Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi

Oktay Canbaz; Önder Gürsoy; Ahmet Gökce

doi:10.17714/gumusfenbil.729104

EN TR

Determination of Kaolin Distribution by Using Spectral Classification Methods: Geminbeli Kaolin Deposit (Sivas) and Its Surroundings

Öz

In the nowadays, kaolin group clays have a wide range of areas of utilization such as paper, cement, paint, pharmaceutical, ceramic and plastic industries. It is a raw material with high economic value in especially cement and ceramic industries in Turkey. The field and laboratory processes are crucial for the detection of such sites and for the improvement of already mining operated sites. In recent years, mineral mapping studies have been carried out with satellite data and useful results have obtained that contribute to the mining process. In this study, it was carried out to determine the performance of satellite data in argillisation areas. The study area is located between Zara and Suşehri Towns of Sivas Province and include a kaolin deposit. In the petrographic and XRD investigations, which were also carried out in representative samples taken from the study area, kaolinite, illite, smectite and chlorite clays were determined. In the study, kaolinite, illite, smectite and chlorite distributions were determined by using the SAM (Spectral Angle Mapper) and MF (Matched Filtered) spectral classification methods in the argillisation areas. For kaolinite, it has been determined that the results obtained from satellite data substantially coincided with the field study data. However, it has been observed that MF method gives better results in illite, chlorite and smectite distributions than SAM method.

Anahtar Kelimeler

Matched Filtering, Hydrothermal Alteration, Kaolin Deposit, Spectral Angle Mapper, Spectral Classification

Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi

Öz

Kaolin grubu killer, günümüzde kağıt, çimento, boya, ilaç, seramik ve plastik sanayisi gibi oldukça geniş kullanım alanlarına sahiptirler. Türkiye’ de özellikle çimento ve seramik sanayisinin yüksek ekonomik değerli hammaddesini oluşturmaktadır. Bu tür sahaların tespiti ve halihazırda işletilenlerin ise iyileştirilmesi için arazi ve laboratuvar süreçleri oldukça önemlidir. Son yıllarda, uydu verileri ile mineral haritalama çalışmaları yapılmakta olup madencilik sektörüne katkı sunacak olumlu sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, uydu verilerinin yoğun killeşme alanlardaki performansını belirlemeye yönelik gerçekleştirilmiştir. İnceleme alanı, Sivas ili Zara ve Suşehri ilçeleri arasında kalan bölgede mevcut bir kaolin işletmesi ve çevresini kapsamaktadır. Araziden alınan temsili örnekler de yapılan petrografik ve XRD incelemelerinde, kaolinit, illit, smektit ve klorit kil türleri tespit edilmiştir. Çalışmada, ASTER uydu görüntüsünde Spektral Açı Haritalama (SAM) ve Eşlenen Filtreleme (MF) spektral sınıflandırma yöntemleri uygulanarak, killeşme gösteren alanlarda kaolinit, illit, smektit ve klorit dağılımları ortaya çıkarılmıştır. Kaolinit için, uydu verilerinden elde edilen sonuçlar ile arazi verilerinin yüksek oranda örtüştüğü belirlenmiştir. Ancak, MF yönteminin, illit, klorit ve smektit dağılımlarının belirlenmesinde SAM yöntemine göre daha iyi sonuçlar verdiğini görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Eşleşen Filtreleme, Hidrotermal Alterasyon, Kaolin Yatağı, Spektral Açı Haritalama, Spektral Sınıflama

