Araştırma Makalesi

Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması

Cilt: 12 Sayı: 4 15 Ekim 2022
PDF İndir
TR EN

Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması

Öz

Sürekli mıknatıslı senkron motorlar güç elektroniğindeki teknolojik gelişmelerle birlikte bazı üstün özellikleri sebebiyle kullanımı gittikçe yaygınlaşan bir motor türüdür. Bu motorların sıfır hızda bile maksimum moment üretebilmeleri, bakım maliyetlerinin düşük, güç/ağırlık oranının yüksek olması kullanımını artırmıştır. Bu çalışmada vektör kontrol yöntemlerinden doğrudan moment kontrol yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem motorun çalışmasına bağlı olarak sıcaklık artışı sonucunda meydana gelen stator sargı direncinin değişimi göz önünde bulundurularak incelenmiş ve gerilim kaynaklı gerilim kontrollü bir everici devresi kullanılarak sürekli mıknatıslı senkron motora uygulanmıştır. Motorun modellenmesi d-q modeli ile yapılmış ve benzetim çalışmasında bu model kullanılmıştır. Motorun doğrudan moment kontrolünü gerçekleştirmek için motora uygulanan akım ve gerilim bilgileri kullanılarak moment ve akı hesaplamaları yapılmıştır. Elde edilen akı ve moment hataları histerezis karşılaştırıcıya giriş olarak uygulanmıştır. Evirici kontrolünde kullanılan darbe genişlik modülasyon yöntemindeki anahtarlama stratejileri histerezis çıkıştan elde edilen veriler kullanılarak sürekli mıknatıslı senkron motorun moment ve hız kontrolünü gerçekleştirmiştir. Sargı direncinin sıcaklıkla değişimi, motorun farklı hız ve moment kontrolü üzerindeki etkisi diğer tüm motor parametreleri sabit tutularak incelenmiştir. Benzetim çalışmaları ile stator sargı direncinin motorun hız ve moment kontrolü üzerindeki etkisi gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Doğrudan moment kontrolü, Hız kontrolü, Modelleme, Sargı direncinin etkisi, Sürekli mıknatıslı senkron motor

Kaynakça

  1. Akyol, I. E., & Soylemez, M. T. (2017). Position sensorless field oriented control of IPMSM under parameter Uncertainties. IFAC-PapersOnLine, 50(1), 14501-14506.
  2. Araz, H. K., & Yilmaz, M. (2020). Design procedure and implementation of a high-efficiency PMSM with reduced magnet-mass and torque-ripple for electric vehicles. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 35(2), 1089-1109.
  3. Asker, M. E. (2009). Sürekli mıknatıslı senkron motorlara vektör ve doğrudan moment kontrol yöntemlerinin uygulanması. [Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü].
  4. Baneira F., Asiminoaei L., Doval-Gandoy J., Delpino H., Yepes A. G., & Godbersen J. (2019). Estimation method of stator winding resistance for ınduction motor drives based on dc-signal ınjection suitable for low ınertia. IEEE Transactions on Power Electronics, 34(6), 5646-5654. https://doi: 10.1109/TPEL.2018.2869412
  5. Bilgin O., & Kazan F. A. (2008). Sabit mıknatıslı senkron motorun alan yönlendirmeli kontrolü ve simülasyonu. 2008 Elektrik - Elektronik Ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu (ELECO) (pp. 1-5), Bursa.
  6. Cao, B., Grainger, B. M., Wang, X., Zou, Y., Reed, G. F., & Mao, Z. H. (2020). Direct torque model predictive control of a five-phase permanent magnet synchronous motor. IEEE Transactions on Power Electronics, 36(2), 2346-2360. https://doi: 10.1109/TPEL.2020.3011312
  7. Çelik, H. (2012). Sabit mıknatıslı senkron motorun DSP tabanlı doğrudan moment kontrolü. [Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü].
  8. Çelik, H., & KÜRÜM, H. (2013). Sabit mıknatıslı senkron motorun alan yönlendirmeli kontrolü. Engineering Sciences, 8(1), 67-85. https://doi:10.12739/nwsaes.v8i1.5000066828
  9. Çiftçi, A., & Dursun, M. (2017). Değişken hızlı rüzgâr türbinlerinde kullanılan sürekli mıknatıslı senkron generatörün maksimum güç izleme algoritması ile vektör kontrolü. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5(2), 356-369.
  10. Dalcalı, A., & Ocak C. (2018). Farklı mıknatıs malzemelerinin yüzey mıknatıslı doğrudan tahrikli sabit mıknatıslı senkron motor performansına etkisi. Journal Of Awareness, 3(5), 217-224.

Kaynak Göster

APA
Bozkurt, E., & Polat, M. (2022). Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(4), 1102-1119. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1053544
AMA
1.Bozkurt E, Polat M. Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;12(4):1102-1119. doi:10.17714/gumusfenbil.1053544
Chicago
Bozkurt, Ebubekir, ve Mehmet Polat. 2022. “Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 (4): 1102-19. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1053544.
EndNote
Bozkurt E, Polat M (01 Ekim 2022) Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 4 1102–1119.
IEEE
[1]E. Bozkurt ve M. Polat, “Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması”, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 4, ss. 1102–1119, Eki. 2022, doi: 10.17714/gumusfenbil.1053544.
ISNAD
Bozkurt, Ebubekir - Polat, Mehmet. “Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12/4 (01 Ekim 2022): 1102-1119. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1053544.
JAMA
1.Bozkurt E, Polat M. Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2022;12:1102–1119.
MLA
Bozkurt, Ebubekir, ve Mehmet Polat. “Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 4, Ekim 2022, ss. 1102-19, doi:10.17714/gumusfenbil.1053544.
Vancouver
1.Ebubekir Bozkurt, Mehmet Polat. Doğrudan moment kontrolüne stator direncinin etkisinin incelenmesi ve sürekli mıknatıslı senkron motora uygulaması. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Ekim 2022;12(4):1102-19. doi:10.17714/gumusfenbil.1053544