Araştırma Makalesi

Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri

Cilt: 16 Sayı: 2 29 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri

Öz

Özellikle COVİD-19 pandemisi sonrası tek kullanımlık yüz maske atıklarının artışı ciddi oranda çevresel sorunlara yol açtı. Bu çalışma doğrudan kesme kutusu testleriyle zeminlerde yüz maskelerinin takviye malzemesi olarak yeniden kullanım potansiyelini araştırmaktadır. Ayrıca belirli açılarda kullanılan maske literatürde yeterince aydınlatılamayan geosentetiklerin farklı yönelimlerini aydınlatmayı amaçlamaktadır. Üç katlı atık yüz maskesinin dış katmanı, 60 X 60 mm kareler halinde zemin numunesinin ortasına merkezden yatayla farklı açılarda (0°, 5°, 10°, 15°, 20° ve 25°) yerleştirilmiştir. Testler, %60 ve %80 rölatif sıkılıkta hazırlanan kötü derecelenmiş kum (SP) zeminlerde gerçekleştirilmiştir. Bulgular hem rölatif sıkılığın hem de atık maske açısının zemin mukavemetini önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Özellikle, kullanılan atık maskenin eğimli yerleştirilmesi zemin-atık maske etkileşimini harekete geçirmede eğimin etkisini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, atık maske malzemeleri zemin iyileştirmesinde sürdürülebilir geosentetikler olarak yeniden değerlendirilebilir. Bu yaklaşım, pandemi süreciyle beraber daha da artan atıkların geri dönüştürülmesi ve yeniden kullanılması açısından çevre dostu bir çözüm sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Atık yüz maskesi, Kayma dayanımı, Kesme kutusu, Takviye yönelimi, Zemin güçlendirme

Etik Beyan

Bu makalenin yazarları, bu çalışmada kullanılan materyal ve yöntemlerin etik kurul izni ve / veya yasal-özel izin gerektirmediğini beyan etmektedir.

Kaynakça

  1. Abdelkader, B., Ahmed, A., Mostéfa, B., & Isam, S. (2016). Laboratory study of geotextiles performance on reinforced sandy soil. Journal of Earth Science, 27(6), 1060–1070. https://doi.org/10.1007/s12583-015-0621-0
  2. Abdi, M. R., & Safdari Seh Gonbad, M. (2018). Studying the effect of roughness on soil–geotextile interaction in direct shear test. Journal of Engineering Geology, 12(5), 1–30. https://doi.org/10.18869/acadpub.jeg.12.5.1
  3. Agrawal, B. J. (2011). Geotextile: Its application to civil engineering overview. National Conference on Recent Trends in Engineering & Technology, 13–14 May 2011, B.V.M. Engineering College, V. V. Nagar, Gujarat, India (ss. 1–6).
  4. Aksoy, H. S., Taher, N., & Awlla, H. (2021). Shear strength parameters of sand-tire chips mixtures. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 11(3), 713-720. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.865490
  5. Anicetus, H., Manyele, S., Saria, J., Habtu, M., Saguti, G., Yoti, Z., & Machugu, M. (2022). Improper disposal of waste water and masks during COVID-19, and the associated increased cycle of infection to human health in developing countries: A case study of Tanzania. Journal of Environmental Protection, 13, 842–855. https://doi.org/10.4236/jep.2022.1311053
  6. Aragaw, T. A., & Mekonnen, B. A. (2021). Current plastics pollution threats due to COVID-19 and its possible mitigation techniques: A waste-to-energy conversion via pyrolysis. Environmental Systems Research, 10(1), 8. https://doi.org/10.1186/s40068-020-00217-x
  7. ASTM. (2023). ASTM D854: Standard test methods for specific gravity of soil solids by the water displacement method. ASTM International. West Conshohocken, PA.
  8. ASTM International. (2016). ASTM D4253: Standard test methods for maximum index density and unit weight of soils using a vibratory table. ASTM International. West Conshohocken, PA, USA.
  9. ASTM International. (2016). ASTM D4254: Standard test methods for minimum index density and unit weight of soils and calculation of relative density. ASTM International. West Conshohocken, PA, USA.
  10. ASTM International. (2017). ASTM D6913/D6913M-17: Standard test methods for particle-size distribution (gradation) of soils using sieve analysis. ASTM International. West Conshohocken, PA.

Kaynak Göster

APA
Genç, M. İ., Zaimoğlu, A. Ş., & Tuğal, A. (2026). Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 16(2), 416-431. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1827392
AMA
1.Genç Mİ, Zaimoğlu AŞ, Tuğal A. Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2026;16(2):416-431. doi:10.17714/gumusfenbil.1827392
Chicago
Genç, Muhammet İkbal, Ahmet Şahin Zaimoğlu, ve Alperen Tuğal. 2026. “Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 16 (2): 416-31. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1827392.
EndNote
Genç Mİ, Zaimoğlu AŞ, Tuğal A (01 Nisan 2026) Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 16 2 416–431.
IEEE
[1]M. İ. Genç, A. Ş. Zaimoğlu, ve A. Tuğal, “Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri”, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 2, ss. 416–431, Nis. 2026, doi: 10.17714/gumusfenbil.1827392.
ISNAD
Genç, Muhammet İkbal - Zaimoğlu, Ahmet Şahin - Tuğal, Alperen. “Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 16/2 (01 Nisan 2026): 416-431. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1827392.
JAMA
1.Genç Mİ, Zaimoğlu AŞ, Tuğal A. Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2026;16:416–431.
MLA
Genç, Muhammet İkbal, vd. “Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 16, sy 2, Nisan 2026, ss. 416-31, doi:10.17714/gumusfenbil.1827392.
Vancouver
1.Muhammet İkbal Genç, Ahmet Şahin Zaimoğlu, Alperen Tuğal. Farklı açılarda yerleştirilen atık maskelerin ayrık daneli zeminlerin kayma mukavemeti üzerindeki etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Nisan 2026;16(2):416-31. doi:10.17714/gumusfenbil.1827392