Derleme

Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme

Cilt: 13 Sayı: 2 29 Haziran 2024
PDF İndir
TR EN

Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme

Öz

Obezite prevalansı dünya çapında giderek artmaktadır ve obeziteye yönelik birçok farklı tedavi yaklaşımı ileri sürülmüştür. Diyet zihniyetini reddeden, bireyin fizyolojik açlık ve tokluk sinyallerine göre beslenmesini vurgulayan “Sezgisel Yeme” bu önemli yaklaşımlardan bir tanesidir. Bireylerin bulundukları obezojenik çevre, dışsal ipuçları sezgisel yeme davranışının azalmasına neden olarak obeziteye yol açabilir. Bu nedenle bireylerin sezgisel yeme farkındalığının artırılması obeziteye karşı koruyucu olabilir. Sezgisel yeme durumu ile beden kütle indeksi arasında negatif bir ilişki bulunmaktadır. Ancak yapılan klinik çalışmalarda sezgisel yeme müdahalesinin vücut ağırlığı kaybından daha çok vücut ağırlığının korunmasında daha etkin olduğunu bulunmuştur. Bununla birlikte sezgisel yemenin alt boyutu olan açlık ve tokluk sinyallerine güvenme ve koşulsuz yeme izni bireylerin sağlıksız besinlere yönelmesiyle ilişkilendirilmiştir. Sezgisel yeme müdahalesiyle birlikte obez bireyin içsel açlık ve tokluk sinyallerine yönelmesi sağlanabilse bile obezite ile birlikte ortaya çıkan açlık-tokluk hormonlarındaki değişiklikler ve homeostatik ve hedonik sistemler arasındaki dengenin bozulması vücut ağırlığı kaybında sezgisel yeme müdahalesinin etkinliğinin azalmasına sebep olabilir. Ek olarak bireyin obezite derecesine göre açlık tokluk sinyallerindeki değişiklikler farklılık gösterebilir bu da sezgisel yeme müdahalesinin etkinliğini değiştirebilir. Bu doğrultuda sezgisel yemenin tedavi yaklaşımı olarak kullanılıp kullanılamayacağına yönelik örneklem sayısı fazla, farklı obezite derecelerine sahip bireylerin değerlendirildiği daha fazla klinik çalışma yapılmasına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Açlık-tokluk hormonları, Obezite, Sezgisel yeme, Vücut ağırlığı

Kaynakça

  1. 1. İnternet: WHO. “Obesity”. Erişim adresi: https://wwwwhoint/health-topics/obesity#tab=tab_1 (Erişim Tarihi: 30.05.2023)
  2. 2. Russell, S.J. and Kahn, C.R. (2007). “Endocrine Regulation of Ageing”. Nature Reviews Molecular Cell Biology, 8 (9), 681-691.
  3. 3. Sandalcı, U. ve Tuncer, G. (2020). “Obezitenin Doğrudan ve Dolaylı Maliyetlerine İlişkin Bir Değerlendirme”. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12 (2), 29-44.
  4. 4. González-Muniesa, P, Mártinez-González, M.A, Hu, F.B, Després, J.P, Matsuzawa, Y, Loos, R.J. and Martinez, J.A. (2017). “Obesity (Primer)”. Nature Reviews: Disease Primers, 3 (1), 1-18. https://doi.org/10.1038/nrdp.2017.34
  5. 5. Hall, K.D. and Kahan, S. (2018). “Maintenance of Lost Weight and Long-Term Management of Obesity”. Medical Clinics, 102 (1), 183-197.
  6. 6. Cadena-Schlam, L. and López-Guimerà, G. (2015). “Intuitive Eating: an Emerging Approach to Eating Behavior”. Nutrición Hospitalaria, 31 (3), 995-1002. https://doi.org/10.3305/nh.2015.31.3.7980
  7. 7. Tylka, T.L. (2006). “Development and Psychometric Evaluation of a Measure of İntuitive Eating”. Journal of Counseling Psychology, 53 (2), 226. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-0167.53.2.226
  8. 8. Van Diest, A.M. and Tylka, T.L. (2010). “The Caregiver Eating Messages Scale: Development and Psychometric İnvestigation”. Body Image, 7 (4), 317-326. https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2010.06.002
  9. 9. Badman, M.K. and Flier, J.S. (2005). “The Gut and Energy Balance: Visceral Allies İn The Obesity Wars”. Science, 307 (5717), 1909-1914. https://doi.org/10.1126/science.1109951
  10. 10. Cui, H, López, M. and Rahmouni, K. (2017). “The Cellular And Molecular Bases Of Leptin And Ghrelin Resistance İn Obesity”. Nature Reviews Endocrinology, 13 (6), 338-351. https://doi.org/10.1038/nrendo.2016.222

Kaynak Göster

APA
Aydoğdu, G. S., & Akbulut, G. (2024). Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(2), 974-983. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1367380
AMA
1.Aydoğdu GS, Akbulut G. Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme. Gümüşhane Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;13(2):974-983. doi:10.37989/gumussagbil.1367380
Chicago
Aydoğdu, Gökçe Sueda, ve Gamze Akbulut. 2024. “Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme”. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 (2): 974-83. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1367380.
EndNote
Aydoğdu GS, Akbulut G (01 Haziran 2024) Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 2 974–983.
IEEE
[1]G. S. Aydoğdu ve G. Akbulut, “Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme”, Gümüşhane Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 2, ss. 974–983, Haz. 2024, doi: 10.37989/gumussagbil.1367380.
ISNAD
Aydoğdu, Gökçe Sueda - Akbulut, Gamze. “Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme”. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13/2 (01 Haziran 2024): 974-983. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1367380.
JAMA
1.Aydoğdu GS, Akbulut G. Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme. Gümüşhane Sağlık Bilimleri Dergisi. 2024;13:974–983.
MLA
Aydoğdu, Gökçe Sueda, ve Gamze Akbulut. “Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme”. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 2, Haziran 2024, ss. 974-83, doi:10.37989/gumussagbil.1367380.
Vancouver
1.Gökçe Sueda Aydoğdu, Gamze Akbulut. Vücut Ağırlığı Denetiminde Güncel Bir Yaklaşım: Sezgisel Yeme. Gümüşhane Sağlık Bilimleri Dergisi. 01 Haziran 2024;13(2):974-83. doi:10.37989/gumussagbil.1367380