Destekleyen Kurum

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi

Proje Numarası

M-613 ve M-754

Kaynakça

Abrams, M. 2000. The Advanced Spaceborne Thermal Emission and Reflection Radiometer (ASTER): Data products for the high spatial resolution imager on NASA’s Terra Platform. International Journal of Remote Sensing. https://doi.org/10.1080/014311600210326
Abrams, M., ve Hook, S. J. 1995. Simulated Aster Data for Geologic Studies. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 33(3), 692–699. https://doi.org/10.1109/36.387584
Abrams, M., ve Yamaguchi, Y. 2019. Twenty Years of ASTER Contributions to Lithologic Mapping and Mineral Exploration. Remote Sensing. https://doi.org/10.3390/rs11111394
Archard, F., ve D’Souza, G. 1994. Collection and Pre-Processing of NOAA-AVHRR 1km Resolution Data for Tropical Forest Resource Assessment. Report EUR 16055, European Commission, Luxembourg
Ayoobi, I., ve Tangestani, M. H. 2017. Evaluating the Effect of Spatial Subsetting on Subpixel Unmixing Methodology Applied to ASTER Over a Hydrothermally Altered Terrain. International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation. https://doi.org/10.1016/j.jag.2017.05.008
Başıbüyük, Z., 2006. Eosen Volkaniklerinin Hidrotermal Alterasyon Mineralojisi-Petrografisi ve Jeokimyası: Zara-İmranlı-Suşehri-Şerefiye Dörtgeni'nden Bir Örnek (Sivas Kuzeydoğusu, İç-Doğu Anadolu, Türkiye). Doktora Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Sivas, 299s.
Boardman, J. W., 1998. Leveraging The High Dimensionality of AVIRIS Data For Improved Sub-Pixel Target Unmixing And Rejection Of False Positives: Mixture Tuned Matched Filtering. JPL Airborne Earth Science Workshop.
Boztuğ, D., 2008. Petrogenesis of The Kösedag Pluton, Suşehri-NE Sivas. Turkish Journal of Earth Sciences, 17, 241–262.
Canbaz, O., Gürsoy, Ö. ve Gökce, A., 2018. Detecting Clay Minerals in Hydrothermal Alteration Areas with Integration of ASTER Image and Spectral Data in Kösedag-Zara (Sivas), Turkey. Journal of Geological Society of India, 91(4), 389–516.
Clark, R. N. 1999. Spectroscopy of Rocks and Minerals and Principles of Spectrocopy. Remote Sensing for the Earth Sciences: Manual of Remote Sensing.

