Yıl 2019, Cilt 8 , Sayı 4, Sayfalar 444 - 450 2019-12-31

Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri

Beraat DENER [1] , Hilal YILDIRAN [2]


Kalsiyum, vücutta baskın bulunan elementler arasındadır ve tamamına yakını kemik ile dişlerin yapısında bulunur. Kas kasılması, sinir iletimi, hücre bölünmesi, hücreler arası iletişim ve hormon salınımında önemli rol oynamaktadır. Kalsiyumun vücuttan uzaklaştırılması idrar, gastrointestinal sistem ve deri yolu ile gerçekleşirken organizmaya sadece besinler aracılığıyla alınmaktadır. Böbrekler D vitamini ile birlikte kalsiyum ve fosfor arasındaki dengenin korunmasına yardımcı olmaktadır. Ancak böbrek yetmezliğinde hiperfosfatemi ve hiperkalsemi ile beraber hiperparatiroidi gözlenmekte ve dokularda kalsifikasyon, osteopeni, osteoporoz, bireyin hastanede kalış süresinde uzama gibi sağlık sorunları ile karşılaşılmaktadır. Tüm bunlara ek olarak serum kalsiyum ve fosfor düzeylerinin mortalite riski ile ilişkili olduğu da belirtilmektedir. Bu derleme ile böbrek yetmezliğinde kalsiyum metabolizmasındaki değişiklikleri incelemek, kemik mineral yoğunluğuna etkisini gözlemlemek ve tıbbi beslenme tedavisi açısından yaklaşımları vurgulamak hedeflenmektedir.

