Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi

Kıvanç Peker

doi:10.17714/gumusfenbil.1324399

EN TR

An Experimental determination of activity concentrations (238U, 232Th, 40K, and 137Cs) in Brazil nut and Turkish hazelnut sold in the United Kingdom

Öz

The aim of this study was to determine activity concentrations of Naturally Occuring Radioactive Materials (NORM) products and artificial radioisotopes in foods, and Brazil nut and Turkish hazelnut were selected from food products to be examined. The activity concentrations of 238U, 232Th, 40K, and 137Cs radioisotopes in Brazil nut and Turkish hazelnut products purchased from 4 different brands operating in the UK were determined by a high purity germanium detector (HPGe) that performs gamma-ray counting. Ethically; all brands were encoded as A, B, C, and D. Activity concentrations of 238U and 232Th in Brazil nut samples were found to lie in the range of 33.9 ± 0.4 ↔ 35.5 ± 0.4 Bq/kg and 19.0 ± 0.3 ↔ 31.3 ± 0.4 Bq/kg, respectively, whereas the activity concentrations of 238U and 232Th in Turkish hazelnut samples were below minimum detectable activity (MDA) values. In all samples, the most dominant sources of radioactivity were 40K in range of 220.0 ± 3.4 ↔ 242.0 ± 3.4 Bq/kg, and very low activity concentrations of 137Cs were detected only in Turkish hazelnut samples purchased from D and A brands as 1.1 ± 0.2 and 1.8 ± 0.1 Bq/kg, respectively.

Anahtar Kelimeler

Brazil nut, HPGe, NORM, Radioactivity, Turkish hazelnut

Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, gıdalarda bulunan Doğal Olarak Oluşan Radyoaktif Materyaller (NORM) ürünleri ve yapay radyoizotoplara ait aktivite konsantrasyonlarının belirlenmesidir ve incelenmek üzere gıda ürünlerinden Brezilya fındığı ile Türk fındığı seçilmiştir. Birleşik Krallık’ta faaliyet gösteren 4 farklı markadan satın alınan Brezilya fındığı ve Türk fındığı ürünlerindeki 238U, 232Th, 40K ve 137Cs radyoizotoplarının aktivite konsantrasyonları, gama-ışınlarının sayımını gerçekleştiren yüksek saflıktaki germanyum dedektörü (HPGe) ile belirlendi. Etik olarak, tüm markalar A, B, C ve D olarak kodlandı. Brezilya fındığı numunelerindeki 238U ve 232Th aktivite konsantrasyonları sırasıyla 33.9 ± 0.4 ↔ 35.5 ± 0.4 Bq/kg ve 19.0 ± 0.3 ↔ 31.3 ± 0.4 Bq/kg aralıklarında iken, Türk fındığı numunelerindeki 238U ve 232Th aktivite konsantrasyonları tespit edilebilen en düşük aktivitenin (MDA) altında kalmıştır. Tüm numuneler içinde, en baskın radyoaktivite kaynağı ise 220.0 ± 3.4 ↔ 242.0 ± 3.4 Bq/kg aktivite aralığındaki 40K olup, sadece D ve A markalarından satın alınan Türk fındığı numunelerinde sırasıyla 1.1 ± 0.2 ve 1.8 ± 0.1 Bq/kg aktivitelerine sahip 137Cs tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Brezilya fındığı, HPGe, NORM, Radyoaktivite, Türk fındığı

