Investigation of Relationship between Udder Morphology, Lactation Traits and Milk Components in Morkaraman and Awassi

In this study, it was aimed to determine the relationship between lactation traits, milk components and udder morphology in Morkaraman which accounts for approximately 21% of sheep raised in Turkey and was also used by some breeders for milk yield and Awassi sheep.  34 Morkaraman and 32 Awassi sheep were used in this study.  Udder measurements were taken once in the middle lactation period (50-65 days of lactation) 2 hours before milking. Electronic caliper was used for measurements. Milk samples were taken every 15 days after birth to determine lactation traits and milk composition. While breed had statistically significant effect on lactation milk yield and lactation length, age had statistically significant effect on all of lactation traits (p<0.05). Breed and udder type had no statistical effect on any milk component. 23.5% of Morkaraman and 25% of Awassi have type I udder, while the others have type III udder. In contrast to Morkaraman, positive correlation was found between udder circumference and both lactation milk yield and daily average milk yield and also between udder lenght and both lactation milk yield and daily average milk yield in Awassi. There was more correlation between udder traits and lactation characteristics in Awassi compared to Morkaraman. Although udder type had no significant effect on lactation traits, it was determined that type I udder may be more suitable for machine milking in terms of udder size. New studies on the rate of milking from the alveoli and cistern area in machine milking are recommended.

Çalışmada Türkiye koyun varlığının yaklaşık %21’ini oluşturan ve bazı yetiştiricilerin süt verim yönünde de kullandığı Morkaraman ırkı ile ıslah edilmemiş İvesi koyunlarında laktasyon özellikleri ile süt bileşenlerinin meme morfolojisi ile ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmada 34 baş Morkaraman ve 32 baş İvesi ırkı koyun kullanılmıştır. Meme ölçüleri laktasyonun ortasında (laktasyonun 50-65. günleri) bir kere olmak üzere sağımdan 2 saat önce alınmıştır. Ölçümlerin alınmasında elektronik kumpas kullanılmıştır.  Süt bileşiminin belirlenmesi amacıyla doğumdan sonra her 15 günde bir süt numuneleri alınmıştır. Irk, laktasyon süt verimi ve laktasyon süresi üzerinde, yaş ise tüm laktasyon özellikleri üzerinde istatistiki olarak önemli etkiye sahip olmuştur (p<0.05). Meme tipi hem laktasyon özellikleri hem de süt bileşenleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olmamıştır. Morkaraman ırkının %23.5’i ve İvesi ırkının ise %25’i tip I memeye sahipken geri kalanları tip III memeye sahiptir. Meme çevresi ve meme uzunluğu İvesi ırkında daha büyük bulunurken, sağ ve sol meme uzunluğu Morkaraman ırkında daha uzun bulunmuştur. Morkaraman ırkının aksine İvesi ırkında meme çevresi ile laktasyon süt verimi ve günlük ortalama süt verimi arasında ayrıca meme uzunluğu ile laktasyon süt verimi ve günlük ortalama süt verimi arasında pozitif korelasyon belirlenmiştir. İvesi ırkında Morkaraman ırkına nazaran meme özellikleri ile laktasyon özellikleri arasında daha fazla pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Meme tipi laktasyon özellikleri üzerinde önemli bir etkiye sahip olmamamsına rağmen meme ölçüleri açısından meme I tipinin makine sağıma daha uygun olabileceği belirlenmiştir. Makineli sağımda alveol ve cistern alandan sütün gelme hızı üzerine yeni çalışmaların yapılması tavsiye edilmektedir.