Kalsiyum, Akut böbrek yetmezliği, Kronik böbrek yetmezliği, D vitamini
  • 1. Schulze, K. J. (2013). Calcium A2 - Caballero, Benjamin. In Encyclopedia of Human Nutrition (Third Edition) (pp. 228-234). Waltham: Academic Press.
  • 2. Santella, L. (2004). Calcium Signaling: Cell Cycle A2 - Lennarz, William J. In M. D. Lane (Ed.), Encyclopedia of Biological Chemistry (pp. 246-249). New York: Elsevier.
  • 3. Clapham, D. E. (2007). Calcium Signaling. Cell, 131(6), 1047-1058.
  • 4. Institute of Medicine (US) Committee to Review Dietary Reference Intakes for Vitamin D and Calcium (2011). In A. C. Ross, C. L. Taylor, A. L. Yaktine, & H. B. D. Valle (Eds.), Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. . Washington (DC): National Academies Press (US).
  • 5. ‘’Türkiye Beslenme Rehberi TÜBER 2015’’ ‘’ T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 1031, Ankara 2016.’’
  • 6. Webster, A. C., Nagler, E. V., Morton, R. L., & Masson, P. (2017). Chronic Kidney Disease. The Lancet, 389(10075), 1238-1252. doi:https://doi.org/10.1016/S0140-6736(16)32064-5
  • 7. DiMeglio, L. A., & Imel, E. A. (2014). Chapter 13 - Calcium and Phosphate: Hormonal Regulation and Metabolism A2 - Burr, David B. In M. R. Allen (Ed.), Basic and Applied Bone Biology (pp. 261-282). San Diego: Academic Press.
  • 8. Goodman, H. M. (2003). Chapter 8 - Hormonal Regulation of Calcium Metabolism. In Basic Medical Endocrinology (Third Edition) (pp. 255-289). San Diego: Academic Press.
  • 9. Fleet, J. C., & Schoch, R. D. (2011). Chapter 19 - Molecular Mechanisms for Regulation of Intestinal Calcium and Phosphate Absorption by Vitamin D A2 - Feldman, David. In J. W. Pike & J. S. Adams (Eds.), Vitamin D (Third Edition) (pp. 349-362). San Diego: Academic Press.
  • 10. Wasserman, R. H. (2005). CHAPTER 24 - Vitamin D and the Intestinal Absorption of Calcium: A View and Overview A2 - FELDMAN, DAVID. In Vitamin D (Second Edition) (pp. 411-428). Burlington: Academic Press.
  • 11. Bouillon, R., Carmeliet, G., & Van Cromphaut, S. (2005). CHAPTER 25 - Intestinal Calcium Absorption: Lessons from Knockout Mice and Men A2 - FELDMAN, DAVID. In Vitamin D (Second Edition) (pp. 429-451). Burlington: Academic Press.
  • 12. Tebben, P. J., & Kumar, R. (2013). Chapter 65 - The Hormonal Regulation of Calcium Metabolism A2 - Alpern, Robert J. In O. W. Moe & M. Caplan (Eds.), Seldin and Giebisch's The Kidney (Fifth Edition) (pp. 2249-2272): Academic Press.
  • 13. Peacock, M. (2010). Calcium metabolism in health and disease. Clin J Am Soc Nephrol, 5 Suppl 1, S23-30. doi:10.2215/cjn.05910809
  • 14. Hoenderop, J. G., Nilius, B., & Bindels, R. J. (2005). Calcium absorption across epithelia. Physiol Rev, 85(1), 373-422. doi:10.1152/physrev.00003.2004
  • 15. Wei, K., Yin, Z., & Xie, Y. (2016). Roles of the kidney in the formation, remodeling and repair of bone. Journal of Nephrology, 29, 349-357. doi:10.1007/s40620-016-0284-7
  • 16. Bernardo, J. F., & Friedman, P. A. (2013). Chapter 64 - Renal Calcium Metabolism A2 - Alpern, Robert J. In O. W. Moe & M. Caplan (Eds.), Seldin and Giebisch's The Kidney (Fifth Edition) (pp. 2225-2247): Academic Press.
  • 17. Dvorak, M. M., Siddiqua, A., Ward, D. T., Carter, D. H., Dallas, S. L., Nemeth, E. F., & Riccardi, D. (2004). Physiological changes in extracellular calcium concentration directly control osteoblast function in the absence of calciotropic hormones. Proc Natl Acad Sci U S A, 101(14), 5140-5145. doi:10.1073/pnas.0306141101
  • 18. Liu, S., Tang, W., Zhou, J., Stubbs, J. R., Luo, Q., Pi, M., & Quarles, L. D. (2006). Fibroblast growth factor 23 is a counter-regulatory phosphaturic hormone for vitamin D. J Am Soc Nephrol, 17(5), 1305-1315. doi:10.1681/asn.2005111185
  • 19. Shimada, T., Hasegawa, H., Yamazaki, Y., Muto, T., Hino, R., Takeuchi, Y., . . . Yamashita, T. (2004). FGF-23 is a potent regulator of vitamin D metabolism and phosphate homeostasis. J Bone Miner Res, 19(3), 429-435. doi:10.1359/jbmr.0301264
  • 20. Sasaki, M., Hasegawa, T., Yamada, T., Hongo, H., de Freitas, P. H., Suzuki, R., . . . Amizuka, N. (2013). Altered distribution of bone matrix proteins and defective bone mineralization in klotho-deficient mice. Bone, 57(1), 206-219. doi:10.1016/j.bone.2013.08.008
  • 21. Hruska, K. A., Seifert, M. E., & Surendran, K. (2015). Chapter 27 - Disorders of Mineral and Bone Metabolism in Chronic Kidney Disease. In Chronic Renal Disease (pp. 320-331). San Diego: Academic Press.
  • 22. Staude, H., Jeske, S., Schmitz, K., Warncke, G., & Fischer, D. C. (2013). Cardiovascular Risk and Mineral Bone Disorder in Patients with Chronic Kidney Disease. Kidney and Blood Pressure Research, 37(1), 68-83.
  • 23. Hu, M. C., Shiizaki, K., Kuro-o, M., & Moe, O. W. (2013). Fibroblast growth factor 23 and Klotho: physiology and pathophysiology of an endocrine network of mineral metabolism. Annu Rev Physiol, 75, 503-533. doi:10.1146/annurev-physiol-030212-183727
  • 24. Manjunath, V., Moeckel, G., & Dahl, N. K. (2013). Acute kidney injury in a patient with sarcoidosis: hypercalciuria and hypercalcemia leading to calcium phosphate deposition. Clin Nephrol, 80(2), 151-155.
  • 25. Golzy, M., Bessette, R. W., & Carter, R. L. (2013). Renal function, calcium regulation, and time to hospitalization of patients with chronic kidney disease. BMC Nephrol, 14, 154. doi:10.1186/1471-2369-14-154
  • 26. Sigrist, M. K., Taal, M. W., Bungay, P., & McIntyre, C. W. (2007). Progressive vascular calcification over 2 years is associated with arterial stiffening and increased mortality in patients with stages 4 and 5 chronic kidney disease. Clin J Am Soc Nephrol, 2(6), 1241-1248. doi:10.2215/cjn.02190507
  • 27. Dhingra, R., Sullivan, L. M., Fox, C. S., Wang, T. J., D'Agostino, R. B., Sr., Gaziano, J. M., & Vasan, R. S. (2007). Relations of serum phosphorus and calcium levels to the incidence of cardiovascular disease in the community. Arch Intern Med, 167(9), 879-885. doi:10.1001/archinte.167.9.879
  • 28. Afshinnia, F., Belanger, K., Palevsky, P. M., & Young, E. W. (2013). Effect of ionized serum calcium on outcomes in acute kidney injury needing renal replacement therapy: secondary analysis of the acute renal failure trial network study. Ren Fail, 35(10), 1310-1318. doi:10.3109/0886022x.2013.828258
  • 29. Lim, L.-M., Kuo, H.-T., Kuo, M.-C., Chiu, Y.-W., Lee, J.-J., Hwang, S.-J., . . . Chen, H.-C. (2014). Low serum calcium is associated with poor renal outcomes in chronic kidney disease stages 3–4 patients. BMC Nephrology, 15(1), 183. doi:10.1186/1471-2369-15-183
  • 30. Hill, K. M., Martin, B. R., Wastney, M. E., McCabe, G. P., Moe, S. M., Weaver, C. M., & Peacock, M. (2013). Oral calcium carbonate affects calcium but not phosphorus balance in stage 3-4 chronic kidney disease. Kidney Int, 83(5), 959-966. doi:10.1038/ki.2012.403
  • 31. Tsuruoka, S., Sugimoto, K., Ohmori, M., Kawaguchi, A., Saito, T., & Fujimura, A. (1999). Chronotherapy of high-dose 1,25-dihydroxyvitamin D3 in hemodialysis patients with secondary hyperparathyroidism: a single-dose study. Clin Pharmacol Ther, 66(6), 609-616. doi:10.1016/s0009-9236(99)90070-x
  • 32. Mustafar, R., Mohd, R., Ahmad Miswan, N., Cader, R., Gafor, H. A., Mohamad, M., . . . Chiew Tong, N. K. (2014). The Effect of Calcium With or Without Calcitriol Supplementation on Renal Function in Patients With Hypovitaminosis D and Chronic Kidney Disease. Nephro-urology Monthly, 6(1), e13381. doi:10.5812/numonthly.13381
  • 33. Bosworth, C., de Boer, I. H., Targher, G., Kendrick, J., Smits, G., & Chonchol, M. (2012). The effect of combined calcium and cholecalciferol supplementation on bone mineral density in elderly women with moderate chronic kidney disease. Clin Nephrol, 77(5), 358-365.
  • 34. Zhang, D.-l., Wang, L.-y., Sun, F., Zhou, Y.-l., Duan, X.-f., Liu, S., . . . Liu, W.-h. (2014). Is the Dialysate Calcium Concentration of 1.75 mmol/L Suitable for Chinese Patients on Maintenance Hemodialysis? Calcified Tissue International, 94(3), 301-310. doi:10.1007/s00223-013-9811-x
  • 35. KDIGO clinical practice guideline for the diagnosis, evaluation, prevention, and treatment of Chronic Kidney Disease-Mineral and Bone Disorder (CKD-MBD). (2009). Kidney Int Suppl(113), S1-130. doi:10.1038/ki.2009.188
  • 36. Cano, N., Fiaccadori, E., Tesinsky, P., Toigo, G., Druml, W., Kuhlmann, M., . . . Horl, W. H. (2006). ESPEN Guidelines on Enteral Nutrition: Adult renal failure. Clin Nutr, 25(2), 295-310. doi:10.1016/j.clnu.2006.01.023
  • 37. Cano, N. J., Aparicio, M., Brunori, G., Carrero, J. J., Cianciaruso, B., Fiaccadori, E., . . . Guarnieri, G. (2009). ESPEN Guidelines on Parenteral Nutrition: adult renal failure. Clin Nutr, 28(4), 401-414. doi:10.1016/j.clnu.2009.05.016
Birincil Dil tr
Konular Sağlık Bilimleri ve Hizmetleri
Bölüm Derlemeler
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-5248-0582
Yazar: Beraat DENER (Sorumlu Yazar)
Kurum: BESLENME VE DİYETETİK (DR)
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-7956-5087
Yazar: Hilal YILDIRAN
Kurum: DİYETETİK ANABİLİM DALI
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2019

