Kara Dut (Morus nigra L.) Bitkisinin In Vitro Çoğaltımı
Öz
Karadutun (Morus nigra L.) doku kültürü ile çoğaltılabilme imkanlarını belirlemek amacıyla yapılan bu çalışmada, erişkin ağaçların obur dallarından alınan nodal eksplantlardan çoklu sürgün teşvikini sağlamaya yönelik etkili bir protokol standardize edilmek üzere, bitki büyüme düzenleyicilerin farklı konsantrasyon ve kombinasyonu ile zenginleştirilmiş MS ortamları denenmiştir. Beş ayrı konsantrasyonda BAP (6-enzylaminopurine; 1,0, 2,0, 3,0, 4,0, 5,0 mg/L) ile desteklenmiş ve ayrıca BAP, NAA (naphthalen acetic acid; 0,25 mg/L) ve TDZ (Thidiazuron; 0,1 mg/L)'nın birlikte kullanıldığı MS temel besi ortamları kullanılmıştır. İnokülasyondan 45 gün sonra nodal eksplantlardan sürgün rejenerasyon yüzdesi, her eksplant başına düşen sürgün sayısı (sürgün/eksplant), ortalama sürgün uzunluğu (cm) ve her eksplant başına düşen yaprak sayısı (yaprak/sürgün) belirlenmiştir. BAP (2,0 mg/L), TDZ (0,1 mg/L) ve NAA (0,25 mg/L) ile desteklenen MS ortamı gövde rejenerasyonunda ve diğer tüm parametreler bakımından en yüksek etkiyi göstermiştir. İn vitro dan elde ettiğimiz sürgünler köklendirme ortamlarına alınmıştır. Köklendirme ortamlarından en iyi köklenme yüzdesi ve eksplant başına düşen kök sayısı BAP (1,0 mg/L) ve NAA (0,5 mg/L)'in birlikte kullanıldığı uygulamadan elde edilmiştir. Yaptığımız bu çalışmadan elde edilen veriler dut bitkisinin doku kültürü yolu ile seri üretiminde kullanılabilir bir protokol sunmaktadır. Ayrıca bu araştırmanın sonuçları daha sonra yapılacak olan diğer çalışmalar için temel oluşturacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alexandrow, A., 1988. Effect of temparature on the rooting of ripe wood mulberry cutting, Plant Sci., XXV(2), 56-68.
- Anis, M., Faisal, M. ve Singh, S.K., 2003. Micropropagation of Mulberry (Morus alba L.) though in vitro culture of shoots tip and nodal explants, Plant Tissue Culture, 13(1), 47-51.
- Bapat, V.A., Mhatre, M., Rao, P.S. ve Mhatre, M., 1987. Propagation of Morus indica L. (mulberry) by encapsulated Shoot buds, Plant Cell Reports, 6(5), 393-395.
- Davis, P.H., 1972. Flora of Turkey. IV. Edinburg Uni. Press, Edinburg, 657 p.
- De Candolle, A., 1967. Origin of cultivared plands. Hafner Publishing Company, NewYork and London, 408 p. Ivanika, J., 1987. In vitro micropropagation of mulberry, Morus nigra L. Scientia Horticulture, 32(1-2), 33-39.
- Jain, A.K. ve Datta, R.K., 1992. Shoot organogenesis and plant regeneration in mulberry (Morus bombycis Koidz) factors influencing morphogenetic potential in callus cultures, Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 29(1), 43-50.
- Jain, A.K., Dandin, S.B. ve Sengupta, K., 1990. In vitro propagation through axillary bud multiplication in different mulberry genotypes, Plant-Cell-Reports, 8(12), 737-740.
- Miralimov, J.V., 1963. Budding mulberries in the same years as the rootstocks are planted, Shelk, 2, 12-14.
- Patel, G.K., Bapat, V.A. ve Rao, P.S., 1983. In vitro culture of organ eksplants of Morus indica; plant regeneration and fruit formation in axillary bud culture, Zeitschrift fur Pflanzenphysiologie, 111(5), 465-468.
- Sajeevan, R.S., Jeba Singh, S., Nataraja, K.N. ve Shivanna, M.B., 2011. An efficient in vitro protocol for multiple shoot induction in mulberry,