Efe, A. ve Gökce, A., 1999. Geology and Fluid Inclusion Studies of the Maden Village (Imranli-Sivas) Pb-Zn Deposits. Bulletin of Faculty of Engineering of Cumhuriyet University, Series-Earth Sciences, 16, 29–38.
Eyuboglu, Y., Dudas, F. O., Thorkelson, D., Zhu, D. C., Liu, Z., Chatterjee ve N., Santosh, M., 2017. Eocene Granitoids of Northern Turkey: Polybaric Magmatism in an Evolving Arc–Slab Window System. Gondwana Research, C. 50, ss. 311–345. https://doi.org/10.1016/j.gr.2017.05.008
Eva, H., ve Lambin, E. F. 1998. Burnt Area Mapping in Central Africa Using Atsr Data. International Journal of Remote Sensing. https://doi.org/10.1080/014311698213768
De Carvalho, O. A., ve Meneses, P. R. 2000. Spectral Correlation Mapper (SCM); An Improvement on the Spectral Angle Mapper (SAM). Summaries of the 9th JPL Airborne Earth Science Workshop, JPL Publication 00-18, 9 p
Gad, S., ve Kusky, T. 2007. ASTER Spectral Ratioing for Lithological Mapping in the Arabian-Nubian Shield, the Neoproterozoic Wadi Kid Area, Sinai, Egypt. Gondwana Research. https://doi.org/10.1016/j.gr.2006.02.010
Girouard, G., ve Bannari, a. 2004. Validated Spectral Angle Mapper Algorithm for Geological Mapping: Comparative Study Between QuickBird and Landsat-TM. XXth ISPRS Congress
Gupta, R. P. 2003. Remote Sensing Geology (Vol. 655). Berlin. Springer.
Harsanyi, J. C., ve Chang, C. I. 1994. Hyperspectral Image Classification and Dimensionality Reduction: An Orthogonal Subspace Projection Approach. IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing. https://doi.org/10.1109/36.298007
Hawkesworth, C. J., Turner, S. P., McDermott, F., Peate, D. W. ve Van Calsteren, P., 1997. U-Th Isotopes in Arc Magmas: Implications for Element Transfer From the Subducted Crust. Science, 276(5312), 551–555. https://doi.org/10.1126/science.276.5312.551
Hu, B., Xu, Y., Wan, B., Wu, X., ve Yi, G. 2018. Hydrothermally Altered Mineral Mapping Using Synthetic Application of Sentinel-2A MSI, ASTER and Hyperion data in the Duolong Area, Tibetan Plateau, China. Ore Geology Reviews. https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2018.07.017
Hunt, G. R. 1977. Spectral Signatures of Particulate Minerals in The Visible and Near Infrared. Geophysics. https://doi.org/10.1190/1.1440721
Iwasakı, A., ve Tonoka, H. 2005. Validation of A Crosstalk Correction Algorithm 371 for ASTER/SIWR. Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 43, 2747–2751.
Kalkancı, Ş., 1974. Etüde Geologique et Petrochimique du Sud de la Region de Suşehri. Geochronologie du Massif Syenitique de Kösedağ (Sivas Turquie). These de Doctoral de 3 e Cycle, L’Universite de Grenoble.
Kruse, F. A. 2012. Mapping Surface Mineralogy Using Imaging Spectrometry. Geomorphology. https://doi.org/10.1016/j.geomorph.2010.09.032
Kruse, F. A., ve Perry, S. L. 2013. Mineral Mapping Using Simulated Worldview-3 Short-Wave-Infrared İmagery. Remote Sensing. https://doi.org/10.3390/rs5062688
Mahanta, P., ve Maiti, S. 2018. Regional Scale Demarcation of Alteration Zone Using Aster Imageries in South Purulia Shear Zone, East India: Implication for Mineral Exploration in Vegetated Regions. Ore Geology Reviews. https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2018.07.028
Malayoğlu, U. ve Akar, A., 1995. Killerin Sınıflandırmasında ve Kullanım Alanlarının Saptanmasında Aranan Kriterlerin İrdelenmesi. Endüstriyel Hammaddeler Sempozyumu, 21-22 Nisan 1995, İzmir, Bildiri Özleri Kitabı, s. 125–132.
Massironi, M., Bertoldi, L., Calafa, P., Visonà, D., Bistacchi, A., Giardino, C. ve Schiavo, A., 2008. Interpretation and Processing of ASTER Data for Geological Mapping and Granitoids Detection in the Saghro Massif (Eastern Anti-Atlas, Morocco). Geosphere. https://doi.org/10.1130/GES00161.1
Mehr, G., S., Ahadnejad, V., Abbaspour, R. A., ve Hamzeh, M. 2013. Using the mixture-tuned matched filtering method for lithological mapping with Landsat TM5 images. International Journal of Remote Sensing. https://doi.org/10.1080/01431161.2013.853144
MTA., 2002. 1/500.000 Türkiye Jeoloji Haritası, Sivas Paftası. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü. Ankara.
Okay, A. I., ve Tüysüz, O., 1999. Tethyan Sutures of Northern Turkey. Geological Society, London, Special Publications, 156 (1), 475–515. https://doi.org/10.1144/GSL.SP.1999.156.01.22
Pirajno, F. 2009. Hydrothermal Processes And Mineral Systems. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-8613-7
Pour, A. B., ve Hashim, M. 2012. The Application of ASTER Remote Sensing Data to Porphyry Copper and Epithermal Gold Deposits. Ore Geology Reviews. https://doi.org/10.1016/j.oregeorev.2011.09.009
Rajendran, S., ve Nasir, S. 2018. Mapping Of Hydrothermal Alteration in The Upper Mantle-Lower Crust Transition Zone of The Tayin Massif, Sultanate of Oman Using Remote Sensing Technique. Journal of African Earth Sciences. https://doi.org/10.1016/j.jafrearsci.2018.10.001
Rowan, L. C., Mars, J. C. ve Simpson, C. J., 2005. Lithologic Mapping of the Mordor, NT, Australia Ultramafic Complex by Using the Advanced Spaceborne Thermal Emission and Reflection Radiometer (ASTER). Remote Sensing of Environment, 99(1–2), 105–126. https://doi.org/10.1016/j.rse.2004.11.021
Salehi, T., ve H. Tangestani, M. 2020. Evaluation of WorldView-3 VNIR and SWIR Data for Hydrothermal Alteration Mapping for Mineral Exploration: Case Study from Northeastern Isfahan, Iran. Natural Resources Research. https://doi.org/10.1007/s11053-020-09703-6
Yamaguchi, Y., Kahle, A. B., Tsu, H., Kawakami, T., ve Pniel, M. 1998. Overview of Advanced Spaceborne Thermal Emission and Reflection Radiometer (ASTER). IEEE Transactions on Geoscience and Remote Sensing, 36(4), 1062–1071. https://doi.org/10.1109/36.700991
Yang, R., Li, Z., ve Chen, X. 2012. Information Extraction of Typical Alteration Mineral Assemblage in Porphyry Copper Using ASTER Satellite Data, Arequipa Province of South Peru. Geo-information Science. https://doi.org/10.3724/sp.j.1047.2012.00411
Yılmaz, A., Okay, A. ve Bilgiç, T., 1985. Yukarı Kelkit Çayı Yöresi ve Güneyinin Temel Jeoloji Özellikleri ve Sonuçları: MTA Rapor No: 7777 (Yayınlanmamış), Ankara.
URL-1, https://www.mta.gov.tr/v3.0/bilgi-merkezi/seramik-killer.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Oktay Canbaz ^*
0000-0002-8161-1326
Türkiye