Bibtex @derleme { gumussagbil458674, journal = {Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2146-9954}, address = {}, publisher = {Gümüşhane Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {444 - 450}, doi = {}, title = {Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri}, key = {cite}, author = {DENER, Beraat and YILDIRAN, Hilal} }
APA DENER, B , YILDIRAN, H . (2019). Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi , 8 (4) , 444-450 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumussagbil/issue/50658/458674
MLA DENER, B , YILDIRAN, H . "Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri". Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 (2019 ): 444-450 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/gumussagbil/issue/50658/458674>
Chicago DENER, B , YILDIRAN, H . "Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri". Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 (2019 ): 444-450
RIS TY - JOUR T1 - Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri AU - Beraat DENER , Hilal YILDIRAN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 444 EP - 450 VL - 8 IS - 4 SN - -2146-9954 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri %A Beraat DENER , Hilal YILDIRAN %T Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri %D 2019 %J Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi %P -2146-9954 %V 8 %N 4 %R %U
ISNAD DENER, Beraat , YILDIRAN, Hilal . "Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri". Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 8 / 4 (Aralık 2020): 444-450 .
AMA DENER B , YILDIRAN H . Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 8(4): 444-450.
Vancouver DENER B , YILDIRAN H . Böbrek Yetmezliklerinde Kalsiyum Metabolizması Değişiklikleri ve Olası Riskleri. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019; 8(4): 450-444.