Araştırma Makalesi

Derin öğrenme tabanlı yaklaşımlarla akciğer röntgen görüntüleri üzerinden COVID-19 ve bakteri kaynaklı zatürrenin otomatik teşhisi

Cilt: 14 Sayı: 4 15 Aralık 2024
PDF İndir
EN TR

Derin öğrenme tabanlı yaklaşımlarla akciğer röntgen görüntüleri üzerinden COVID-19 ve bakteri kaynaklı zatürrenin otomatik teşhisi

Öz

COVID-19 tüm dünyada yüksek ölüm oranına neden olan virüs kaynaklı bir hastalıktır. Virüsle enfekte olan hastalar kuru öksürük, nefes darlığı, ateş ve diğer semptomların yanı sıra belirgin radyografik görsel özelliklere sahiptir. Bununla birlikte benzer semptomları içeren bir başka hastalık ise zatürredir. COVID-19 ve zatürrenin doğru teşhisi, hekimlerin hastalara uygun tedavilerle müdahale etmesine yardımcı olmak için büyük önem taşımaktadır. Ters Transkripsiyon - Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PCR) testi, COVID-19 teşhisi için rutin olarak kullanılmasına rağmen maliyetli, zaman alıcı ve yanlış sonuçlara eğilimlidir. Bu nedenle teşhis için düşük maliyetli, hızlı ve başarılı sonuç veren tıbbi görüntüleme tabanlı bilgisayar destekli çalışmalar önemli bir alternatiftir. Bu çalışmada, COVID-19 hastaları, bakteri kaynaklı zatürre hastaları ve sağlıklı bireylerin akciğer röntgen görüntüleri üzerinden otomatik olarak teşhis edilmesini amaçlayan derin öğrenme tabanlı üç farklı yaklaşım önerilmiştir. İlk yaklaşımda öğrenme aktarımı, ikinci yaklaşımda öznitelik çıkarımı ve üçüncü yaklaşımda ise öznitelik seçimi yöntemi uygulanmıştır. Önceden eğitilmiş evrişimli derin sinir ağları Vgg19, ResNet50 ve DenseNet201 öğrenme aktarımı ve öznitelik çıkarımı amacıyla kullanılmıştır. Öznitelik çıkarımı ve öznitelik seçimi yaklaşımında sınıflandırıcı olarak Destek Vektör Makinesi tercih edilmiştir. Çalışmada Kaggle tarafından erişime sunulan ve herkese açık üç farklı akciğer röntgen görüntüsü veri tabanından elde edilen her bir sınıfa ait 1500 adet olmak üzere toplamda 4500 adet röntgen görüntüsü kullanılmıştır. Öğrenme aktarımı yaklaşımında ResNet50 ile %99.2, öznitelik çıkarımı yaklaşımında DenseNet201 ile %98.7, öznitelik seçimi yaklaşımında ise ResNet50 ile %98.3 doğruluk elde edilmiştir. Bunun yanı sıra önerilen öznitelik seçimi yaklaşımı sayesinde sınıflandırma doğruluğunda belirgin bir düşüş yaşanmadan sınıflandırma hızı yaklaşık beş kat artmıştır.

Anahtar Kelimeler

Derin öğrenme , COVID-19 , Zatürre

Kaynakça

  1. AbdElhamid, A.A., AbdElhalim, E., Mohamed, M.A., & Khalifa, F. (2022). Multi-classification of chest x-rays for Covid-19 diagnosis using deep learning algorithms. Applied Sciences, 12(4):2080. https://doi.org/10.3390/app12042080
  2. Abiyev, R. H., & Ismail, A. (2021). Covid-19 and pneumonia diagnosis in x-ray images using convolutional neural networks. Mathematical Problems in Engineering, 2021, 14 pages. https://doi.org/10.1155/2021/3281135
  3. Agchung. (2023, December 21). https://github.com/agchung
  4. Aggarwal, S., Gupta, S., Alhudhaif, A., Koundal, D., Gupta, R., & Polat, K. (2022). Automated Covid-19 detection in chest X-ray images using fine-tuned deep learning architectures. Expert Systems, 39(3), https://doi.org/10.1111/exsy.12749
  5. Apostolopoulos, I. D., & Mpesiana, T. A. (2020). Covid-19: automatic detection from X-ray images utilizing transfer learning with convolutional neural networks. Physical and Engineering Sciences in Medicine, 43(2), 635–640. https://doi.org/10.1007/s13246-020-00865-4
  6. Azimi-Pour, M., Eskandari-Naddaf, H., & Pakzad, A. (2020). Linear and non-linear SVM prediction for fresh properties and compressive strength of high volume fly ash self-compacting concrete. Construction and Building Materials, vol 230. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2019.117021
  7. Chen, C. W., Tsai, Y. H., Chang, F.R., & Lin, W.C. (2020). Ensemble feature selection in medical datasets: Combining filter, wrapper, and embedded feature selection results. Expert Systems, 37(5). https://doi.org/10.1111/exsy.12553
  8. Chest X-ray (Covid-19 & Pneumonia). (2023, December 21). https://www.kaggle.com/prashant268/chest-xray-covid19-pneumonia
  9. Chest X-Ray Images (Pneumonia). (2023, December 21). https://www.kaggle.com/datasets/paultimothymooney/chest-xray-pneumonia
  10. Chowdhury, M., Rahman, T., Khandakar, A., Mazhar, R., Kadir, M., Mahbub, Z., Islam, K., Khan, M. S., Iqbal, A., Al-Emadi, N., Reaz, M.B.I., & Islam, M. (2020). Can AI help in screening viral and Covid-19 pneumonia?. IEEE Access. 8. 132665 -132676. doi: 10.1109/ACCESS.2020.3010287

Kaynak Göster

APA
Nasip, Ö. F. (2024). Derin öğrenme tabanlı yaklaşımlarla akciğer röntgen görüntüleri üzerinden COVID-19 ve bakteri kaynaklı zatürrenin otomatik teşhisi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 14(4), 1161-1176. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1487192