Araştırma Makalesi

Farklı tasarımlara sahip venturilerin havalandırma performanslarının incelenmesi

Cilt: 12 Sayı: 1 15 Ocak 2022
PDF İndir
EN TR

Farklı tasarımlara sahip venturilerin havalandırma performanslarının incelenmesi

Öz

Akarsularda bulunan çözünmüş oksijen miktarı, hem suyun kalitesini gösteren hem de suda yaşayan canlıların ihtiyaç duyduğu önemli etkendir. Hidrolik yapıların akarsular ile temas etmeleri çözünmüş oksijen miktarına önemli oranda etki etmektedir. Kaskatlar ve venturiler suların havalandırılmasında kullanılan önemli hidrolik yapılardır. Venturi sistemlerinde daralan kesit içerisinde ilerleyen suyun hızının ani bir şekilde artması ile birlikte boğaz bölgesinde negatif basınçlar oluşur. Hız değişiminin neden olduğu bu düşük basınç havayı sistem içerisine sürükler. Sistem içerisine giren hava miktarı venturi girişi-boğaz kesitleri arasındaki orana bağlı olarak değişir. Bu çalışmada, farklı havalandırma delik sayılarına sahip 36, 42 ve 54 mm çaplarında dairesel venturilerin performansları deneysel olarak test edilmiştir. Boğaz bölgelerinin çapı, venturi çaplarının 0.5 ve 0.75 katı, boğaz bölgesi uzunluğu ise boğaz bölgesi çapına eşit ve 2 katı olarak seçilmiştir. Venturilerin üzerinde, boğaz bölgesinin orta noktasından başlayarak aralarındaki mesafe boğaz bölgesi uzunluğunun 0.75 katı olacak şekilde 6 mm çapında karşılıklı 3 çift delik açılmıştır. Venturilerin sistemle montajı sağlanıp sudaki Çözünmüş Oksijen Konsantrasyonu (ÇOK) üzerindeki etkileri incelenmiştir. Deneylerden elde edilen sonuçlar grafikler yardımıyla karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Bu çalışmada, venturi çapları artarken ÇOK değerlerinin azaldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca venturi boğaz bölgesi uzunluklarının artmasının da ÇOK değerlerini arttırdığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Çözünmüş oksijen , Kütle transferi , Oksijen transferi , Suların havalandırılması , Venturimetre

Kaynakça

  1. Bagatur T., Önen F. and Kayaalp N. (2018). Testing of system performance for different aerator configuration using venturi. El-Cezerî Journal of Science and Engineering, 5, 724-733. https://doi.org/10.31202/ecjse.402032
  2. Baylar A. and Emiroglu M.E. (2002). The effect of sharp−crested weir shape on airentrainment. Canadian Journal of Civil Engineering, 29(3), 375−383. https://doi.org/10.1139/l02-017
  3. Baylar, A. (2002). Savak havalandırıcılarda tip seçimin oksijen transferinde etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
  4. Baylar, A. (2003). An investigation on the use of venturi weirs as an aerator. Water Quality Research Journal of Canada, 38(4), 753−767. https://doi.org/10.2166/wqrj.2003.047
  5. Baylar, A., Bagatur, T. and Emiroğlu, M.E. (2007). Prediction of oxygen content of nappe, transition and skimming flow regimes in stepped-channel chutes. Journal Of Environmental Engineering and Science, 6(2), 201-208. https://doi.org/10.1139/s06-048
  6. Baylar, A., Emiroglu, M. E. and Bagatur, T. (2006). An experimental investigationof aeration performance in stepped spillways. Water and Environment Journal, 20, 35–42. https://doi.org/10.1111/j.1747-6593.2005.00009.x
  7. Burgan, H.İ. (2020). Venturimetre Deneyinde gerçek ve teorik debi ilişkisi için debi düzeltme katsayısının belirlenmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 18, 91–98. https://doi.org/10.31590/ejosat.669941
  8. C. Dong, J. Zhu, X. Wu and C. F. Miller. (2011). Aeration efficiency influenced by venturi aerator arrangement, liquid flow rate and depth of diffusing pipes. School of Environmental Science and Engineering, 33, 1289-1298. https://doi.org/10.1080/09593330.2011.620986
  9. Chanson, H. and Toombes, L. (2001). Experimental investigations of air entrainment in transition and skimming flows down a stepped chute application to embankment overflow stepped spillways. Research Report No. CE 158, Department of Civil Engineering, The University of Queensland, Australia. https://doi.org/10.1139/l01-084
  10. Emiroglu, M.E. and Baylar, A. (2003). The effect of broad−crested weir shape on air entrainment. Journal of Hydraulic Research, 41(6), 649−655. https://doi.org/10.1080/00221680309506897

Kaynak Göster

APA
Turgut, S., Dursun, Ö. F., & Aydoğdu, M. (2022). Farklı tasarımlara sahip venturilerin havalandırma performanslarının incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(1), 164-175. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.928795