Gümüşhane İli Çevresinde Toplanan Toprak ve Karayosunu Örneklerinde Doğal ( 226Ra, 232Th ve 40K) ve Yapay (137Cs) Radyoaktivite Konsantrasyonlarının Belirlenmesi
Öz
Bu çalışmanın amacı, Gümüşhane çevresinde toplanan toprak ve karayosunu örneklerinde doğal (226Ra, 232Th ve 40K) ve yapay (137Cs) radyoaktivite konsantrasyonlarını belirlemektir. Gümüşhane çevresinde toplanan toplam 28 (12 karayosunu,16 toprak) toprak ve karayosunu örnekleri analiz edildi.Gümüşhane ili çevresinde toplanan toprak ve karayosunu örnekleri için doğal ve yapay radyoaktivite konsantrasyonları iyi kalibre edilmiş yüksek çözünürlüklü germanyum dedektörü (HPGE dedektörü) ile belirlendi.Gümüşhane ilindeki toprak ve karayosunu örneklerinde aktivite konsantrasyonları 226Ra için 17,31 ile 141,62 Bqkg-1 arasında, 232Th için 9,70 ile 35,34 Bqkg-1 arasında ve 40K için 236,83 ile 1039,11 Bqkg-1 arasında bulunmuştur. Doğal radyoaktivitenin yanısıra yapay 137 Cs aktivite konsantrasyonu toprak ve karayosunu örneklerinde ölçülmüştür. Toprak örnekleri için 137 Cs aktivite konsantrasyonu 7,63 ile 39,44 Bqkg-1 arasında, karayosunu numuneleri için 12,45 ile 196,89 Bqkg-1 arasında bulunmuştur. Elde edilen değerler kullanılarak toprak ve karayosunu için sırasıyla ortalama eşdeğer radyum aktivitesinin(Raeq) 96 Bqkg-1 ve 157 Bqkg-1 bulunmuştur. Ölçülen örneklerin Raeq değerleri; eşdeğer gama doz oranı 1,5 mSv.y-1 denk gelen 370 Bqkg-1 limit değerinden çok düşüktür.
Anahtar Kelimeler
Doğal Ve Yapay Radyoaktivite, Toprak ve Karayosunu, Gama Spektometresi, Aktivite Konsantrasyonu
Kaynakça
- Arafa, W., 2004. Specific activity and hazards of granite samples collected from the Eastern Desert of Egypt. Journal of Environmental Radioactivity, 75, 3, 315-327.
- Arogunjo, A. M., Farai, I. P. ve Fuwape, I. A., 2004. Dose rate assessment of terrestrial gamma radiation in the Delta Region of Nigeria. Radiation Protection Dosimetry, 108, 1, 73-77.
- Cevik U., Damla N., Koz B., Kaya S., (2008), “Radiological characterization around Afsin-Elbistan coal-fired power plant in Turkey” Energy & Fuels 22 (1), 428-432
- Erees, F. S., Akozcan, S., Parlak, Y. ve Cam, S., 2006. Assessment of dose rates around Manisa. Radiation Measurements, 41, 5, 598-601.
- Frey W , Fram J P , Fischer E , Lobin W , Die Moos und Farnpflanzen Europas, Stuttgart, Jena, New York (1995)
- Grodzinska, K., 1982. Monitoring of Air Pollutants by Mosses and Tree bBark. In: Steubing, L., Jager, H. Eds.), Monitoring of Air Pollutants by Plants-Methods and Problems. Proceedings of the International Workshop, Osnabruck, 24-25. IX. 1981. Dr. W. Junk Publ, The Hague, pp. 33-42.
- Grodzinska K., Szarek-Lukaszewska G., 2001. Response of Mosses to the Heavy Metal Deposition in Poland-an overview. Environmental pollution 114, 443-451
- Ibrahiem, N. M., 1993. Measurement of Radioactivity Levels in Soil in the Nile Delta and Middle Egypt. Health Physics, 64, 6, 620-627
- Karahan, G. ve Bayulken, A., 2000. Assesment of Gamma Dose Rates Around İstanbul. Journal of Envrionmental Radioactivity, 47, 2, 213-221.
- Karakelle, B., Ozturk, N., Kose, A., Varinlioğlu, A., Erkol, A. Y. ve Yılmaz, F., 2002. Natural radioactivity in soil samples of Kocaeli basin, Turkey. Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry, 254, 3, 649-651.