Çinko Oranının Al-(5-50)Zn Alaşımlarının Yapısal ve Mekanik Özelliklerine Etkisi
Öz
Bu çalışmada ağırlıkça
%5 ile 50 arasında farklı oranlarda çinko içeren on adet ikili alüminyum-çinko
alaşımı kokil kalıba döküm yöntemiyle üretildi. Üretilen alaşımların içyapıları
ışık mikroskobunda incelendi. Alaşımlarının içyapısında bulunan fazları
belirlemek için X-ışını kırınım (XRD) çalışmaları yapıldı. Elde edilen bulgular
% 15 çinko oranına kadar alaşımların içyapısının alüminyumca zengin α fazından
oluştuğunu ve alaşımdaki çinkonun bu faz içinde tamamen çözündüğünü
göstermektedir. Çinko oranı % 15’i aştığında α fazının yanı sıra yapıda çinkoca
zengin η fazının oluşmaya başladığı, %25’i aşması durumunda ise α fazının
dendritik bir şekilde büyüdüğü görüldü. Alaşımların sertlik değerlerinin artan
çinko oranı ile sürekli arttığı, çekme ve basma dayanımı değerlerinin ise %30
çinko oranına kadar arttığı bu orandan sonra azaldığı görüldü. Artan çinko
oranı ile alaşımların içyapısında meydana gelen değişimler katılaşma davranışlarına,
mekanik özelliklerinde meydana gelen değişimler ise yapısal değişimlere
dayandırılarak irdelendi.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbaschian, R., Abbaschian, L. ve Reed-Hill, R.E., 2008, Physical Metallurgy Principles, Cengage Learning, Stamford.
- Alemdağ, Y. ve Beder, M., 2014, “Microstructural, mechanical and tribological properties of Al-7Si-(0-5)Zn alloys”, Materials and Design, 63, 159-167.
- Alemdağ, Y. ve Beder, M., 2015, “Dry Sliding Wear Properties of Al-7Si-4Zn-(0-5) Cu Alloys”, Journal of The Balkan Tribological Association, 21(1), 154-165.
- Alhawarı, K.S., Omar, M.Z., Ghazalı, M.J., Salleh, M.S. ve Mohammed, M.N., 2017, “Microstructural evolution during semi solid processing of Al−Si−Cu alloy with different Mg contents”, Transactions of Nonferrous Metals Society of China, 27, 1483-1497.
- Allameh, S.H. ve Emamy, M., 2017, “The Effect of Ca Content on the Microstructure, Hardness and Tensile Properties of AZ81 Mg Cast Alloy”, Journal of Materials Engineering and Performance, 26(5), 2151-2161.
- Altenpohl, D.G., 1998, Aluminum Technology, Applications, and Environment, The Aluminum Association Inc. and TMS, Washington.
- ASM International Handbook Committee, 1992, Properties and selection: nonferrous alloys and special purpose materials, ASM International, Materials Park, OH.
- Auer, H. ve Mann, K.E., 1936, “Magnetic Investigation of Zinc Aluminum System”, Zeitschrift für Metallkunde, 28(10), 323-326.
- Avner, S.H., 1997, Introduction to physical metallurgy, McGraw Hill, India,
- Bayraktar, Ş., Hekimoğlu A.P., Turgut Y. ve Hacıosmanoğlu M., 2017a, “Effect of Different Cutting Tools on Machinability of The Al-5Zn Alloy”, 2th International Symposium on Industrial Design Engineering-ISIDE, 13-15 Eylül 2017, Nevşehir, Türkiye, s.134-137.