Muğla Menteşe’de Çalışan Motokuryeler Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma

Öz

Günümüz şartlarında hizmet sektörü müşteri memnuniyeti temelli çalışma prensibiyle işlemektedir. Müşteri memnuniyetini oluşturan faktörlerin başında alınan hizmet ve ürünün kalitesi ve bunlara ulaşma süresi oldukça önemlidir. Dakiklik, hızlı ve güvenli teslimat gibi kimi faktörler hizmet sektörünün bazı alanlarında dikkat edilen faktörlerdendir. Müşterilerin özellikle gündelik ihtiyaçlarını gidermede önemli olan bu faktörler motokuryelik gibi bir çalışma alanın da gittikçe yaygınlaşmasını getirmiştir. Bu çalışmada Muğla’nın Menteşe ilçesinde teslimat sektöründe çalışan motokuryelerin çalışma koşulları ve karşılaştıkları sorunlar nitel araştırma tekniklerinden hareketle ele alınmıştır. Çalışmada kartopu örneklem kullanılmış ve kırk beş gönüllü katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu özelinde derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Tematik analiz verileri katılımlı gözlemlerden elde edilen saha notları ile yorumlanmıştır. Çalışmada elde edilen en önemli bulgu, motokuryeliğin, işe alımda gerekli ehliyete sahip olma dışında önemli bir kriterinin olmaması ve kısa sürede bol kazanç elde etme olanağı ile genç ve bekar erkeklerin yoğunlaştığı bir alan haline geldiğidir.

Anahtar Kelimeler

• Teslimat sektörü
• motokuryelik
• gig ekonomi

Destekleyen Kurum

Herhangi bir destek bulunmamaktadır.

Etik Beyan

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ SOSYAL VE BEŞERİ BİLİMLER ARAŞTIRMALARI ETİK KURULU - 3 KARARI ile Muğla Menteşe de Çalışan Moto-Kuryeler Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma adlı çalışmam için Protokol No : 250023 Karar No : 32 sayı ve 26.02.2025 tarihinde etik onayı alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmaya gönüllü olarak katılan tüm motokuryelere ve çalışmanın gerçekleşmesine katkıda bulunan Umut Uluçay ve Akif Öztürk'e teşekkür ederim.

A Sociological Study on Motorcycle Couriers Working in Muğla Menteşe

Öz

In today's conditions, the service sector operates based on a customer satisfaction-oriented working principle. Among the key factors that determine customer satisfaction are the quality of the service and product received, as well as the speed of access to them. Factors such as punctuality, fast and safe delivery are particularly emphasized in certain areas of the service industry. These factors, which are especially important in meeting customers' daily needs, have contributed to the growing prevalence of motorcycle courier work. This study explores the working conditions and challenges faced by motorcycle couriers employed in the delivery sector in the Menteşe district of Muğla, using qualitative research techniques. A snowball sampling method was employed, and in-depth interviews were conducted with forty-five voluntary participants using a semi-structured interview form. Thematic analysis was conducted and interpreted through field notes obtained from participatory observations. The most significant finding of the study is that motorcycle courier work has become a field predominantly occupied by young, single men, due to the lack of strict employment criteria beyond having the required driver’s license, and the opportunity to earn substantial income in a short period of time.

Anahtar Kelimeler

• Delivery sector
• motorcycle couriering
• gig economy

Kaynakça

1. Alam, M. K. (2021). A systematic qualitative case study: questions, data collection, NVivo analysis and saturation. Qualitative Research in Organizations and Management: An International Journal, 16(1), 1- 31. doi:doi/10.1108/QROM-09-2019-1825
2. Bahçecioğlu, E. H. (2022). Yemeksepeti.com portalında hızla ilgili yapılan puanlama ve yorumların analizi: motokuryelerin yaptığı trafik kazaları açısından bir değerlendirme. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (e-gifder). 10(1). 209-241. doi: 10.19145/e-gifder.1011450.
3. Başpınar A. (2022). Motosikletli kuryelerin covıd-19 pandemisi döneminde iş sağlığı güvenliği koşulları ve iş güvencesizliği düzeyi. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Halk Sağlığı Uzmanlık Tezi.
4. Belek, İ. (2018). Esnek üretim derin sömürü. 3. Baskı. İstanbul: NK Yayınları.
5. Byun, J.H. Park, M.H. & Jeong, B.Y. (2020). Effects of age and violations on occupational accidents among motorcyclists performing food delivery. work. 65(1). 53-61. doi: 10.3233/WOR-193057.
6. Çiğdem, S. (2022). Motivation of freelance employees in the gig economy in Turkey. Ege Academic Review. 22(4). 502-520. doi: 10.21121/eab.933203.
7. Çoban, F., Durdu, D., Oktay, M., Şeker, K. (2021). Evde kalamayanlar: Genel bir değerlendirme. Versus Alternatif Araştırmalar Dergisi, https://uni-versus.org/dergi/01/02.pdf.