Bazı Kışlık Arpa (Hordeum vulgare L.) Çeşitlerinin Genotip x Çevre İnteraksiyonları ve Stabilitelerinin Belirlenmesi

This research was carried out on 6 barley varieties (two-rowed; Balkan-96, Şerifehanım-98, Anadolu-98 and six-rowed; Meriç, Avcı-2002, Lord) in a Randomized Complete Block Design with four replications in 2008-2009 and 2009-2010 growing season in Samsun (Gelemen) and Amasya (Gökhöyük) locations. This study, were used parameters which proposed by some Researchers, to evaluate stability and adaptation capacity of genotypes. It was determined that the effects of genotype, environment and genotype x environment interaction were significant at 1 % level of probability for grain yield. Cultivars had different adaptation and stability levels for different traits. Grain yield varied from 293.9 to 428.5 kg da-1. Gelemen-2 location had the highest grain yield (405.5 kg da-1) while Gökhöyük-1 and Gökhöyük-2 locations had the lowest grain yield (306.7 and314.4 kg da-1). While, cultivar Şerifehanım-98 had the highest yield (372.1 kg da-1), cultivars Meriç and Lord had the lowest grain yield (321.9 and 329.7 kg da-1) for all environments. According to most of the stability methods used in the present study, for grain yield Anadolu-98 appeared to have a good level of general adaptation and stability to all environments.

Bu araştırma, 2008-2009 ve 2009-2010 yetiştirme döneminde 6 arpa çeşidi (2 sıralı; Balkan-96, Şerifehanım-98 ve Anadolu-98 ile 6 sıralı; Meriç, Avcı-2002 ve Lord) ile Samsun (Gelemen) ve Amasya (Gökhöyük) lokasyonlarında Tesadüf Blokları Deneme deseninde 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çeşitlerin stabilitelerini belirlemek amacıyla, bazı araştırıcılar tarafından önerilen farklı stabilite ve adaptasyon parametreleri kullanılmıştır. Tane verimi üzerine çeşit, çevre ve çeşit x çevre interaksiyonunun etkisinin istatistiki olarak (P<0.01) önemli olduğu tespit edilmiştir. Çeşitlerin tane verimleri 293.9-428.5 kg/da arasında değişmiştir. Çevreler içinde ortalama olarak en yüksek tane verimi Gelemen-2 (405.5 kg/da), en düşük tane verimi ise Gökhöyük-1 (306.7 kg/da) ve Gökhöyük-2 (314.4 kg/da) lokasyonlarından elde edilmiştir. Tüm çevrelerin ortalaması olarak en yüksek tane verimi Şerifehanım-98 (372.1 kg/da) çeşidinden edilirken, en düşük tane verimi ise Meriç ve Lord (321.9 ve 329.7 kg/da) çeşitlerinden elde edilmiştir. Anadolu-98 çeşidi çalışmada kullanılan stabilite testlerinin çoğuna göre stabil çeşit olarak belirlenmiştir.