Kaynakça

Alazemi, N., Bajoga, A., Bradley, D., Regan, P., & Shams, H. (2016). Soil radioactivity levels, radiological maps and risk assessment for the State of Kuwait. Chemosphere, 154, 55-62. https://doi.org/10.1016/j.chemosphere.2016.03.057
Armelin, M. J. (2016). Activity levels of gamma-emitters in Brazil nuts. Brazilian Journal of Radiation Sciences, 4(1). https://doi.org/10.15392/bjrs.v4i1.200
Bajoga, A., Alazemi, N., Regan, P., & Bradley, D. (2015). Radioactive investigation of NORM samples from southern Kuwait soil using high-resolution gamma-ray spectroscopy. Radiation Physics and Chemistry, 116, 305-311. https://doi.org/10.1016/j.radphyschem.2015.01.041
Celik, N., Cevik, U., Celik, A., & Koz, B. (2009). Natural and artificial radioactivity measurements in eastern Black Sea region of Turkey. Journal of Hazardous Materials, 162(1), 146-153. https://doi.org/10.1016/j.jhazmat.2008.05.017
Cevik, U., Celik, N., Celik, A., Damla, N., & Coskuncelebi, K. (2009). Radioactivity and heavy metal levels in hazelnut growing in the eastern Black Sea region of Turkey. Food and Chemical Toxicology, 47(9), 2351-2355. https://doi.org/10.1016/j.fct.2009.06.029
Garcez, R. W., Lopes, J. M., Filgueiras, R. A., & Silva, A. X. (2019). Study of K-40, Ra-226, Ra-228 and Ra-224 activity concentrations in some seasoning and nuts obtained in Rio de Janeiro city, Brazil. Food Science and Technology, 39(1), 120-126. https://doi.org/10.1590/fst.27717
Grdovic, S., Vitorovic, G., Mitrovic, B., Andric, V., Petrujkic, B., & Obradovic, M. (2010). Natural and anthropogenic radioactivity of feedstuffs, mosses and soil in the Belgrade environment, Serbia. Archives of Biological Sciences, 62(2), 301-307. https://doi.org/10.2298/abs1002301g
Gurgen, A., Yıldız, S., Cevik, U. & Celik, A. (2019). Radionuclide activity concentrations of agaricus bisporus and pleurotus ostreatus mushrooms cultivated in different commercial companies. Journal of International Environmental Application and Science, 14(1), 13-20. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/691869
Kathren, R. L. (1998). NORM sources and their origins. Applied Radiation and Isotopes, 49(3), 149-168. https://doi.org/10.1016/s0969-8043(97)00237-6
Kaya, S., Karabidak, S., & Cevik, U. (2015). Gümüşhane ili çevresinde toplanan toprak ve karayosunu örneklerinde doğal (226Ra, 232th ve 40k) ve yapay (137Cs) radyoaktivite konsantrasyonlarının belirlenmesi Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(1), 24. https://doi.org/10.17714/gufbed.2015.05.002

Kaygusuz, K., & Avci, A. C. (2021). Nuclear power in Turkey for low carbon economy and energy security: a socioeconomic analysis. Journal of Engineering Research and Applied Science, 10(2), 1881-1889. http://www.journaleras.com/index.php/jeras/article/view/266/233
Kluczkovski, A. M., Martins, M., Mundim, S. M., Simoes, R. H., Nascimento, K. S., Marinho, H. A. & Kluczkovski Junior, A., (2015). Properties of brazil nuts: A review. African Journal of Biotechnology. 14(8), 642- 648. https://doi.org/10.5897/AJB2014.14184
Kurnaz, A., Kucukomeroglu, B., Keser, R., Okumusoglu, N. T., Korkmaz, F., Karahan, G. & Cevik, U. (2007). Determination of radioactivity levels and hazards of soil and sediment samples in Fırtına Valley (Rize, Turkey). Applied Radiation and Isotopes. 65, 1281-1289. https://doi.org/10.1016/j.apradiso.2007.06.001
Kurnaz, A., Kucukomeroglu, B., Damla, N., & Cevik, U. (2011a). Radiological maps for Trabzon, Turkey. Journal of Environmental Radioactivity, 102(4), 393-399. https://doi.org/10.1016/j.jenvrad.2011.02.009
Kurnaz, A., Küçükömeroğlu, B., Çevik, U., & Çelebi, N. (2011b). Radon level and indoor gamma doses in dwellings of Trabzon, Turkey. Applied Radiation and Isotopes, 69(10), 1554-1559. https://doi.org/10.1016/j.apradiso.2011.06.016
MacIntosh, A., Dafforn, K., Penrose, B., Chariton, A., & Cresswell, T. (2021). Ecotoxicological effects of decommissioning offshore petroleum infrastructure: A systematic review. Critical Reviews in Environmental Science and Technology, 52(18), 3283-3321. https://doi.org/10.1080/10643389.2021.1917949
Malain, D., Regan, P., Bradley, D., Matthews, M., Santawamaitre, T., & Al-Sulaiti, H. (2010). Measurements of NORM in beach sand samples along the Andaman coast of Thailand after the 2004 tsunami. Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section A: Accelerators, Spectrometers, Detectors and Associated Equipment, 619(1-3), 441-445. https://doi.org/10.1016/j.nima.2009.11.047
Malain, D., Regan, P., Bradley, D., Matthews, M., Al-Sulaiti, H., & Santawamaitre, T. (2012). An evaluation of the natural radioactivity in Andaman beach sand samples of Thailand after the 2004 tsunami. Applied Radiation and Isotopes, 70(8), 1467-1474. https://doi.org/10.1016/j.apradiso.2012.04.017
O'Brien, R., & Cooper, M. (1998). Technologically enhanced naturally occurring radioactive material (NORM): pathway analysis and radiological impact. Applied Radiation and Isotopes, 49(3), 227-239. https://doi.org/10.1016/s0969-8043(97)00244-3
Peker, K. (2019). Energy utilization and policies in Turkey. Journal of Engineering Research and Applied Science. 8(1), 1033-1040. Erişim adresi: http://www.journaleras.com/index.php/jeras/article/view/150
Santawamaitre, T., Malain, D., Al-Sulaiti, H., Bradley, D., Matthews, M., & Regan, P. (2014). Determination of 238U, 232Th and 40K activity concentrations in riverbank soil along the Chao Phraya river basin in Thailand. Journal of Environmental Radioactivity, 138, 80-86. https://doi.org/10.1016/j.jenvrad.2014.07.017
Tarımsal Ekonomi Ve Politika Geliştirme Enstitüsü (2022). Ürün Raporu FINDIK. Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/2022%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/F%C4%B1nd%C4%B1k%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu%202022-365%20TEPGE.pdf
The Observatory of Economic Complexity (2022, April 15). Brazil nuts, fresh or dried https://oec.world/en/profile/hs/brazil-nuts-fresh-or-dried#:~:text=Brazil%20nuts%2C%20fresh%20or%20dried%20are%20the%20world's%203217th%20most,and%20Netherlands%20(%2420.3M)
United Nations Scientific Committee on The Effects of Atomic Radiation (UNSCEAR) (2000). Sources and effects of ionizing radiation 2000 report, Volume I. https://doi.org/10.18356/49c437f9-en