Önder Gürsoy
0000-0002-1531-135X
Türkiye

Ahmet Gökce
0000-0001-7776-1893
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2020

Gönderilme Tarihi

29 Nisan 2020

Kabul Tarihi

20 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.729104

IZ

https://izlik.org/JA95TX34YL

APA

Canbaz, O., Gürsoy, Ö., & Gökce, A. (2020). Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(4), 1085-1094. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.729104

AMA

1.Canbaz O, Gürsoy Ö, Gökce A. Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2020;10(4):1085-1094. doi:10.17714/gumusfenbil.729104

Chicago

Canbaz, Oktay, Önder Gürsoy, ve Ahmet Gökce. 2020. “Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 (4): 1085-94. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.729104.

EndNote

Canbaz O, Gürsoy Ö, Gökce A (01 Ekim 2020) Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 4 1085–1094.

IEEE

[1]O. Canbaz, Ö. Gürsoy, ve A. Gökce, “Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi”, Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 4, ss. 1085–1094, Eki. 2020, doi: 10.17714/gumusfenbil.729104.

ISNAD

Canbaz, Oktay - Gürsoy, Önder - Gökce, Ahmet. “Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10/4 (01 Ekim 2020): 1085-1094. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.729104.

JAMA

1.Canbaz O, Gürsoy Ö, Gökce A. Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2020;10:1085–1094.

MLA

Canbaz, Oktay, vd. “Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi”. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 4, Ekim 2020, ss. 1085-94, doi:10.17714/gumusfenbil.729104.

Vancouver

1.Oktay Canbaz, Önder Gürsoy, Ahmet Gökce. Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Ekim 2020;10(4):1085-94. doi:10.17714/gumusfenbil.729104

Cited By

HYDROTHERMAL ALTERATION MINERAL MAPPING AND LINEAMENT ANALYSIS USING MULTISPECTRAL SATELLITE IMAGES IN VEIN TYPE GOLD MINERALIZATION IN ŞAPHANE (ÇORUM)

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.17780/ksujes.1112817

e-ISSN: 2146-538X Yayın Modeli: Sürekli Yayın Atıf Dizinleri: TR Dizin , SCOPUS

Determination of Kaolin Distribution by Using Spectral Classification Methods: Geminbeli Kaolin Deposit (Sivas) and Its Surroundings

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaolin Dağılımının Spektral Sınıflama Yöntemleri ile Belirlenmesi: Geminbeli Kaolin Yatağı (Sivas) ve Çevresi

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Proje Numarası

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

HYDROTHERMAL ALTERATION MINERAL MAPPING AND LINEAMENT ANALYSIS USING MULTISPECTRAL SATELLITE IMAGES IN VEIN TYPE GOLD MINERALIZATION IN ŞAPHANE (ÇORUM)