Landsat TM Görüntüleri Üzerinden Doğu Anadolu Fay Sistemi’nin Palu (Elazığ)-Pütürge (Malatya) Arasındaki Bölümünün Çizgisellik Analizi
Öz
Doğu Anadolu Fay Sistemi’nin (DAFS) Palu (Elazığ)–Pütürge (Malatya) arasındaki bölümünün çizgisellikleri Landsat (4-5) TM uydu görüntüleri üzerinden otomatik yöntemle çıkarılmıştır. Bu çizgisel yapılardan; jeolojik unsurların dışındaki etkilerle oluşmuş yapay ve/veya doğal çizgisellikler elemine edilmiştir. Çalışma alanı içerisinde 101 adet jeolojik çizgisellik belirlenerek gül diyagramı hazırlanmıştır. Çizgisellik analizlerine göre jeolojik çizgiselliklerin toplam uzunlukları 1.287 km ve ortalama doğrultularının ise 750 olduğu tespit edilmiştir. Gül diyagramından elde edilen sonuçlar bölgenin tektonik evrimi göz önünde bulundurularak yorumlanmıştır. Bu veriler ışığında çalışma alanında K550D ve K850D yönlü iki ana jeolojik çizgisellik doğrultusu belirlenmiştir. Bu çizgiselliklerden K850D yönlü olanların Orta Miyosen-Erken Pliyosen döneminde bölgede etkili olan yaklaşık kuzey-güney sıkışma ile ilgili oldukları ve kıvrım eksenlerine veya ters faylara karşılık geldikleri arazi verileri ile desteklenmektedir. Geç Pliyosen döneminden itibaren bölgede DAFS başta olmak üzere birçok doğrultu atımlı fay aktif hale geçerek doğrultu atım tektoniği baskın duruma geçmiştir. K550D yönlü olan çizgiselliklerin sol yanal doğrultu atımlı fayları temsil ettiği arazi verilerince doğrulanmıştır. Uydu görüntüleri üzerinden otomatik yöntemle elde edilen jeolojik çizgisellik analiz sonuçlarının, bölgenin etkisi altında olduğu tektonik rejim ürünleriyle oldukça uyumlu olduğu gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Çizgisellik analizi,Doğu Anadolu Fay Sistemi,Jeoloji,Uzaktan algılama
Kaynakça
- Abdullah, A., Nassr, S. ve Ghaleeb, A., 2013. Landsat ETM-7 for Lineament Mapping using Automatic Extraction Technique in the SW part of Taiz area, Yemen, Global Journal of Human Social Science Geography, Geo-sciences, Environmental & Disaster Management, 13 (3), 35 – 38.
- Al-Dossary, S., Marfurt K.J., 2007. Lineament-preserving filtering. Geophysics, 72(1): 1–8.
- Akbaş, B., Akdeniz, N., Aksay, A., Altun, İ., Balcı, V., Bilginer, E., Bilgiç, T., Duru, M., Ercan, T., Gedik, İ., Günay, Y., Güven, İ.H., Hakyemez, H. Y., Konak, N., Papak, İ., Pehlivan, Ş., Sevin, M., Şenel, M., Tarhan, N.,Turhan, N., Türkecan, A., Ulu, Ü., Uğuz, M.F., Yurtsever, A. ve diğerleri, Türkiye Jeoloji Haritası Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Yayını. Ankara Türkiye.
- Arslan, O., Akyürek, Ö., 2017. LANDSAT 7 ETM+ Görüntüleri Üzerinden Çizgiselliklerin Otomatik Çıkarımı ve Analizi: Van Depremi Örneği, 5. Uluslararası Deprem Sempozyumu,
- Ayday, C. ve Gümüşoğlu, E., 2008. Detection and Interpretation of Geological Linear Features on the satellite Images by Using Gradient Filtering and Principal Component Analysis, The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, Vol XXXVII Part B8, 03 – 11 Temmuz, Beijing, Çin.
- Bartlett, W.L., Friedman, M., Logan, J.M., 1981. Experimental folding and faulting of rocks under confining pressure, Part IX: Wrench faults in limestone layers. Tectonics 79, 255-277.
- Çolak, S., Aksoy, E., Koçyiğit, A., ve İnceöz, M., 2012. The Palu-Uluova Strike-Slip Basin in the East Anatolian Fault System, Turkey: Its Transition from the Palaeotectonic to Neotectonic Stage. Turkish Journal of Earth Sciences (Turkish J. Earth Sci.), Vol.21. pp1-24.
- Duman, T.Y., Emre, Ö., 2013. The East Anatolian Fault: geometry, segmentation and jog characteristics. Geological Society, London, Special Publications published online February 19, 2013 as doi: 10.1144/SP372.14.
- Emre, Ö., Duman, T.Y., Özalp, S., Elmacı, H., Olgun, Ş. ve Şaroğlu, F. 2013, 1/1.250.000 Ölçekli Türkiye Diri Fay Haritası, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Özel Yayınlar Serisi-, Ankara, Türkiye.
- Gedik, H., 2014. Çaybağı (Elazığ) Çevresinin Tektonik Özellikleri, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 86 s (yayımlanmamış). Greenbaum, D., 1985. Review of remote sensing applications to groundwater exploration in basement and regolith. Brit GeolSurv Rep OD 85/8, pp: 36.