Şanlıurfa İlinde Koyunculuk İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Durumu: Siverek İlçesi Örneği

Bu çalışmanın amacı Şanlıurfa İli koyunculuk işletmelerinin demografik özelliklerini ve koyunculuk faaliyeti ile ilgili sorunlarını belirleyerek bu sorunların çözümüne ve daha karlı bir faaliyet sürdürebilmelerine olanak sağlayacak önerilerde bulunmaktır. Bu amaçla Basit Tesadüfi Örnekleme Yöntemiyle belirlenen ve Şanlıurfa İli Siverek İlçesinde bulunan 127 adet koyunculuk işletmesi ile anket yapılmıştır. Anketlerden elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonunda işletmecilerin ortalama yaşı 48 ve hayvancılık tecrübesi 29 yıl olarak belirlenmiştir. Her işletmede Erkek İş Birimi (EİB) cinsinden ortalama nüfus 5.39 ve işletmecilerin % 15.7 sinin okuryazarlığı olmayıp % 74.8’i ilkokul seviyesinde eğitime sahiptir. İşletmecilerin % 36.2 sinin koyunculuk faaliyeti dışında ortalama 23937 TL yıllık işletme dışı tarımsal gelirleri bulunmaktadır. İşletmelerde ortalama 39.6 da lık alanda 2.43 adet parselde buğday, arpa ve mercimek üretimi yapılmaktadır. İşletmelerin dönem sonunda ortalama 62875 TL değerinde 125 adet koyunu ve 43500 TL değerinde 125 adet kuzusu bulunmaktadır. Tamamı herhangi bir tarımsal örgüte üye olmayan işletmecilerin % 52.7 sinin dönem sonunda ortalama 5701 TL ve 7 ay vadeli borcu bulunmakta olup borç kaynağı akraba ve komşulardır. Üreticilerin % 85 i koyunculuktan elde ettiği ürünleri aracılar vasıtası ile pazarlamaktadır. Koyunculuğu olumsuz yönde etkileyen faktörlerden önemlileri yem fiyatlarının yüksek olması, hayvanların içme suyu temini zorluğu ve yem bitkileri üretiminde karşılaşılan sorunlardır. Bölgede koyunculuğun geliştirilmesi için koyunculuk işletmelerinin yem bitkileri üretimi teşvik edilerek köy içi ve meralarda su sorunu çözümlenmelidir. 

The aim of this study were to give suggestions for solving the problems and sustaining more profitable breeding by determining demographic characteristics and the sheep related problems of sheep breeding farms in Sanlıurfa province. With this aim, a questionnaire study on 127 sheep farms in Siverek district determined by a simple random sampling was conducted. As a result of evaluating the data obtained from the questionnaire study, average age (48) and experience (29 years) of the farmers were determined. In each farm, average population (5.39) in male work unit, as well as 15.7 (%) illiterate and 74.8 (%) primary school levels of the farmers were found. In 36.2 (%) of them, there was an income of 23937 TL from other agricultural activities expect for sheep breeding. At the farms, wheat, barley and lentil were produced at 39.6 da and 2.4 parcels averagely. At the end of period, there were average 125 heads sheep having the value of 62875 TL and 125 heads lambs having the value of 43500 TL. All of them were nonmember farmers to any agricultural organization and 52.7 (%) of them had 5701 TL dept at seven month time loan. The sources of their loans were relatives and neighbors. 85 (%) of the producers were marketing the obtained products by means of middlemen. The factors negatively affecting sheep breeding were high feed prices, lack of animal’s drinking water and the problems encountered in producing forage crops. In conclusion, water problem should be solved in village pastures by promoting forage crops of sheep breeding farms for developing sheep breeding in the region.