. N. (1995). What to do (and not to do) with time-series cross-section data. American Political Science Review, 89(3), 634-647.
  7. Belke, A., Dobnik, F & Dreger, C. (2011). Energy consumption and economic growth: New insights into the cointegration relationship. Energy Economics, 33(5), pp. 782-789.
  8. Bhargava, A., Franzini, L., & Narendranathan, W. (1982). Serial correlation and the fixed effects model. The Review of Economic Studies, 49(4), 533-549.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler, Karşılaştırmalı Ekonomik Sistemler, Panel Veri Analizi , Büyüme, Kalkınma Ekonomisi - Makro

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

11 Haziran 2025

Kabul Tarihi

26 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Büyükkör, Y. (2026). Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı. Gümüşhane University Journal of Social Sciences, 17(1), 155-170. https://izlik.org/JA26RR89EM
AMA
1.Büyükkör Y. Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı. GUSBID. 2026;17(1):155-170. https://izlik.org/JA26RR89EM
Chicago
Büyükkör, Yasin. 2026. “Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 17 (1): 155-70. https://izlik.org/JA26RR89EM.
EndNote
Büyükkör Y (01 Ocak 2026) Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 17 1 155–170.
IEEE
[1]Y. Büyükkör, “Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı”, GUSBID, c. 17, sy 1, ss. 155–170, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26RR89EM
ISNAD
Büyükkör, Yasin. “Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences 17/1 (01 Ocak 2026): 155-170. https://izlik.org/JA26RR89EM.
JAMA
1.Büyükkör Y. Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı. GUSBID. 2026;17:155–170.
MLA
Büyükkör, Yasin. “Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı”. Gümüşhane University Journal of Social Sciences, c. 17, sy 1, Ocak 2026, ss. 155-70, https://izlik.org/JA26RR89EM.
Vancouver
1.Yasin Büyükkör. Avrupa, Asya-Pasifik ve Amerika Ülkelerinde Enerji ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Yaklaşımı. GUSBID [Internet]. 01 Ocak 2026;17(1):155-70. Erişim adresi: https://izlik.org/JA26RR89EM