OPTICast Yazılımı İle Döküm Endüstrisinde Kalıplama Tasarımı Optimizasyonu Uygulaması
Öz
Döküm yöntemi, en eski imalat yöntemlerinden bir olup aşamalı bir süreci kapsamaktadır. Bu süreçlerin ilki model geometrisi tasarımı ve gerekli malzeme özelliklerini sağlayacak mühendislik alaşımı seçimidir. Bu aşamalardan malzeme seçimi Dökümcüyü doğrudan ilgilendirmemekle birlikte, dökümcünün asıl vazifesi belirlenen alaşım ile kalıp boşluğuna düzgün bir şekilde doldurulabilmesinden, katılaşmanın tamamlanmasına kadar geçen sürecin kontrolü ve sağlam parça imalatıdır. Parçaların yolluk ve besleyicilerinin bütünleştirilmiş hali olarak adlandırılan kalıplama tasarımı özellikle karmaşık kesitli geometriye sahip parçalarda oldukça zordur. Bu sebeple gelişen bilgisayar teknolojilerinin döküm endüstrisine adaptasyonu sonucu kalıplama tasarımları döküm simülasyonu adı verilen bilgisayar teknolojileri ile modellenebilmektedir. Döküm simülasyon programları ile herhangi bir alaşımın dolum, katılaşma ve soğuma aşamaları modellenebilmektedir. Böylece bütün tasarım süreci bilgisayar üzerinde gerçekleştirilebilmekte, model hazırlanması, kalıplama ve döküm için enerji, maliyet ve zaman kaybı ortadan kaldırılabilmektedir. Özetle; deneme ve yanılma süreci bilgisayar üzerinde yapılabilmesi sonucu belirlenen tasarıma uygun olarak ilk dökümde sağlam parça imalatı mümkün hale gelmiştir. Günümüz yoğun rekabet ortamında, döküm üreticilerine, parçayı sağlam imal etmenin yanı sıra, kaliteyi arttırmak, maliyeti düşürmek ve teslimat gecikmelerini önleme konusunda kolaylık sağlamaktadır. Özellikle üretim adetlerinin çok fazla olduğu otomotiv endüstrisinde de dökümhaneler için bu yazılımlar başarının anahtarı haline gelmiştir. Bu çalışmada SOLIDCAST döküm simülasyon programına bütünleşik olarak çalışan OPTICAST modülü ile besleyici optimizasyonu uygulamalı olarak örnek bir parça üzerinde açıklanarak, optimizasyon tekniğinin sağladığı avantajlar değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Besleyici Optimizasyonu,Döküm Simülasyonu,Kalıplama Tasarımı,OPTICAST
Kaynakça
- Akar, M. (2018). Döküm Hatalarının Önlenmesi için Tasarım Yöntemleri, Pamukkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tezsiz Yüksek Dönem Projesi.
- Arda, İ. ve Kayıkcı, R. (2006) Döküm Simülasyonu Nedir? Ne Değildir? Metal Dünyası, Mart.
- Campbell, J., Casting, Heinemann Ltd, Oxford, 1991.
- Chvorinov, N.,(1940). Theory of Solidification of Castings, Giesserei, 27, 177- 225.
- Çolak, M. ve. Kayıkcı, R., (2009). Döküm Simülasyon Programları Üzerine Genel Bir Değerlendirme, Metal Dünyası, Sayı 190, Mart.
- Çolak, M., Arslan, İ. ve Gavgalı, E., (2018). ‘‘Gri Dökme Demirlerin Katılaşma Modellemesi ve Gerçek Dökümler İle Karşılaştırması’’, Engineering Sciences (NWSAENS), 13(4):280-290.
- Franssman, H., (2007). Hızlı ve Dogru Yolluk ve Besleyici Dizaynı için Döküm Simülasyon Programlarının Pratik Kullanımı, Metal Dünyası, 164, 30-31.
- Guleyupoglu, S., (1997). Casting Process Design Guidelines, AFS Transactions, 83, 869-876.
- Hsu, F.Y., Jolly, M.R. and Campbell, J., (2006). Vortex-Gate Design for Gravity Casting, International Journal of Cast Metals Research, Vol 19,No 1, 38-46.
- Kara, A., Çubuklusu, H.E., Topçuoğlu, Ö.Y., Çe, Ö.B., Aybars, U., Kalender, C. (2017). ‘‘Alüminyum Alaşımlı Jantların Tasarım ve Ağırlık Optimizasyonu’’, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23 (8), 957-962.