Veri zarflama analizi ile sağlık alanında bir performans değerlendirmesi
Öz
Veri zarflama analizi, son yıllarda bankacılık, sağlık, eğitim gibi sektörlerde performans değerlendirmesi için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu araştırmada Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde faaliyet gösteren anabilim dallarının etkinlik değerlerinin belirlenmesi amacıyla parametrik olmayan etkinlik analiz metotlarından veri zarflama analizi uygulanmıştır. Analizler girdi ve çıktı yönelimli olmak üzere Charnes-Cooper-Rhodes ve Banker-Charnes-Cooper modelleri ile yapılmıştır. Bu hususta 2018 yılı kapsamında Ocak ve Kasım ayları da dahil olmak üzere 11 ay boyunca hizmet veren aktif ve yatan hastalar için servisleri bulunan polikliniklere sahip 27 anabilim dalı araştırma kapsamına dahil edilmiştir. Mevcut veri seti iki farklı model (Banker-Charnes-Cooper, Charnes-Cooper-Rhodes) ve bu modellere bağlı dört farklı alt model (Girdi yönlü Banker-Charnes-Cooper, çıktı yönlü Banker-Charnes-Cooper, girdi yönlü Charnes-Cooper-Rhodes ve çıktı yönlü Charnes-Cooper-Rhodes) kullanılarak analiz edilmiş olup, anabilim dallarına ait etkinlik değerleri ortaya konulmuştur. Sonuç olarak, incelenen dört modelde de 11 anabilim dalının etkin halde olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aydagün, A. (2003). Veri zarflama analizi (HUTEN yıl sonu semineri). Hava Harp Okulu, Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü, İstanbul.
- Atan, M. (2005). Üretim ve verimliliği artırma teknikleri, Gazi Üniversitesi Ekonometri Bölümü, Ankara.
- Bakırer, A. (2016). 663 sayılı KHK’nin devlet hastanelerinin verimliliklerine olan etkisinin veri zarflama analizi ile ölçümü. [Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sivas].
- Bal, V. (2010). Bilgi sistemlerinin sağlık işletmeleri performansına etkinlerinin veri zarflama analizi ile ölçümü: Türkiye’deki devlet hastanelerinde bir araştırma. Doktora Tezi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi.
- Banker, R.D., Charnes, A., & Cooper, W.W. (1984). Some models for estimating technical and scale in efficiencies in data envelopment analysis. Management Science, 30(9), 1078-1092.
- Barutçugil, İ. (2002). Performans yönetimi. Kariyer yayıncılık. Ankara.
- Baş, M., & Artar, A. (1990). İşletmelerde verimlilik denetimi ölçme ve değerlendirme modelleri. MPM yayınları. Ankara.
- Başkaya, Z., & Avcı, B. (2011). Veri zarflama analizi. 1. baskı, Dora yayınları, Bursa.
- Bektaş, A. (2007). Ankara’daki özel liselerin etkinliğinin veri zarflama analizi ile ölçümü. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Charnes, A., Cooper, W.W., & Rhodes, E. (1981). Evaluating program and managerial efficiency: an application of data envelopment analysis to program follow through. Management Science, 27(6), 668-697.