İş Güvenliğinde Bulanık Promethee Yöntemiyle Hata Türleri ve Etkilerinin Analizi: Bir İnşaat Firmasında Uygulama
Öz
Hata türleri ve etkileri analizi (HTEA) imalat ve hizmet sistemlerindeki potansiyel hataları elimine etmek, tanımlamak için yaygın olarak kullanılan bir risk değerlendirme yöntemidir. Geleneksel HTEA’da olasılık (O), şiddet (S) ve saptanabilirlik (D) gibi risk faktörleri skorlarının çarpımıyla elde edilen risk öncelik puanı kullanılarak hata türlerinin risk öncelikleri belirlenir. Ancak, kesin değerlerin kullanıldığı risk öncelik puanı yönteminde bazı eksiklikler olduğu için eleştirilmiştir. Bu çalışmada; O,S ve D risk faktörlerine ait ağırlıkları değerlendirmek için üçgensel bulanık sayılarla ifade edilen dilsel değişkenler kullanılmıştır. En ciddi hata türlerinin seçiminde, önceden teşhis edilen hata türlerinin risk önceliklerini belirlemek için bulanık B-PROMETHEE yöntemi önerilmiştir. Önerilen yöntemin bulanık ortamda uygulamasını göstermek için örnek bir çalışma sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Bulanık PROMETHEE,Hata türleri ve etkileri analizi,Risk değerlendirme
Kaynakça
- Bowles, J. B., ve Pelaez, C. E., 1995. Fuzzy logic prioritization of failures in a system failure mode, effects and criticality analysis. Reliability Engineering & System Safety, 50, 203–213.
- Chang, K. H., Chang, Y. C, ve Tsai, I. T., 2013. Enhancing FMEA assessment by integrating grey relational analysis and the decision making trial and evaluation laboratory approach. Eng. Fail. Anal., 31, 211-224.
- Chang, K. H., Liaw, C.-S., Chang, T.-Y., Chang, Y.-C., 2013. FMEA-based DEMATEL apportionment approach. Chung Cheng Ling Hsueh Pao/Journal of Chung Cheng Institute of Technology, 42, 41-58.
- Chang, D.S., Sun, K.L.P., 2009. Applying DEA to enhance assessment capability of FMEA. International Journal of Quality & Reliability Management, 26, 629–643.
- Ford Motor Company, 1988. Potential failure mode and effects analysis (FMEA) reference manual.
- Goumas, M., Lygerou, V.,2000. An extension of the PROMETHEE method for decision making in fuzzy environment: Ranking of alternative energy exploitation projects. European Journal of Operational Research, 123, 606-613.
- Kutlu, A. C., & Ekmekcioğlu, M., 2012. Fuzzy failure modes and effects analysis by using fuzzy TOPSIS-based fuzzy AHP. Expert Systems with Applications, 39, 61–67.
- Liu H.C., Liu L., Liu N., Mao L. X., 2012. Risk evaluation in failure mode and effects analysis with extended VIKOR method under fuzzy environmen. Expert Systems with Applications, 38, 12926–12934.
- Liu H. C., You J. X., Shan M. M., Shao L. N., 2015. Failure mode and effects analysis using intuitionistic fuzzy hybrid TOPSIS approach. Methodologies And Application Soft Computing, 19, 1085-1098.
- Özfirat, P. M., 2014. Bulanık önceliklendirme metodu ve hata türü ve etkileri analizini birleştiren yeni bir risk analizi yöntemi. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 29, 755-768.