Araştırma Makalesi

Aydınlatma alternatiflerinin insan odaklı aydınlatma açısından değerlendirilmesi: Büro örneği

30 Eylül 2022
PDF İndir
EN TR

Aydınlatma alternatiflerinin insan odaklı aydınlatma açısından değerlendirilmesi: Büro örneği

Öz

Işığın görsel etkilerinin yanı sıra görsel olmayan biyolojik ve davranışsal etkileri de vardır. Günümüzde ışığın görsel ve görsel olmayan etkilerini dikkate alan insan odaklı aydınlatma önem kazanmıştır. Ancak henüz bu bağlamda işleve göre sağlanması uygun aydınlık düzeyi ve ışığın renk sıcaklığı hakkında bir görüş birliği yoktur. Bu çalışmada bürolar için benimsenebilecek aydınlatma koşullarını araştırmak üzere bir deney hacminde dört statik ve bir dinamik aydınlatma senaryosu kurgulanmıştır. Aydınlık düzeyi ve renk sıcaklıkları farklı bu senaryolar anket çalışması ve aydınlatma hesaplarıyla karşılaştırılmıştır. Araştırma, uzun ve kısa süreli çalışma olmak üzere iki ayrı koşul için planlanmıştır. Her aydınlatma senaryosu uzun süreli çalışmada iki hafta, kısa süreli çalışmada ise yirmi dakika uygulanmıştır. Anket soruları ile katılımcıların duygu durumlarının yanı sıra aydınlatma koşulları da çeşitli açılardan sorgulanmıştır. Her iki çalışma için de anket verilerinin istatistiksel değerlendirmesi yapılmış ve sonuçlar birbirini desteklemiştir. Soğuk ışık rengi ve yüksek aydınlık düzeyi deneklerin kendilerini daha enerjik, uyanık ve dinlenmiş hissetmelerini sağlamıştır. Öte yandan, her iki çalışmada da en çok ılık renkli ışık tercih edilmiştir. Aydınlık düzeyi alternatiflerinden 500 lx düşük, 1500 lx ise yüksek olarak nitelendirilmiştir. En çok yeğlenen aydınlatma senaryosu ılık renkli ışık ile 1250 lx aydınlığın sağlandığı seçenektir. Bu araştırmada elde edilen sonuçlar ile bütünleyici aydınlatma için optimum koşulların belirlenmesine yönelik veriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Aydınlık düzeyi , Büro , Dinamik aydınlatma , Işığın renk sıcaklığı , Statik aydınlatma.

Kaynakça

  1. aan het Rot, M., Moskowitz, D.S., Young, S.N. (2008). Exposure to bright light is associated with positive social interaction and good mood over short time periods: A naturalistic study in mildly seasonal people. Journal of Psychiatric Research, 42(4), 311–319.
  2. Berson, D.M., Dunn, F.A., Takao, M. (2002). Phototransduction by retinal ganglion cells that set the circadian clock. Science, 295, 1070–1073.
  3. Canazei, M., Dehoff, P., Staggl, S., Pohl, W. (2014). Effects of dynamic ambient lighting on female permanent morning shift workers. Lighting Res. Technol., Vol. 46, 140–156.
  4. de Kort, Y.A.W., Smolders, K.C.H.J. (2010). Effects of dynamic lighting on office workers: First results of a field study with monthly alternating settings. Lighting Res. Technol., 42, 345–360.
  5. European Committee for Standardization. (2019). Light and lighting - Lighting of work places - Part 1: Indoor work places, EN 12464-1. Brussels: CEN.
  6. European Committee for Standardization. (2017). Quantifying irradiance for eye-mediated non-image-forming effects of light in humans, PD CEN/TR 16791. Brussels: CEN.
  7. Figueiro, M.G., Steverson, B., Heerwagen, J., Kampschroer, K., Hunter, C.M., Gonzales, K., Plitnick, B., Rea, M.S. (2017). The impact of daytime light exposures on sleep and mood in office workers. Sleep Health, 3, 204-2015.
  8. Hattar, S., Liao, H.W., Takao, M., Berson, D.M., Yau, K.W. (2002). Melanopsin-containing retinal ganglion cells: Architecture, projections, and intrinsic photosensitivity. Science, 295, 1065–1070.
  9. International Commission on Illumination. (2019). CIE Position statement on non-visual effects of light, Recommending proper light at the proper time. https://cie.co.at/files/CIE%20Position%20Statement%20-%20Proper%20Light%20at%20the%20Proper%20Time%20(2019)_0.pdf.
  10. International Commission on Illumination. (2011). International lighting vocabulary. CIE S017/E. Vienna: CIE. https://cie.co.at/e-ilv.

Kaynak Göster

APA
Erkoç Kaplan, E., & Dokuzer Öztürk, L. (2022). Aydınlatma alternatiflerinin insan odaklı aydınlatma açısından değerlendirilmesi: Büro örneği. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 26-38. https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.999763