Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Suşehri (Sivas) Heyelan Duyarlılık Analizi
Öz
17 Mart 2005 tarihinde meydana gelen can ve mal kayıplarına yol açan Kuzulu (Koyulhisar) heyelanı Kuzey Anadolu Fay Zonuna (KAFZ) yakın bir bölgede meydana gelmiştir. KAFZ aktif bir fay zonudur ve bölgedeki heyelanları tetiktediği düşünülmektedir. Bu etkinin araştırılması ve heyelan zararlarını en aza indirmek amacıyla; heyelan olayının önceden tahmini veya olasılığa dayalı yöntemlerle heyelana duyarlı alanların belirlenmesi gerekmektedir. Bu amaçla ilk olarak inceleme alanına ait Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Heyelan envanter verileri, hava fotoğrafları ve arazi çalışmaları kullanılarak heyelan envanter haritası üretilmiştir. Bu heyelanların %65’i analizde ve %35’i doğrulamada kullanmak üzere rastgele olarak iki gruba ayrılmıştır. Arazi çalışmaları sonucu heyelan oluşumunda etkili olduğu düşünülen, litoloji, topoğrafik yükseklik, yamaç eğim değeri, yamaç eğim yönü, akarsuya yakınlık, yola yakınlık ve faya yakınlık parametreleri duyarlılık analizinde kullanılmıştır. Analizde iki değişkenli istatistiksel yöntem altyapısı esasına dayandırılmış Frekans Oranı yöntemi kullanılarak, KAFZ’na yakın Sivas ili Suşehri ilçesinin heyelan duyarlılık haritası oluşturulmuştur. Duyarlılık haritası, çok az duyarlıdan çok yüksek duyarlılık sınıfına olmak koşuluyla beş değişik bölgeye ayırt edilmiştir. Duyarlılık haritasının performansını test etmek ve başarısını değerlendirmek için harita modelde kullanılmayan heyelan lokasyonları ile karşılaştırılmış ve Eğri Altındaki Alan (EAA) değeri 0.672 olarak belirlenmiştir. Bu sonuç ile heyelan duyarlılık değerlendirmesinin kullanılabilir olduğu görülmüştür. Üretilen harita ile bölgede heyelan olayının meydana gelme olasılığının yüksek olduğu arazilerde yapılacak planlamalarda heyelan olasılığı da dikkate alınarak uygulanacak mühendislik önlemleri ile can ve mal kaybının olmaması sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler
Frekans oranı,Heyelan Duyarlılık,CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri),Kuzey Anadolu Fayı
Kaynakça
- Akgün A, Kincal C, Pradhan ., 2012. Application of remote sensing data and GIS for landslide risk assessment as an environmental threat to Izmir city (west Turkey), Env mon and ass, 184: 9, 5453-5470.
- Akgün A, Sezer EA, Nefeslioglu HA, Gökçeoğlu C, Pradhan B., 2011. An easy-to-use MATLAB program (MamLand) for the assessment of landslide susceptibility using a Mamdani fuzzy algorithm, Comp Geo, 38, 1. 23-34.
- Akgün A., Erkan O., 2016. Landslide susceptibility mapping by geographical information system-based multivariate statistical and deterministic models: in an artificial reservoir area at Northern Turkey, Arab J Geosci, 9: 165, DOI 10.1007/s12517-015-2142-7
- Akgün, A., Dağ, S., Bulut, F., 2008. Landslide susceptibility mapping for a landslide-prone area (Findikli, NE of Turkey) by likelihood–frequency ratio and weighted linear combination models, Environ. Geol. 54, 1127–1143.
- Atkinson PM, Massari R., 2011. Autologistic modelling of susceptibility to landsliding in the central apennines, Italy, Geomorphology.doi:10.1016/j.geomorph.2011.02.001.
- Baykal, F., 1952. Recherchesgeologiques la region de Kelkit-Şiran (Nord-East de L’Anatolie): Rev.Fac.Sc.Üniv.İst., Ser. B.T.17, fas, 4, 325-340.
- Bednarik M, Yilmaz I, Marschalko M., 2012. Landslide hazard and risk assessment: a case study from the Hlohovec-Sared landslide area in south-west Slovakia, Nat Hazards 64(1), 547–575.
- Bergougnan, H., 1975. Presence de troisunitescharrie'es a la borduresuddesPontides dans le Haut-Kelkit. Ages et sensdemises en place: C.R. Ac. Sci., 280, 2199-2201, Paris.
- Bergougnan, H., 1982, Remnants of a Pre-Late Jurassic ocean in northernTurkey: Fragments of Permian - TriassicPaleo-Tethys? Discussion. GeologicalSociety of AmericaBulletin, 93, 929- 932.
- Bijukchhen SM, Kayastha P, Dhital MR., 2013. A comparative evaluation of heuristic and bivariate statistical modelling for landslide susceptibility mappings in Ghurmi–Dhad Khola, east Nepal, Arab J Geosci, 6, 2727–2743.