Elektrolitik Yöntemle Sert Krom Kaplanan Yapı Çeliğinde Kaplama Parametrelerinin Taguchi Metodu ile Optimizasyonu
Öz
Sert krom kaplama, metallere aşınma direnci, korozyon direnci ve dekoratif görüntü kazandırmak amacıyla yapılan bir yüzey kaplama işlemidir. Kaplama işlemi metallere birçok farklı kaplama metodu ile uygulanabilmektedir. Bunlar; kimyasal buhar biriktirme (CVD), fiziksel buhar biriktirme (PVD), diğer plazma kaplama yöntemleri, yüksek hızda oksi-yakıt püskürtme (HVOF) ve elektrolitik kaplama yöntemleridir. Elektrolitik sert krom kaplamada kaplama parametreleri büyük önem taşımaktadır. Akım yoğunluğu, elektrolitik banyo sıcaklığı, anot katot arası mesafe, banyo pH oranı ve kaplama süresi önemli parametrelerdir. Bu çalışmada, yapı çeliğinin sertlik özelliklerine, elektrolitik yöntemle sert krom kaplama parametrelerinden akım yoğunluğu, banyo sıcaklığı ve anot katot mesafe değerleri incelenmiş ve optimum sertlik değerleri tespit edilmiştir. Taguchi L18 ortagonal dizin sıralamasına göre uygulanmış deneysel çalışma sonucunun değerlendirilmesinde Sinyal/Gürültü (S/N) oranı temel alınmıştır. Kontrol faktörlerinin sonuçlara etkisi Varyans analizi (ANOVA) kullanılarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak, Taguchi yöntemi ile hesaplanan optimizasyon değerleri ile deneysel çalışmada kullanılan aynı değerlerde en yüksek sertlik değerine ulaşıldığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Elektrolitik Yöntem,Sertlik,Sert Krom Kaplama,Taguchi Metodu
Kaynakça
- Almotairi, A., Warkentin, A., & Farhat, Z. (2016). Mechanical damage of hard chromium coatings on 416 stainless steel. Engineering Failure Analysis, 66, 130–140. https://doi.org/10.1016/j.engfailanal.2016.04.011.
- Bolelli, G., Cannillo, V., Lusvarghi, L., & Ricco, S. (2006). Mechanical and tribological properties of electrolytic hard chrome and HVOF-sprayed coatings, 200, 2995–3009. https://doi.org/10.1016/j.surfcoat.2005.04.057.
- Borisenko, N., Zein El Abedin, S., & Endres, F. (2017). Electrodeposition from Ionic Liquids. Electrodeposition from Ionic Liquids. Wiley. https://doi.org/10.1002/9783527622917.
- Bozyazı, E., Ürgen, M., & Çakır, A. F. (2004). Comparison of reciprocating wear behaviour of electrolytic hard chrome and arc-PVD CrN coatings. Wear, 256, 832–839. https://doi.org/10.1016/S0043-1648(03)00523-4.
- Browning, Myron E. (1994). ASM Handbook, Volume 5: Surface Engineering,. American Society for Metals.
- Chen, A., Qiu, X., Sridharan, K., Horne, W. G., Dodd, R. A., Hamdi, A. H., Conrad, J. R. (1996). Chromium plating pollution source reduction by plasma source ion implantation. Surface and Coatings Technology, 82(3), 305–310. https://doi.org/10.1016/0257-8972(95)02745-9.
- Demirsöz, R., Polat, R., Türk, A., & Erdoğan, G. (2018). Yüksek fırın granüle cürufunun sert kaplama uygulanmış ve uygulanmamış çeliklere karşı erozif aşındırma davranışının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 1–17. https://doi.org/doi.or./10.17341/gazimmfd.416467.
- Doubek, P., & Filípek, J. (2011). Abrasive and erosive wear of technical materials. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 59(3), 13–21.
- Emre, H. E. (2015). Taguchi Yöntemi ile Nokta Direnç Kaynaklı TWIP Çeliklerin Dayanım Optimizasyonu. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4, 293–304. https://doi.org/10.29130/dubited.476683.
- Fedrizzi, L., Rossi, S., Bellei, F., & Deflorian, F. (2002). Wear–corrosion mechanism of hard chromium coatings. Wear, 253(11–12), 1173–1181. https://doi.org/10.1016/S0043-1648(02)00254-5.