Araştırma Makalesi

Standart penetrasyon ve presiyometre deneylerine göre yüzeysel temellerde taşıma gücü değerlerinin karşılaştırılması

Cilt: 15 Sayı: 1 15 Mart 2025
PDF İndir
TR EN

Standart penetrasyon ve presiyometre deneylerine göre yüzeysel temellerde taşıma gücü değerlerinin karşılaştırılması

Öz

Yapıların temelleri, yapının ağırlığını ve diğer yükleri taşıyacak şekilde tasarlanmalıdır. Temel tasarımı için, zeminlerin taşıma gücü bilinmesi gerekir. Zeminlerin taşıma gücü: zeminlerin, üzerine etkiyen yüklerden dolayı oturma sınırları içerisinde kalarak kayma göçmesi olmadan zemine aktarabileceği maksimum gerilme olarak tanımlanır. Zeminlerin taşıma gücü, yapıların güvenli bir şekilde inşa edilmesi için kritik bir öneme sahiptir. Standart Penetrasyon Testi (SPT) ve Presiyometre Testi (PMT), zeminlerin taşıma gücünü belirlemek için kullanılan saha deneyleridir. Her iki yöntem de benzer amaçlara hizmet ederken, uygulama şekilleri ve sağladıkları veriler açısından farklılıklar göstermektedir. Bu iki test, zemin mühendisliğinde önemli bilgiler sunmakla birlikte, doğru yorumlama ve kullanım açısından dikkat edilmesi gereken önemli detaylar içermektedir. Bu araştırma makalesi, yüzeysel temellerin taşıma kapasitesini belirlemek için Standart Penetrasyon Testi (SPT) ve Presiyometre Testi (PMT) yöntemlerinin etkinliğini karşılaştırmaktadır. GEO5 Geoteknik Tasarım Programı kullanılarak, farklı zemin koşullarında ve aynı yük altında yapılan SPT ve PMT deney verileri analiz edilmiştir. Analizler, PMT yönteminin SPT'ye göre anlamlı derecede daha yüksek taşıma kapasitesi değerleri verdiğini göstermiştir. Sonuç olarak, daha güvenilir bir temel tasarımı için SPT ve PMT verilerinin birlikte değerlendirilmesi önerilmektedir. Çalışma, Halkalı-Kapıkule Demiryolu Hattı projesinden alınan verilerle desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

GEO5 , Presiyometre , Standart penetrasyon , Taşıma gücü , Yüzeysel temel

Kaynakça

  1. Ağan, C. (2014) Silt Biriminde (Kastamonu, Türkiye) Yapılan Menard Presiyometre, Standart Penetrasyon ve Laboratuvar Deney Sonuçları Arasındaki İlişkilerin Araştırılması. İMO Teknik Dergisi, 25(122), 6679-6698.
  2. Bekdemir, T. & Toprak, B. (2023). Taşıma gücü düşük farklı zeminlerde cpt değerlerine göre yüzeysel temel tasarımı. Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi. 15(3), 270-288. DOI:10.29137/umagd.1370297.
  3. Birand, A. (2006). Sığ (yüzeysel) temeller. Teknik Yayınevi.
  4. Bowles, J., E. (1996). Foundation analysis and design. New York, The McGraw-Hill Companies, Inc.
  5. Clarke, B., G. (1995). Pressuremeters in Geotechnical Design. Chapman&Hall, Boundary Row.
  6. Coduto, Donald P. (2001). Temel tasarımı ilkeler ve uygulamalar (M. Mollamahmutoğlu, K. Kayabalı, Çeviri). Gazi Kitabevi.
  7. Dağlı, E. (2013). Sayısal ve Analitik Yöntemler ile Kohezyonsuz Zeminlerin Taşıma Gücü Hesabı. [Yüksek Lisans Tezi, Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü]. Das, B., M. (1999). Shallow foundations bearing capacity and settlements. CRC Press.
  8. Erol, O., A. & Çekinmez, Z. (2014). Geoteknik mühendisliğinde saha deneyleri. Yüksel Proje Yayınları.
  9. Federal Highway Administration. (2002b). Revised forecast and benefit-cost analysis of the San Francisco Bay Area state highway project. U.S. Department of Transportation.
  10. Kanıt, R., (2003). Temel İnşaatı. Gazi Kitabevi.

Kaynak Göster

APA
Kankan, Z., & Toprak, B. (2025). Standart penetrasyon ve presiyometre deneylerine göre yüzeysel temellerde taşıma gücü değerlerinin karşılaştırılması. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 15(1), 122-139. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1579367