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Radyasyon ve Madde

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kıvanç Peker ^*
0000-0002-7794-7804
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

7 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

13 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1324399

IZ

https://izlik.org/JA93SD52RW

APA

Peker, K. (2024). Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 14(1), 187-196. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1324399

AMA

1.Peker K. Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2024;14(1):187-196. doi:10.17714/gumusfenbil.1324399

Chicago

Peker, Kıvanç. 2024. “Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 14 (1): 187-96. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1324399.

EndNote

Peker K (01 Mart 2024) Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 14 1 187–196.

IEEE

[1]K. Peker, “Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi”, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, ss. 187–196, Mar. 2024, doi: 10.17714/gumusfenbil.1324399.

ISNAD

Peker, Kıvanç. “Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 14/1 (01 Mart 2024): 187-196. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1324399.

JAMA

1.Peker K. Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2024;14:187–196.

MLA

Peker, Kıvanç. “Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, Mart 2024, ss. 187-96, doi:10.17714/gumusfenbil.1324399.

Vancouver

1.Kıvanç Peker. Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2024;14(1):187-96. doi:10.17714/gumusfenbil.1324399

Cited By

Assessment of Natural Radioactivity and Heavy Metal Accumulation in Selected Edible Fruit Nuts from Lagos and Ogun State Markets, Nigeria

Nigerian Journal of Theoretical and Environmental Physics

https://doi.org/10.62292/njtep.v3i2.2025.93

Radioactivity content of dried nuts consumed in Kütahya, Turkey

International Journal of Radiation Research

https://doi.org/10.66224/ijrr.24.1.40

e-ISSN: 2146-538X Yayın Modeli: Sürekli Yayın Atıf Dizinleri: TR Dizin , SCOPUS

An Experimental determination of activity concentrations (238U, 232Th, 40K, and 137Cs) in Brazil nut and Turkish hazelnut sold in the United Kingdom

Öz

Anahtar Kelimeler

Birleşik Krallık’ta satışı gerçekleştirilen Brezilya fındığı ve Türk fındıklarındaki aktivite konsantrasyonlarının (238U, 232Th, 40K ve 137Cs) deneysel olarak belirlenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Assessment of Natural Radioactivity and Heavy Metal Accumulation in Selected Edible Fruit Nuts from Lagos and Ogun State Markets, Nigeria

Radioactivity content of dried nuts consumed in Kütahya, Turkey